II GZ 418/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Spółki A na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 sierpnia 2018 r. sygn. akt III SA/Wr 334/18 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Spółki A na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 27 sierpnia 2018 r. (sygn. akt III SA/Wr 334/18) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: WSA), działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.; dalej: ppsa), odrzucił skargę Spółki A (dalej: skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z [...] maja 2018 r. w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. WSA wskazał, że pismem z 28 czerwca 2018 r. skarżąca wniosła skargę, którą podpisał radca prawny A. D. Zarządzeniem z 20 lipca 2018 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do złożenia pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącej przez wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz do złożenia dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji skarżącej lub jego uwierzytelnionego odpisu (odpis z KRS). Wezwanie doręczono pełnomocnikowi w dniu 27 lipca 2018 r. W dniu 1 sierpnia 2018 r. nadano w urzędzie pocztowym odpis pełny i skrócony z KRS oraz udzielone przez osobę upoważnioną do reprezentowania skarżącej pełnomocnictwo dla radcy prawnego W. Z. wraz z dokumentem pełnomocnictwa substytucyjnego udzielonego przez radcę prawnego W. Z. radcy prawnemu A. D., przy czym przedłożony dokument pełnomocnictwa substytucyjnego nie zawierał podpisu radcy prawnego W. Z. Zdaniem WSA, skarżąca nie wykonała w wyznaczonym siedmiodniowym terminie wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi przez dołączenie pełnomocnictwa. Skarżąca złożyła bowiem pełnomocnictwo dla radcy prawnego W. Z., natomiast nie wykazała prawidłowego umocowania dla radcy prawnego A. D., który jako pełnomocnik substytucyjny podpisał skargę. Wobec tego WSA uznał, że skarga, której braków skarżąca nie uzupełniła w zakreślonym terminie, podlegała odrzuceniu. Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości i wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: 1) art. 58 § 1 pkt 3 ppsa przez odrzucenie skargi, pomimo że skarga nie była dotknięta brakiem formalnym, albowiem radca prawny A. D. działał na podstawie i w granicach pełnomocnictwa substytucyjnego udzielonego przez radcę prawnego W. Z. na podstawie art. 39 pkt 2 ppsa w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1870 ze zm.), ewentualnie przez stwierdzenie, że nie uzupełniono skargi w wyznaczonym terminie; 2) art. 39 pkt 2 ppsa w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy o radcach prawnych przez uznanie, że dla złożenia skargi radca prawny A. D. winien legitymować się pełnomocnictwem, choć działał na podstawie i w granicach pełnomocnictwa substytucyjnego udzielonego 28 czerwca 2018 r. przez radcę prawnego W. Z., a pełnomocnictwo substytucyjne nie zostało w żaden sposób ograniczone w stosunku do pełnomocnictwa głównego; 3) art. 49 § 1 w zw. z art. 46 § 3 ppsa przez niedokładne, nieprecyzyjne, budzące wątpliwości określenie w wezwaniu rzekomych braków formalnych skargi i odrzucenie skargi pomimo niezachowania wymogu sformułowania wezwania do usunięcia braków formalnych w sposób jasny i niebudzący wątpliwości, a następnie wyprowadzenie z tego skutków niekorzystnych dla skarżącej. W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła w szczególności, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych z 23 lipca 2018 r. było sformułowane w sposób na tyle ogólny, że nie można było na jego podstawie przyjmować, iż obowiązkiem skarżącej było złożenie do sądu pełnomocnictwa substytucyjnego udzielonego radcy prawnemu A. D. Zdaniem skarżącej, w sytuacji, w której po wezwaniu sądu przesłane zostało jedynie pełnomocnictwo główne, a nie pełnomocnictwo substytucyjne, należało ponownie wezwać pełnomocnika substytucyjnego do usunięcia braku formalnego przez przesłanie pełnomocnictwa substytucyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie jest zasadne. