VIII SA/Wa 550/07

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Asesor WSA Artur Kot, Protokolant Katarzyna Filipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi P.K. na decyzję Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na zakup domu jednorodzinnego, po wznowieniu postępowania oddala skargę. UZASADNIENIE Syg. akt VIII SA/Wa 550/07 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] [...] Komendant Wojewódzki Policji w R. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w S, uchylającą własną decyzję nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. o przyznaniu pomocy finansowej na zakup domu jednorodzinnego w kwocie 11.046 zł i odmawiającą przyznania prawa do wnioskowanej pomocy. W uzasadnieniu decyzji Komendant Wojewódzki Policji wskazał, iż P.K. pełni służbę w Policji od dnia 1 lutego 1994 roku. Funkcjonariuszem w służbie stałej został mianowany w dniu 1 lutego 1997 roku. Na podstawie decyzji Komendanta Powiatowego Policji w S. nr [...] z [...] marca 2004 roku, po rozpoznaniu wniosku z dnia 16 lutego 2004 roku skarżącemu została przyznana pomoc finansowa na zakup domu jednorodzinnego w miejscowości L. Wypłaty pomocy dokonano jednorazowo, po uprawomocnieniu się przedmiotowej decyzji. W dniu 4 czerwca 2007 roku P.K. przedstawił akt notarialny - umowę darowizny [...] z dnia 16 lutego 2004 roku, z którego wynika, że żona skarżącego I.K. stała się właścicielką stanowiącego odrębną nieruchomość lokalu [...] w S. Lokal ten, jak wynika z zaświadczenia Zarządu Budynków Komunalnych "A." w S. posiada powierzchnię użytkową 45,40 m.kw., powierzchnię mieszkalną (pokoi) 32,67 m.kw. i jest zgodny z przysługującymi policjantowi trzema normami zaludnienia. Fakt ten stanowił okoliczność negatywną do przyznania pomocy finansowej, jednak w dniu złożenia wniosku przez P.K., jak i w dacie wydania decyzji o przyznaniu pomocy finansowej, nie był organowi znany. Biorąc powyższe pod uwagę Komendant Powiatowy Policji w S. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 roku, nr [...] wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie przyznania pomocy finansowej decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2004 roku. Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r., działając w trybie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071) – dalej kpa, w związku z art. 94 ust. 1 i 2, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r., Nr 43, poz. 277) oraz § 1, § 3 ust. 1 i 2 pkt 2, § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. z 2001 r., Nr 131, poz. 1468 ze zm.) uchylił własną decyzję nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. o przyznaniu pomocy finansowej na zakup domu jednorodzinnego w kwocie 11.046 zł. i odmówił przyznania prawa do wnioskowanej pomocy. Od powyższej decyzji P.L. odwołał się do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji. W odwołaniu skarżący podniósł, że w chwili składania wniosku nie wiedział, że babka małżonki umową darowizny przekazała jej nieruchomość przy ul. P. Małżonka do dnia 25 lutego 2004 roku była zameldowana w miejscu zamieszkania skarżącego w L., w miejscu w którym do chwili obecnej zamieszkuje. Ponadto, zdaniem skarżącego nie została spełniona przesłanka z art. 95 ustawy o Policji dotycząca "posiadania domu lub lokalu", gdyż małżonka, co prawda otrzymała lokal, ale jednocześnie zgodnie z wolą darczyńcy ustanowiona została służebność osobista polegająca na prawie dożywotniego, bezpłatnego zamieszkiwania darczyńcy w całym lokalu. Cała rodzina zamieszkuje wspólnie ze skarżącym w lokalu, który zakupili wspólnie z żoną, a który był i jest przeznaczony za zaspokajanie ich potrzeb mieszkaniowych. Komendant Wojewódzki Policji, po rozpatrzeniu akt sprawy, decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przytoczył brzmienie art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Stosownie do art. 94 ust. 1 w/w ustawy policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego, na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Lokalu mieszkalnego, a tym samym pomocy finansowej nie przydziela się policjantowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający, co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub mieszkalno – pensjonatowy, jak również w sytuacji, gdy lokal taki posiada małżonek. Organ odwoławczy podzielił całkowicie argumentację organu I instancji, że wejście w posiadanie przez żonę skarżącego na prawach własności, lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość [...] w S. w tym samym dniu, w którym P.K. złożył wniosek w sprawie przyznania pomocy finansowej, stanowi okoliczność negatywną do przyznania wnioskowanej pomocy. