II AKa 369/23

<p>Sygnatura akt II AKa 369/23</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 8 maja 2024 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny we Wrocławiu II Wydział Karny w składzie:</strong> </p> <p>Przewodniczący SSA Cezariusz Baćkowski</p> <p>Sędziowie: SA Jerzy Skorupka (spr.)</p> <p>SA Robert Zdych</p> <p>Protokolant: Anna Konieczna</p> <p> <strong> <!-- --> przy udziale Joanny Bandzwołek prokuratora Prokuratury <span class="anon-block">(...)</span> we <span class="anon-block">W.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu 8 maja 2024 r. </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->sprawy <span class="anon-block">Ł. W.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->oskarżonego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1)">art. 286 § 1 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 294;art. 294 § 1)">art. 294 § 1 k.k.</a> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->z 20 czerwca 2023 r. sygn. akt III K 250/22</strong> </p> <p>I.  <strong> <!-- -->utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;</strong> </p> <p>II.  <strong> <!-- -->zwalnia oskarżonego z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, a poniesionymi wydatkami obciąża Skarb Państwa.</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Sąd Okręgowy we Wrocławiu w wyroku z dnia 20 czerwca 2023 r., III K 250/22 uznał <span class="anon-block">Ł. W.</span> za winnego popełnienia czynu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1)">art. 286§1 KK</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 294;art. 294 § 1)">art. 294§1 KK</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 12)">art. 12 KK</a>, za co wymierzył mu karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywny w wysokości 100 stawek dziennych po 50 zł każda.</p> <p>Wyrok zaskarżył w całości obrońca oskarżonego adw. <span class="anon-block">M. M.</span> zarzucając:</p> <p>1.  błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieuzasadnionym przyjęciu, że oskarżony ustalił plan doprowadzenia <span class="anon-block">R. B.</span> do niekorzystnego rozporządzenia mieniem;</p> <p>2.  niesłuszne zastosowanie przepadku korzyści osiągniętej z popełnionego przestępstwa, gdy zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 45;art. 45 § 1)">art. 45§1 KK</a> wydanie orzeczenia było niemożliwe, gdyż kwota jaka <span class="anon-block">Ł. W.</span> osiągnął z przestępstwa podlega zwrotowi pokrzywdzonemu lub jego następcom prawnym.</p> <p>We wniosku odwoławczym skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez przyjęcie, że zachowanie oskarżonego wypełniło znamiona sprawstwa polecającego do przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1)">art. 286§1 KK</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 294;art. 294 § 1)">art. 294§1 KK</a> i wymierzenie mu kary roku pozbawienia wolności oraz o uchylenie orzeczenia o przepadku.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny we Wrocławiu zważył co następuje</strong>.</p> <p>Apelacja jest bezzasadna, gdyż sąd pierwszej instancji nie popełnił błędów wskazanych w skardze. Przeciwnie, prawidłowo ocenił dowody ujawnione na rozprawie głównej, na podstawie których ustalił fakty istotne dla rozstrzygnięcia o winie oskarżonego, odpowiadające tym dowodom. Sąd prawidłowo ocenił też zachowanie oskarżonego oraz orzekł przepadek uzyskanych przez niego bezprawnych korzyści.</p> <p>Zważyć również należy, że żądanie ustalenia przez sąd odwoławczy, że zachowanie oskarżonego wypełniło znamiona sprawstwa polecającego do przestępstwa oszustwa, budzi uzasadnioną wątpliwość co do tego, czy mieści się w <em> <!-- -->gravamen</em>, które przysługuje obrońcy. Sąd <em> <!-- -->meriti </em>przypisał wszak oskarżonemu działanie w formie współsprawstwa, gdy skarżący domaga się ustalenia, że było to sprawstwo polecające, co wymagałoby dokonania ustaleń niekorzystnych dla oskarżonego. Sąd odwoławczy dostrzega, że w uzasadnieniu skargi został sformułowany odmienny wniosek odwoławczy. Mianowicie, o ustalenie, że oskarżony udzielił pomocy psychicznej do oszustwa popełnionego przez <span class="anon-block">M. W.</span> i <span class="anon-block">M. K.</span>. Takie żądanie jest dopuszczalne i mieści się w granicach <em> <!-- -->gravamen</em> przysługującego obrońcy oskarżonego. Mając to na względzie, sąd odwoławczy przyjął, że prawidłowym wnioskiem odwoławczym jest ten, który został sformułowany w uzasadnieniu skargi i ten wniosek poddał ocenie.</p> <p>Przechodząc do szczegółowych uwag należy zważyć, że na rozprawie w dniu 15 listopada 2022 r. <span class="anon-block">M. K.</span> wyjaśnił, że plan oszukania <span class="anon-block">R. B.</span> wymyślił <span class="anon-block">M. W.</span>, który poprosił <span class="anon-block">Ł. W.</span>, aby znalazł osobę, która ma firmę samochodową dla uwiarygodnienia oszustwa. Ten zgodził się i wskazał na <span class="anon-block">M. S.</span>, który wcześniej handlował dopalaczami z <span class="anon-block">W.</span>. <span class="anon-block">M. S.</span> sporządził listę samochodów, które <span class="anon-block">M. K.