II OZ 631/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 czerwca 2024 r., sygn. akt II SPP/Kr 81/23 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi A.M. i K.M. na bezczynność i przewlekłość Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wieliczce w przedmiocie postępowań znak: WM.5160.11.2020 i WM.5160.10.2021 postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 19 czerwca 2024 r., sygn. akt II SPP/Kr 81/23, odrzucił zażalenie K.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 grudnia 2023 r., sygn. II SPP/Kr 81/23 w sprawie ze skargi A.M. i K.M. na bezczynność i przewlekłość Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Wieliczce w ramach postępowań znak: WM.5160.11.2020 i WM. 5160.10.2021. Wymienionym wyżej postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie utrzymał w mocy postanowienie Referendarza Sądowego z 20 października 2023 r. oddalające wniosek K.M. o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie jej od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata. Pismem 15 stycznia 2023 r., K.M. wniosła zażalenie na postanowienie z dnia 6 grudnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że zażalenie jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu. Sąd wyjaśnił, że ustawodawca nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego, o którym mowa w art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."). W wyniku wniesionego sprzeciwu, wojewódzki sąd administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, a zatem orzeczenia sądu stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie (art. 168 § 1 p.p.s.a.). W związku z powyższym Sąd wskazał, że zażalenie wniesione na postanowienie Sądu utrzymujące w mocy postanowienie Referendarza Sądowego, którym oddalono wniosek o przyznania prawa pomocy jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu. K.M., działając przez nieprofesjonalnego pełnomocnika D.M., wniosła zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono błąd w ustaleniach faktycznych przez twierdzenie, że żaląca nie uzupełniła wniosku i urzędowego formularza i że nie należy się jej zwolnienie mimo młodego wieku, niskich zarobków, niepełnego wymiaru pracy oraz posiadania na utrzymaniu małego dziecka. Postanowieniu zarzucono też naruszenie prawa materialnego i prawa do obrony przez uznanie, że żalącej nie jest potrzebne zwolnienie z kosztów ani profesjonalny pełnomocnik. Żaląca podniosła również, że broni swojego dziedzicznego mienia, które bezprawnie dewastuje i burzy A.B. Zawiły i trudny charakter sprawy uzasadnia – zdaniem żalącej – udział adwokata, na którego ją nie stać. Ponadto, żaląca wskazała, że ten sam Sąd Wojewódzki w Krakowie w jednej sprawie na podstawie tych samych dokumentów i oświadczeń, zwalnia z opłat sądowych K.M. i przydziela jej pełnomocnika z urzędu, a w drugiej sprawie nie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., wniesienie sprzeciwu od zarządzeń lub postanowień referendarza sądowego, wymienionych w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a. (zarządzenia o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, postanowienia o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy oraz o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy, a także postanowienia o przyznaniu zawodowemu pełnomocnikowi wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy), nie powoduje automatycznej utraty mocy takiego orzeczenia, ale stosownie do art. 260 § 2 p.p.s.a., wstrzymuje jego wykonalność. Sprzeciw jest rozpoznawany przez wojewódzki sąd administracyjny, który w takich przypadkach orzeka jako sąd II instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, co oznacza, że od postanowień wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanych w tych sprawach nie przysługują już środki prawne do Naczelnego Sądu Administracyjnego (M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 260). Słusznie zatem przyjął Sąd I instancji, że od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na skutek rozpoznania sprzeciwu nie przysługuje zażalenie, ani jakikolwiek inny środek zaskarżenia, ponieważ takie postanowienie nie mieści się w katalogu przypadków wymienionych art. 194 § 1 oraz art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Prawidłowe pozostaje zatem stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że złożone zażalenie na postanowienie z dnia 6 grudnia 2023 r., sygn. akt II SPP/Kr 81/23, podlegało odrzuceniu. Podnoszone w zażaleniu okoliczności związane z sytuacją życiową, prowadzonymi postępowaniami oraz ponowna argumentacja w zakresie udzielenia prawa pomocy nie podlegały rozpoznaniu merytorycznemu w niniejszym postępowaniu, gdyż w związku z dwuinstancyjnością postępowania były już dwukrotnie weryfikowane, natomiast nie mają one wpływu na ocenę zasadności odrzucenia niedopuszczalnego zażalenia. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.