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący, który pismem z dnia 7 września 2007 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję organu odwoławczego. Skarżący w całości podtrzymał argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Podniósł, że skoro skorzystał z pomocy na nabycie lokalu mieszkalnego na współwłasność z osobą, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe i wspólnie z nią zamieszkuje i w ten sposób realnie zaspokojone zostały jego potrzeby mieszkaniowe, brak jest podstaw do zwrotu udzielonej pomocy finansowej, tym bardziej, że w chwili składania wniosku te potrzeby nie były zaspokojone i małżonka nie posiada innego lokalu by wspólnie mogli w nim zamieszkać. W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 , poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej p.p.s.a. (Dz.U. nr 153, poz.1270, ze zmianami) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności. Jak stanowi przepis art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga P.K. nie zasługuje na uwzględnienie. Ratio legis szczególnej pomocy w uzyskaniu mieszkania przez funkcjonariusza Policji wynika z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz. U. nr 7, poz. 58 z 2002 r.), który stanowi, że funkcjonariuszowi przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. Pomoc ta została wprowadzona w interesie służby, z uwagi na dyspozycyjność funkcjonariuszy Policji. Z przepisem art. 88 ust. 1 koresponduje przepis art. 95 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o Policji wyłączający z grona policjantów, którym przydziela się lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej tych policjantów, którzy posiadają odpowiedni lokal mieszkalny, lub których małżonek posiada taki lokal. Przepis art. 94 ust. 1 ustawy o Policji łączy się ściśle z art. 95 tej ustawy i wyraża się w tym, że pomoc finansowa przysługuje tylko temu policjantowi, który nie uzyskał lokalu mieszkaniowego na podstawie decyzji administracyjnej a powinien był taki lokal uzyskać. Pomoc, w zakresie zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych policjantów ma charakter pomocniczy, związany z należytym funkcjonowaniem organów bezpieczeństwa i porządku publicznego, nie ma zaś ogólnego charakteru zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wszystkich policjantów. Dlatego też wbrew twierdzeniom skarżącego, przepisu art. 94 ust. 1 ustawy o Policji nie można interpretować rozszerzająco i w oderwaniu od innych przepisów, w szczególności art. 88 i 95 tej ustawy. Powyższe stanowisko Sądu nie jest odosobnione, albowiem pogląd taki prezentował Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w wyrokach: z dnia 12.10.1990 r. sygn. I SA 1712/98, z dnia 9.01.2002 r., sygn. akt I SA 708/00, a także w uchwale siedmiu sędziów z dnia 29.03.1999 r., sygn. OPS 1/99 (publ. ONSA nr 3 poz. 77 z 1999 r.). Również Trybunał Konstytucyjny, orzekając o zgodności z konstytucją RP art. 94 ust. 1 i art. 95 ustawy o Policji (wyrok z dnia 14.05.2001 r. SK 1/00; publ. OTK 2001/4/84) w uzasadnieniu wyroku wywiódł, m in., że inne jest prawo policjantów ubiegających się o pomoc finansową na zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych, jeżeli mieszkania nie posiadają a inne tej grupy funkcjonariuszy, która ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Przyznanie pomocy finansowej tylko pierwszej grupie w/w funkcjonariuszy jest uzasadnione przepisami ustawy o Policji i nie stanowi naruszenia zasady równego traktowania funkcjonariuszy policji wobec prawa. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W momencie składnia wniosku o pomoc finansową, tj. 16 lutego 2004 r. żona skarżąca była już właścicielką lokalu mieszkalnego [...] położonego w S. przy ul. P., który dostała, zgodnie z umową darowizny - aktem notarialnym [...] z dnia 16 lutego 2004 roku. Zatem skarżący nie spełniał przesłanek do ubiegania się o przydział lokalu na podstawie decyzji administracyjnej, gdyż współmałżonka posiadała lokal mieszkalny, o czym stanowi art. 95 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji. Bez znaczenia dla odmowy pomocy określonej w art. 94 ust. 1 ustawy pozostaje okoliczność, że mieszkanie, które otrzymała małżonka skarżącego wymaga remontu. Brak wykonania remontu w lokalu nie jest przeszkodą do jego zamieszkania, ponieważ lokal ten nie został wyłączony z użytkowania. Odnosząc się do podniesionej przez skarżącego kwestii "posiadania" należy zauważyć, że zgodnie z art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny (Dz. U. z dnia 18 maja 1964 r., nr 16, poz. 93 ze zm.) – dalej kc posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Ponadto zgodnie z art. 337 k.c. posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, że oddaje drugiemu rzecz w posiadanie zależne. W tej sytuacji, wobec faktu że posiadanie jest stanem faktycznego władztwa nad rzeczą, mogłoby powstać wrażenie utraty posiadania przez posiadacza w przypadku braku faktycznego władania nią. Dla usunięcia wątpliwości słusznie postanowił ustawodawca, że posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, że oddaje drugiemu rzecz w posiadanie zależne (por. Komentarz E. Gniewek, Kodeks cywilny. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe. Komentarz, Zakamycze, 20). Nie ulega wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie posiadanie poparte jest określonym tytułem prawnym – aktem własności ( akt notarialny z dnia 16 lutego 2004 roku, [...]). Wobec powyższego stanowi jedynie element określonego prawa podmiotowego, dla którego nie jest istotne faktyczne władanie rzeczą. Własność obejmuje uprawnienie do posiadania rzeczy, uprawnienie do korzystania z rzeczy i uprawnienie do rozporządzania rzeczą. Tym samym posiadanie jest naturalną cechą prawa własności. Mając na względzie powyższe okoliczności i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzeczono, jak w sentencji.