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowi art. 58 § 1 pkt 3 ppsa, zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Kontrola instancyjna orzeczenia wydanego na tej podstawie obejmuje weryfikację tego, czy: 1) skarga miała brak formalny, 2) strona została prawidłowo wezwana do uzupełniania tego braku, 3) strona uzupełniła brak formalny w terminie siedmiu dni od doręczenia wezwania o jego uzupełnienie. Skarga skarżącej została podpisana przez radcę prawnego A. D. Do skargi nie dołączono pełnomocnictwa, z którego wynikałoby umocowanie tego radcy prawnego do podpisania i złożenia skargi. Tymczasem z art. 46 § 3 ppsa wynika, że do pisma (a więc również skargi) należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Wobec tego skarga niewątpliwie obarczona była brakiem formalnym. Bezzasadne jest stanowisko skarżącej zawarte w zarzucie nr 1, że skarga nie zawierała braku formalnego, gdyż radca prawny A. D. działał na podstawie i w granicach pełnomocnictwa substytucyjnego udzielonego przez radcę prawnego W. Z. W momencie wnoszenia skargi takie umocowanie nie było wykazane pełnomocnictwem, które pełnomocnik powinien złożyć do akt sądowych. Konieczne było zatem wezwanie radcy prawnego A. D. do wykazania jego umocowania do działania w tej sprawie. Zgodnie z art. 49 § 1 ppsa, jeżeli pismo stronie nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni. Z art. 58 § 1 pkt 3 ppsa wynika natomiast, że usunięcia braków formalnych skargi strona powinna dokonać pod rygorem odrzucenia skargi. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III WSA radca prawny A. D. został wezwany pismem z 23 lipca 2018 r. do usunięcia stwierdzonych braków formalnych skargi m.in. przez "złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". W wezwaniu wskazano, że usunięcie braków musi nastąpić w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Wskazany został również rygor nieusunięcia braków formalnych skargi we wspomnianym terminie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi zostało sformułowane prawidłowo i było jednoznaczne w swej treści. Wynikało z niego wyraźnie, że radca prawny A. D. musi złożyć pełnomocnictwo lub jego uwierzytelniony odpis do działania w imieniu skarżącej. Bezzasadny jest wobec tego postawiony w zażaleniu zarzut naruszenia art. 49 § 1 w zw. z art. 46 § 3 ppsa. W zakreślonym terminie radca prawny A. D. nie złożył do akt pełnomocnictwa, z którego wynikałoby jego umocowanie do występowania w sprawie. Złożył tylko pełnomocnictwo udzielone przez skarżącą radcy prawnemu W. Z. Wprawdzie do pisma z 31 lipca 2018 r. załączył również dokument datowany na 28 czerwca 2018 i zatytułowany "pełnomocnictwo substytucyjne", jednakże pełnomocnictwo to nie zawierało podpisu osoby, która miała go udzielić, ani też nie zostało poświadczone przez radcę prawnego A. D. na podstawie art. 6 ust. 3 ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1870 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem: "Radca prawny ma prawo sporządzania poświadczeń odpisów dokumentów za zgodność z okazanym oryginałem w zakresie określonym odrębnymi przepisami. Poświadczenie powinno zawierać podpis radcy prawnego, datę i oznaczenie miejsca jego sporządzenia, na żądanie - również godzinę dokonania czynności. Jeżeli dokument zawiera cechy szczególne (dopiski, poprawki lub uszkodzenia) radca prawny stwierdza to w poświadczeniu". Nie jest zasadne stanowisko skarżącej, że w sytuacji, w której po wezwaniu sądu przesłane zostało jedynie pełnomocnictwo główne, a nie pełnomocnictwo substytucyjne, należało ponownie wezwać pełnomocnika substytucyjnego do usunięcia braku formalnego przez przesłanie pełnomocnictwa substytucyjnego. Podkreślenia wymaga, że w wezwaniu do uzupełnienia braku formalnego skargi radca prawny A. D. został wezwany do wykazania swojego umocowania przez przedłożenie stosownego pełnomocnictwa. Na pierwszej stronie skargi wskazano, że skarżąca jest zastępowana przez radcę prawnego A. D. Z treści skargi nie wynikało natomiast, aby radca prawny A. D. podpisał skargę jako pełnomocnik substytucyjny. Jednak jeśli tak było, to obowiązkiem tegoż radcy prawnego było wykazanie swojego umocowania przez przedłożenie - w terminie siedmiu dni od doręczenia wezwania - ciągu pełnomocnictw, to jest zarówno pełnomocnictwa głównego, jak i pełnomocnictwa substytucyjnego, czego jednak nie uczynił. Chybiony jest postawiony w zażaleniu zarzut naruszenia art. 39 pkt 2 ppsa w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy o radcach prawnych przez uznanie, że dla złożenia skargi radca prawny A. D. winien legitymować się pełnomocnictwem, choć działał na podstawie i w granicach pełnomocnictwa substytucyjnego, które nie zostało w żaden sposób ograniczone w stosunku do pełnomocnictwa głównego. Z art. 39 pkt 2 ppsa i art. 21 ust. 1 ustawy o radcach prawnych wynika, że pełnomocnik/radca prawny może udzielać dalszego pełnomocnictwa (substytucji). Zarzucając naruszenie tych przepisów, autor zażalenia zdaje się jednak nie dostrzegać, że powodem uznania, iż nie uzupełniono w terminie braku formalnego skargi nie był zakres a brak wykazania umocowania radcy prawnego A. D. Z dokumentów nadesłanych w terminie zakreślonym w wezwaniu takie umocowanie bowiem nie wynikało. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 ppsa postanowił jak w sentencji. PG