II OW 140/19

SENTENCJA Dnia 28 listopada 2019 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2019 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Elbląskiego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą Elbląskim a Warmińsko-Mazurskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w Olsztynie w sprawie wskazania organu właściwego w przedmiocie rozpoznania wniosku o zezwolenie na wycięcie drzew i krzewów postanawia: wskazać Starostę Elbląskiego jako organ właściwy w sprawie. UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 14 października 2019 r. Starosta Elbląski zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim, a Warmińsko-Mazurskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w Olsztynie poprzez wskazanie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków jako organu właściwego do załatwienia sprawy z wniosku M.C. o wydanie zezwolenia na wycięcie drzew i krzewów, rosnących na skarpach W. w P. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że zbocza skarpy W. leżą w obszarze układu urbanistycznego miasta P., wpisanego do rejestru zabytków na podstawie decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] 1956r. nr [...], wobec tego zgodnie z art. 83a ust 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz. U. z 2018r. poz. 1614 ze zm.) to Wojewódzki Konserwator Zabytków jest właściwy do wydania zezwolenia na wycinkę rosnących na tym terenie drzew i krzewów. W odpowiedzi na wniosek pismem z dnia [...] 2019r. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Olsztynie wskazał, że do rejestru zabytków województwa warmińsko-mazurskiego wpisano miasto P., leżące w obrębie miejskich murów obronnych, jednocześnie przebieg murów został wskazany w załączniku do decyzji o wpisaniu do rejestru zabytków. Na tej podstawie można stwierdzić, że działki ewidencyjne na których znajdują się drzewa i krzewy będące przedmiotem wniosku są położone poza obszarem ograniczonym murami obronnymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm. dalej: "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga postanowieniem spory o właściwość i spory kompetencyjne między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Spór pomiędzy Starostą Elbląskim, a Warmińsko-Mazurskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w Olsztynie odpowiada powyżej określonemu zakresowi kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego. Istota sporu kompetencyjnego sprowadza się do wskazania organu właściwego do wydania decyzji o zezwoleniu na usuniecie drzew i krzewów, które znajdują się w otoczeniu zabytku wpisanego do właściwego rejestru, przy czym przedmiotowe drzewa i krzewy nie są objęte formami ochrony o jakich mowa w art. 7 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ( tekst jedn. Dz. U. z 2018r., poz. 2067 z późn. zm.). Istotne w sprawie, która doprowadziła do sporu kompetencyjnego między wskazanymi wyżej organami jest to, że drzewa i krzewy przeznaczone do usunięcia znajdują się na terenie działek, które nie są wpisane indywidualnie do rejestru zabytków i nie znajdują się na obszarze objętym ochroną konserwatora zabytków. Jak wynika z decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] 1956 r. za zabytek uznano miasto P. leżące w obrębie murów obronnych, bez otaczającego go terenu. W decyzji wyszczególniono, że poza murem obronnym ochroną konserwatorską objęto ratusz gotycki oraz kościół ewangelicki. Tym samym nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż przedmiotem ochrony, jak wynika z powyższej decyzji, jest miasto jako całość po obrysie jego murów obronnych. Natomiast przedmiotem tego wpisu nie pozostają nieruchomości wokół przedmiotowego terenu, ani też układ zieleni znajdującej się na nich. Prawidłowe jest rozumienie pojęcia "w obrębie murów" przyjęte przez konserwatora zabytków, jako zamkniętej całości o ustalonych granicach. Przepisu art. 83a ust. 1 ustawy o ochronie przyrody wskazujący na wojewódzkiego konserwatora zabytków jako organ właściwy w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie drzew z terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków, nie można interpretować w drodze wykładni rozszerzającej, gdyż jest on wyjątkiem od zasady wynikającej z tego przepisu, że generalnie usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta. Dopiero ustalenie, że drzewa lub krzewy znajdują się na terenie wpisanym do rejestru zabytków, skutkuje przyjęciem właściwości Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w tym zakresie. W rozpoznawanej sprawie skoro przedmiotem ochrony konserwatorskiej, zgodnie z decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków jest miasto P. w obrębie murów obronnych stanowiących granice terenu podlegającego ochronie, a drzewa i krzewy objęte wnioskiem o ich wycięcie, znajdują się na terenie poza murami obronnymi, a więc na nieruchomości nie wpisanej do rejestru zabytków, to tym samym organem właściwym do wydania decyzji o udzieleniu pozwolenia na ich wycięcie jest Starosta Elbląski. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.