I FZ 322/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Gabriela Zalewska-Radzik, , , po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 lipca 2023 r. sygn. akt I SA/Wr 504/23 odrzucające skargę w sprawie ze skargi D. sp. z o.o. z siedzibą w W. na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia 17 sierpnia 2021 r. w przedmiocie wykreślenia podatnika z rejestru czynnych podatników VAT postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 21 lipca 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 504/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: "Sąd pierwszej instancji", "WSA", "Sąd") odrzucił skargę D. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Skarżąca", "Spółka", "Podatnik") na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (dalej: "NUS", "Organ") z 17 sierpnia 2021 r. w przedmiocie wykreślenia podatnika z rejestru czynnych podatników VAT. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że Spółka 15 maja 2023 r. wniosła skargę na czynność Organu polegającą na wykreśleniu podatnika z rejestru czynnych podatników VAT, co nastąpiło 17 sierpnia 2021 r. Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem Spółki, że skoro przedmiotem postępowania jest czynność materialno-techniczna kształtująca obowiązki Skarżącej, która nie mieści się w kategorii decyzji administracyjnej, ale zawiera rozstrzygnięcie prawne i czynność ta nie została dokonana w żadnej przepisowej formie, to termin do wniesienia skargi jest zachowany w każdym czasie. W ocenie WSA wniesienie skargi do Sądu na czynność Organu z 17 sierpnia 2021 r. powinno nastąpić w terminie trzydziestu dni od dnia powzięcia wiadomości o podjęciu czynności, stosownie do art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: "p.p.s.a."). Z ustaleń Sądu wynika, że termin do wniesienia skargi upłynął z dniem 11 kwietnia 2023 r., natomiast skarga została wniesiona 15 maja 2023 r., co skutkowało jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 53 § 2 pkt 2a p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której przedmiotowy akt nie mieści się w żadnym z punktów dyspozycji art. 53 § 2 p.p.s.a., a więc stanowi inny akt w rozumieniu § 2a p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie, jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu. W opinii Naczelnego Sądu Administracyjnego w zażaleniu nie sformułowano żadnych argumentów mogących wpłynąć na uchylenie zaskarżanego postanowienia. Stosownie do art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. W okolicznościach sprawy wykreślenie Spółki w rejestru czynnych podatników VAT (art. 96 ust. 9 pkt 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; Dz. U. z 2021 r. poz.685 ze zm.) nastąpiło z urzędu, w drodze czynności materialno-technicznej Organu. Czynności materialno-techniczne to działania organów administracji, które będąc czynnościami faktycznymi, oparte są na wyraźnej podstawie prawnej i wywołują konkretne skutki prawne. Od aktów administracyjnych czynności materialno-techniczne różnią się tym, że są działaniami faktycznymi, które nie powodują powstania żadnej normy postępowania, przy czym cechuje je możliwość ich realizacji przez przymus państwowy (J. Starościak, Prawne formy działania administracji, Warszawa 1957, s. 302). Czynności te wywołują zatem skutki prawne poprzez fakty, z którymi obowiązujące przepisy prawa wiążą powstanie określonych konsekwencji w sferze stosunków prawnych (M. Masternak, Czynności materialno-techniczne, jako prawna forma działania administracji publicznej, Toruń 2018, s. 145). Ponieważ czynności takie, nierodzące po stronie podatnika żadnej normy postępowania, niewątpliwie godzą jednak pośrednio w jego interesy, istotnym jest prawo zaskarżenia tego działania administracji podatkowej. Możliwość zaskarżania czynności materialno-technicznych, jako czynności z zakresu administracji publicznej, wynika z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 8 listopada 2018 r., sygn. akt I FZ 325/18; z 27października 2020 r., sygn. akt I FZ 175/20; z 17 grudnia 2020 r., sygn. akt I FZ 267/20; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym prawidłowość zastosowania przez organ podatkowy instytucji wykreślenia podatnika z rejestru VAT podlega kontroli dokonywanej przez sądy administracyjne, a termin do wniesienia skargi na taką czynność określa art. 53 § 2 p.p.s.a. Kluczowa dla otwarcia terminu określonego w art. 53 § 2 p.p.s.a. była wiedza Spółki o podjęciu przez organ czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 tej ustawy. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że 10 marca 2023 r. pełnomocnik Spółki w siedzibie Organu zapoznał się z aktami obejmującymi dokument stanowiący uzewnętrznienie zaskarżonej czynności oraz wykonał fotokopie akt. Okoliczność ta nie była kwestionowana przez Spółkę. Uznać zatem należy, że Spółka najpóźniej 10 marca 2023 r. dowiedziała się o podjęciu przez Organ czynności z 17 sierpnia 2021 r., co oznacza, że trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął 11 kwietnia 2023 r. Skarga natomiast została wniesiona 15 maja 2023 r., a więc z naruszeniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. W opinii Naczelnego Sądu Administracyjnego w zaskarżonym postanowieniu nie zabrakło odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do kwestii winy Spółki w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi. W tym miejscu przypomnieć należy, że stosownie do art. 53 § 2 p.p.s.a. sąd, po wniesieniu skargi może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. W przedmiotowej sprawie Sąd wskazał na treść skargi, sporządzonej przez zawodowego pełnomocnika (adwokata), który stwierdził, że w związku z materialno-technicznym charakterem skarżonej czynności, termin do wniesienia skargi jest zachowany w każdym czasie. Pogląd ten jednak nie koresponduje z brzmieniem art. 52 § 2 p.p.s.a., co wskazuje na jego nietrafność. W takich okolicznościach sprawy zgodzić się należy z oceną dokonaną przez Sąd pierwszej instancji, że błędna interpretacja kwestii terminu do wniesienia skargi uprawniała ten Sąd do przyjęcia, że Skarżąca nie wskazała takich okoliczności, które uzasadniałyby uznanie, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jej winy. Powyższe oznacza, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu odpowiada prawu i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.