</span> przedstawił <span class="anon-block">R. B.</span>. Następnie wszyscy uzgodnili, że pieniądze z oszustwa weźmie <span class="anon-block">M. W.</span> i zainwestuje je. <span class="anon-block">Ł. W.</span> miał uzyskać 10.000 euro (s. 7 protokołu rozprawy). Natomiast na pytanie przewodniczącego składu orzekającego jaka była rola <span class="anon-block">Ł. W.</span> w planie oszustwa, <span class="anon-block">M. K.</span> wyjaśnił, że wiedział on, że <span class="anon-block">S.</span> handluje samochodami i posiada do sprzedania auta, którymi był zainteresowany <span class="anon-block">B.</span>. Ponieważ <span class="anon-block">S.</span> bał się <span class="anon-block">W.</span>, to <span class="anon-block">Ł. W.</span> namówił <span class="anon-block">S.</span> do udziału w oszustwie. Miał za to uzyskać 10.000 euro (s. 8 protokołu rozprawy).</p> <p>Na rozprawie w dniu 25 października 2022 r. <span class="anon-block">Ł. W.</span> wyjaśnił zaś, że <span class="anon-block">M. W.</span> wymyślił plan jak odzyskać od <span class="anon-block">B.</span> 200.000 zł. Plan polegał na podstawieniu osoby z Polski, która miała przedstawić ofertę kupna samochodów na kwotę około 50.000-60.000 Euro. Oskarżony <span class="anon-block">W.</span> zaproponował <span class="anon-block">M. S.</span>, którego znał, aby on przedstawił tą ofertę. <span class="anon-block">S.</span> zgodził się, za co miał otrzymać 20.000 zł. Według oskarżonego, plan polegał na tym, że <span class="anon-block">S.</span> miał przedstawić ofertę kupna samochodów, a <span class="anon-block">B.</span> miał przelać na podane mu konto 60.000 Euro. Tak też się stało (s. 3 i 4 protokołu rozprawy).</p> <p>W świetle tych dowodów, niezasadne jest twierdzenie apelacji, że oskarżony <span class="anon-block">Ł. W.</span> nie współdziałał w oszukaniu <span class="anon-block">R. B.</span> w formie współsprawstwa, a jedynie w formie pomocnictwa psychicznego. Wyrwany z kontekstu fragment wypowiedzi <span class="anon-block">M. S.</span> nie może stanowić podstawy do ustalenia treści oszukańczego porozumienia i roli w tym planie <span class="anon-block">Ł. W.</span>. Dopiero ocena wszystkich dowodów ujawnionych na rozprawie głównej daje podstawę do dokonania takich ustaleń. Z wyjaśnień oskarżonego oraz <span class="anon-block">M. K.</span> jasno zaś wynika, że <span class="anon-block">Ł. W.</span> brał udział w uzgodnieniu planu oszukania <span class="anon-block">R. B.</span>. Jego rola polegała na przekonaniu <span class="anon-block">M. S.</span>, aby przystąpił do planu i zaoferował pokrzywdzonemu do sprzedania samochody. <span class="anon-block">Ł. W.</span> w porozumieniu z <span class="anon-block">M. K.</span>, <span class="anon-block">M. W.</span> i <span class="anon-block">M. S.</span> dopuścił się więc oszustwa na rzecz <span class="anon-block">R. B.</span>, co zasadnie ustalił sąd pierwszej instancji. Stąd zarzut apelacji należy ocenić jako niezasadny.</p> <p>Bezzasadny jest również drugi zarzut. Przede wszystkim należy zważyć, że w apelacji nie kwestionuje się, że oskarżony osiągnął z popełnienia przestępstwa korzyść w wysokości 5000 zł. W takim układzie, bezprawna korzyść powinna ulec przepadkowi stosownie ogólnej zasady, że „Nikt nie powinien czerpać korzyści z nieprawości” (<em> <!-- --> Ex malitia nemo commodum habere debet</em>), „Z bezprawia nie rodzi się korzyść” (<em> <!-- --> Commodum ex iniuria non oritur</em>) albo „Nikt nie powinien stać się bogatszym kosztem krzywdy drugiego” (<em> <!-- --> Nemo cum damno alterius locupletior fieri debet</em>).</p> <p>W apelacji nie kwestionuje się również ustalenia, że pokrzywdzony <span class="anon-block">B.</span> nie żyje i nie są znani jego wstępni i zstępni oraz inni spadkobiercy, ani tego, że wyrokiem Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 3.10.2017 r. III K 168/17, którym skazano <span class="anon-block">M. W.</span>, <span class="anon-block">M. K.</span> i <span class="anon-block">M. S.</span> za przestępstwo z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1)">art. 286§1 KK</a> polegające na oszukaniu <span class="anon-block">R. B.</span>, orzeczono na rzecz pokrzywdzonego odszkodowanie w wysokości 60.000 Euro.</p> <p>W takim stanie rzeczy okoliczność, że w przyszłości może ujawnić się spadkobierca <span class="anon-block">R. B.</span> nie stanowi przeszkody do orzeczenia przepadku 5000 zł na podstawie 5000 zł. Jeżeli taki spadkobierca ujawni się, będzie mu przysługiwało roszczenie do skarbu państwa o zwrot 5000 zł. Przede wszystkim jednak, uzyska on odszkodowanie należne na podstawie wyroku III K 168/17.</p> <p>W świetle tych uwag, orzeczono jak na wstępie.</p> <table> <colgroup> <col width="231"/> <col width="234"/> <col width="233"/> </colgroup> <tr> <td> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->SSA Robert Zdych</em> </strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->SSA Cezariusz Baćkowski</em> </strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->SSA Jerzy Skorupka</em> </strong> </p> </td> </tr> </table> </div>