I FZ 341/17

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA: Ryszard Pęk (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 września 2017 r., sygn. akt I SA/Po 418/17 w przedmiocie odrzucenia sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego z 13 lipca 2017 r. w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 20 stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji umarzającej postępowanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od września 2015 r. do stycznia 2016 r. postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE 1. Postanowieniem z 19 września 2017 r., sygn. akt I SA/Po 418/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił sprzeciw A. S. (dalej "skarżąca") od zarządzenia referendarza sądowego z 13 lipca 2017 r., I SA/Po 418/17. 2. W uzasadnieniu sąd I instancji wyjaśnił, że referendarz sądowy zarządzeniem z 13 lipca 2017 r., I SA/Po 418/17 pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z 28 lipca 2017 r. pełnomocnik skarżącej wniósł sprzeciw od wskazanego powyżej zarządzenia, który nie był podpisany. Wobec tego zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 2 sierpnia 2017 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia wskazanego powyżej braku – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia sprzeciwu – przez jego podpisanie. Wezwanie do uzupełnienia braków doręczono pełnomocnikowi skarżącej 18 sierpnia 2017 r. Pismem z 24 sierpnia 2017 r. pełnomocnik skarżącej uzupełnił braki formalne we wskazanym powyżej zakresie, przy czym koperta zawierająca wskazane pismo nie została opatrzona stemplem pocztowym. W tej sytuacji zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 29 sierpnia 2017 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do nadesłania pocztowego dowodu nadania przesyłki zawierającej pismo z 24 sierpnia 2017 r. W wezwaniu zakreślono 7 dniowy termin do jego wykonania wskazując, że nieuzupełnienie braku skutkować będzie odrzuceniem sprzeciwu. Mimo doręczenia 1 września 2017 r. pełnomocnikowi skarżącej wezwania nie zostało ono wykonane. 3. Sąd I instancji odrzucając sprzeciw przyjął, że z uwagi na brak stempla pocztowego na kopercie oraz nieprzedłużenie, pomimo wezwania, dowodu nadania przesyłki zawierającej pismo, nie było możliwe ustalenie czy braki formalne rozpoznawanego środka zaskarżenia zostały uzupełnione w terminie. 4. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania. 4.1. W zażaleniu zarzucił naruszenie art. 46 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. dalej "ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) oraz art. 57 § 1 pkt 1-4, art. 58 § 1 pkt 3, art. 83 § 3, art. 258 § 2 pkt 6 i art. 259 § 1 i 2 powyższej ustawy przez odrzucenie sprzeciwu, w sytuacji gdy w zarządzeniu z 29 sierpnia 2017 r. wezwano skarżącą do usunięcia braku formalnego w postaci doręczenia pocztowego dowodu nadania sprzeciwu, gdy tymczasem pocztowy dowód nadania nie stanowi braku formalnego sprzeciwu, albowiem z art. 46 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że nie jest to element sprzeciwu a co najwyżej dowód zmierzający do ustalenia daty wniesienia sprzeciwu. 7. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 7.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. 7.2. Przypomnieć należy, że na gruncie tej sprawy nie było sporne to, że wezwanie do uzupełnienia w terminie siedmiu dni braków formalnych sprzeciwu (podpisania sprzeciwu) od dnia jego doręczenia, pod rygorem odrzucenia doręczono pełnomocnikowi skarżącej 18 sierpnia 2017 r. Zakreślony termin dni na uzupełnienie braku upływał 25 sierpnia 2017 r. a przesyłka zawierająca pismo datowane na dzień 24 sierpnia 2017 r., w którym uzupełniono braki formalne rozpoznawanego sprzeciwu, wpłynęła do sądu I instancji 29 sierpnia 2017 r. Ponieważ na kopercie, w której umieszczono przesyłkę nie było daty nadania (stempla pocztowego) i nie było możliwe ustalenie daty jej nadania na poczcie, sąd I instancji wezwał skarżącą do przedłożenia "pocztowego dowodu nadania listem poleconym (...) podpisanego sprzeciwu". Taki dokument – co było bezsporne – nie został złożony. 7.3. Na przyjętego w tej sprawie stanu faktycznego należy zgodzić się ze stanowiskiem zajętym w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 stycznia 2017 r., sygn. akt II GZ 933/15, że złożenie dowodu potwierdzającego zachowanie terminu do wniesienia skargi nie jest warunkiem formalnym tej skargi, który by podlegał uzupełnieniu w ramach postępowania naprawczego określonego w art. 49 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ONSAiWSA z 2017 r., nr 3 poz. 36). Jednakże, poddając ocenie zarzuty podniesione w zażaleniu odnotować należy, że w żaden sposób nie podważono w nim kluczowego dla rozpoznawanej sprawy ustalenia, tj. że brakujący na sprzeciwie podpis nie został uzupełniony w zakreślonym terminie siedmiu dni. W szczególności skarżąca nie wykazała, że przed upływem tego terminu nadała za pośrednictwem poczty przesyłkę zawierającą uzupełnienie braków sprzeciwu. Z uwagi na brak na kopercie daty stempla pocztowego lub innego dokumentu, z którego wynikałaby data nadania pisma, sąd I instancji nie popełnił błędu ustalając, że brak podpisu na sprzeciwie nie został uzupełniony w terminie. W szczególności skarżąca nie przedłożyła, mimo wezwania, ani pocztowego dowodu nadania przesyłki poleconej lub innego dokumentu, z którego wynikałoby, że przesyłkę uzupełniającą braki nadano w terminie. Ponadto pomimo tego, że zażalenie zostało wniesione przez profesjonalnego pełnomocnika (radcę prawnego i doradcę podatkowego), nie podniesiono w nim zarzutu naruszenia art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W realiach rozpoznawanej sprawy bezprzedmiotowe były zatem zarzuty, że sąd I instancji "powinien ustalić datę nadania we własnym zakresie (...)". To nadawca przesyłki, który twierdzi, że nadał przesyłkę w terminie, powinien ten fakt udowodnić. 7.4. W przywołanym w zażaleniu postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 stycznia 2017 r., sygn. akt II GZ 933/15 trafnie zwrócono uwagę na to, że w razie uzasadnionych wątpliwości co do zachowania terminu na wniesienie skargi przewodniczący wydziału (lub wyznaczony sędzia) może zwrócić się do skarżącego lub jego pełnomocnika o przedstawienie dodatkowych dowodów a podstawę prawną takiego działania stanowić art. 62 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a także, że brak odpowiedzi strony na takie wezwanie nie stanowi wypełnienia hipotezy art. 58 § 1 pkt 3 tej ustawy. W sytuacji, gdy sąd przyjmie, że skarga (w rozpoznawanej sprawie sprzeciw) jest spóźniona, i ją odrzuci, strona może kwestionować to ustalenie w zażaleniu (art. 194 § 1 pkt 1a), w szczególności przez wykazanie, że jednak skarga (tu sprzeciw) została złożona lub nadana z zachowaniem ustawowego terminu. Tymczasem – jak już powiedziano – skarżąca, poza żądaniem aby sąd we własnym zakresie ustalił datę nadania przesyłki w terminie, tego w żaden sposób nie wykazała. 7.5. Z podanych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.