II OZ 788/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 czerwca 2024 r., sygn. akt II SPP/Bd 165/22 o odrzuceniu wniosku J. W. o uzupełnienie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 7 sierpnia 2023 r. w sprawie ze skargi J. W. na postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia 7 września 2018 r., nr WINB-WOP.7723.21.2018.MN w przedmiocie niedopuszczalności wniesionego zażalenia postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2024 r., sygn. akt II SPP/Bd 165/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił wniosek J. W. (dalej: "skarżąca") o uzupełnienie postanowienia tego Sądu z dnia 7 sierpnia 2023 r. w sprawie ze skargi skarżącej na postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia 7 września 2018 r. nr WINB-WOP.7723.21.2018.MN w przedmiocie niedopuszczalności wniesionego zażalenia. Sąd Wojewódzki uznał, że wniosek o uzupełnienie postanowienia z dnia 7 sierpnia 2023 r. o odrzuceniu zażalenia skarżącej na postanowienie z dnia 7 marca 2023 r. o utrzymaniu w mocy zarządzenia starszego referendarza sądowego z dnia 16 grudnia 2022 r. jest spóźniony. Wskazał, że 26 września 2023 r. skarżąca otrzymała odpis postanowienia z dnia 7 sierpnia 2023 r., podczas gdy wniosek o uzupełnienie tego orzeczenia złożyła dopiero 15 lutego 2024 r., a zatem z uchybieniem terminu określonego w art. 157 § 1 w zw. z art. 166 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej "p.p.s.a."), który upłynął bezskutecznie 3 października 2023 r. Taki wniosek należało odrzucić na podstawie art. 157 § 1a w zw. z art. 166 p.p.s.a. Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie. Zarzuciła naruszenie art. 157 § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a., podnosząc, że przepisy te nie mają zastosowania w niniejszej sprawie i, że doszło do błędnej wykładni prawa przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy. Jednocześnie skarżąca podniosła, że referendarz sądowy nie jest sędzią ani sądem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 157 § 1 p.p.s.a., strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. W myśl art. 166 p.p.s.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy o wyrokach, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że przedmiotowy wniosek o uzupełnienie postanowienia z dnia 7 sierpnia 2023 r. został złożony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 157 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a., zatem podlegał on odrzuceniu na podstawie art. 157 § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a. Odpis postanowienia o odrzuceniu zażalenia na postanowienie z dnia 7 marca 2023 r. doręczono skarżącej 26 września 2023 r., termin do złożenia wniosku o uzupełnienie postanowienia upływał zatem 10 października 2023 r. (a nie jak błędnie przyjął Sąd Wojewódzki 3 października 2023 r.). Tymczasem skarżąca wniosła o uzupełnienie postanowienia pismem złożonym 15 lutego 2024 r., a zatem z uchybieniem terminu. W tych warunkach skarżąca nie może skutecznie domagać się uzupełnienia postanowienia o dodatkowe rozstrzygnięcia, tym bardziej, że ww. postanowieniem odrzucono jej zażalenie jako niedopuszczalne na podstawie art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Odnosząc się natomiast do argumentacji skarżącej zawartej w zażaleniu, należy wskazać, że właściwość referendarza sądowego do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika wprost z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. Ustawodawca, wprowadzając ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658) zmiany w art. 258, polegające na nadaniu nowego brzmienia § 2 pkt 7, tak ukształtował pozycję referendarza sądowego, że jego postanowienie należy traktować jako orzeczenie wydane w pierwszej instancji. Sprzeciw wniesiony od tego orzeczenia jest więc środkiem odwoławczym rozpoznawanym przez sąd administracyjny. Tym samym została zachowana wyrażona w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasada dwuinstancyjności postępowania. Jeśli natomiast intencją zażalenia było uzyskanie prawa pomocy w postępowaniu sądowym, którego przedmiotem jest niedopuszczalność zażalenia oraz złożenie szeregu wniosków procesowych w tej sprawie to – jak słusznie podniosła skarżąca w toczącym się postępowaniu – na każdym jego etapie istnieje co do zasady możliwość złożenia takiego wniosku. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.