II SA/Gl 1465/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi T. D. (D.) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 18 sierpnia 2022 r. nr SKO.PSŚ/41.5/2365/2022/12262 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia18 sierpnia 2022 r nr SKO.PSŚ/41.5/2365/2022/12262, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 570), art. 17 i art. 58 i 59 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. - dalej "k.p.a.") stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 11 stycznia 2022 r. nr [...] wydanej przez Prezydenta Miasta S. (dalej "organ I instancji") na podstawie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz.U. 2020 poz. 111 z późn. zm.), mocą której odmówiono T. D. (dalej "Strona, "Skarżący") przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matka-D. G. Na wstępie uzasadnienia organ odwoławczy przywołał treść art. 129 § 2 k.p.a. oraz wyjaśnił, że warunkiem skuteczności czynności procesowej jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania, a uchybienie terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Ustalenie przez organ odwoławczy, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony powoduje, że jest zobowiązany do stwierdzenia w drodze postanowienia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Następnie podał, że postanowieniem z dnia 18 czerwca 2022 r., nr SKO.PSŚ/41.5/2344/2022/12262, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od w/w decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że w treści zaskarżonej decyzji Strona została prawidłowo pouczona o prawie wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach za pośrednictwem organu I instancji w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji. Zaskarżona decyzja została doręczona w dniu 2 lutego 2022 r., co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru, a odwołanie zostało opatrzone datą 1 sierpnia 2022 r. i w tym dniu wpłynęło do kancelarii MOPS w S. W powołaniu na art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdził, że nie został zachowany przez Stronę ustawowy termin do wniesienia odwołania. Termin ten zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. upłynął z dniem 16 lutego 2022 r., odwołanie wniesiono zatem po terminie wymaganym przepisami. W związku z powyższym organ odwoławczy nie był uprawniony do merytorycznego orzeczenia w sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wyraził niezadowolenie z rozstrzygnięcia wnosząc o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji argumentując, że "dokumenty w sprawie odwołania do S.K.O. złożyłem w terminie", dalej stwierdził, iż "zadzwoniłem do S.K.O. i okazało się, że żadne dokumenty nie wpłynęły". Wyjaśnił, że złożył dokumenty powtórnie do MOPS, a następnie bezpośrednio do S.K.O. Podkreślił, że zarówno skarżący i jego matka potrzebują wnioskowanego świadczenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm. -dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a. Mając na uwadze tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia rozstrzygnięć organów administracji publicznej, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie organu odwoławczego nie narusza prawa. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło stosownie do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, stało się postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 18 sierpnia 2022 r. nr SKO.PSŚ/41.5/2365/2022/12262 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Podstawę prawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 134 k.p.a. Organ odwoławczy po wpływie odwołania, jeszcze przed dokonaniem merytorycznej oceny podniesionych zarzutów, w pierwszej kolejności jest zobowiązany do badania dopuszczalności odwołania, zachowania terminu jego wniesienia oraz warunków formalnych jego sporządzenia. Warunkiem bowiem skuteczności czynności procesowej - w niniejszej sprawie wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji Prezydenta Miasta S. - jest zachowanie ustawowego terminu do jego dokonania. Ujawnienie na etapie wstępnego postępowania organu odwoławczego niedopuszczalności odwołania oraz uchybienia terminu do wniesienia odwołania prowadzi do stwierdzenia powyższego w drodze postanowienia. W przypadku zatem stwierdzenia przez organ odwoławczy, że złożone przez stronę odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, organ nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 1995 r., SA/Ka 2111/94). Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2014 r., II OSK 2126/12). Na gruncie niniejszej sprawy przeprowadzone przez organ odwoławczy, na etapie wstępnego postępowania, ustalenia w zakresie zachowania terminu do wniesienia odwołania doprowadziły, w ocenie Sądu, do uzasadnionych wyników. Z akt administracyjnych przedłożonych do sprawy wynika, że decyzja organu I instancji została Stronie doręczona w dniu 2 lutego 2022 r. (karta nr 39 akt adm.). Odwołanie opatrzone datą 1 sierpnia 2022 r. od wyżej wymienionej decyzji zostało wniesione do MOPS w S. Pismem z dnia 17 sierpnia 2022 r. Skarżący wniósł do SKO pismo o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem z tej samej daty( karty nr 49-50 akt adm.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2022 r. nr SKO.PSŚ/41.5/2344/2022/12262 odmówiło Skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 16 grudnia 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 1464/22 oddalił skargę na wskazane postanowienie. W myśl przepisu art. 129 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję (§ 1), w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (§ 2), natomiast zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. termin uważa się za zachowany m.in. jeżeli przed jego upływem pismo zostało: nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Na gruncie rozpoznawanej sprawy skuteczne doręczenie Skarżącemu decyzji organu I instancji nastąpiło w dniu 2 lutego 2022 r. Termin do złożenia odwołania upływał w dniu 16 lutego 2022 r. Odwołanie wniesiono natomiast zgodnie w dniu 1 sierpnia 2022 r., zatem z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 129 k.p.a., a jednocześnie termin ten nie został przywrócony. W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy został dostatecznie wyjaśniony. Nie budziło wątpliwości, że Skarżący z całą pewnością przekroczył termin określony w art. 129 § 2 k.p.a. Okoliczność ta nie była również w sprawie sporna. Skarżący nie kwestionował prawidłowości ani terminu doręczenia decyzji organu I instancji, jak i nie przedstawił dowodów mogących świadczyć, by stanowisko organu odwoławczego w niniejszej sprawie było nieprawidłowe. Organ odwoławczy, dokonując wstępnego badania wniesionego środka odwoławczego, zasadnie zatem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Mając na uwadze powyższe, należało stwierdzić, iż wydane rozstrzygnięcie organu odwoławczego nie narusza prawa. Tym samym zarzuty podnoszone w skardze nie mogły zyskać akceptacji. Z tych względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.