II SA/Bd 808/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 listopada 2020 r. sprawy ze skargi M. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2020r nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę [...]([...]) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] 2020 r. [...] Wójt Gminy [...], po rozpoznaniu wniosku M. J., odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją tegoż organu z dnia [...] 2019 r., [...] umarzającą postępowanie w sprawie rozgraniczenia z nieruchomościami sąsiednimi nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że strona nie przedstawiła żadnych dokumentów wskazujących, że dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. Nie przedstawiła również żadnego dowodu, że decyzja wydana została w wyniku przestępstwa. Odnosząc się do twierdzeń wnioskodawczyni, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu organ zwrócił uwagę, że dopiero [...] 2020 r. strona poinformowała Wójta o wypowiedzeniu pełnomocnictwa radcy prawnemu R. S.. Organ zauważył ponadto, że wnioskodawczyni powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie precyzuje, jakie nieznane organowi istotne okoliczności wyszły na jaw. Również nietrafnie skarżąca powołała się na art. 145 § 1 pkt 7k.p.a., gdyż zakończone zostało jedynie postępowanie administracyjne, a postępowanie cywilne jest w toku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu zażalenia M. J. na powyższe rozstrzygnięcie, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że pismem z dnia [...] 2019 r., geodeta prowadzący rozgraniczenie poinformował Wójta Gminy [...], że przeprowadzenie procedury rozgraniczeniowej zakończyło się niepowodzeniem, gdyż wnioskodawczyni nie zgadza się na proponowany przez geodetę przebieg granic. Jednocześnie geodeta przesłał protokół graniczny (Nr id zgłosz. [...]) niepodpisany przez stronę. W tej sytuacji zgodnie z art. 34 Prawa geodezyjnego Wójt był zobligowany umorzyć postępowanie administracyjne i sprawę przekazać z urzędu do rozpatrzenia sądowi powszechnemu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższe postanowienie M. J. wskazała, że zachodziły okoliczności uzasadniające wznowienia postępowania rozgraniczeniowej, w szczególności przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., doszło bowiem do sfałszowania przez geodetę protokołu rozgraniczeniowego. Nie powiadomiono również pełnomocnika skarżącej o odbytych dwukrotnie oględzinach nieruchomości, co jest równoznaczne z pozbawieniem strony udziału w postępowaniu. Skarżąca zwróciła również uwagę na naruszenie zasady dwuinstancyjności przez SKO, które skoncentrowało się na postępowaniu rozgraniczeniowym, nie odnosząc się w ogóle do wniosku strony o wznowienie postępowania. Strona zarzuciła ponadto organom obu instancji naruszenie art. 6, 7, 8, 9, 10 k.p.a oraz art. 40 § 2 w zw. z art. 79 § 1 k.p.a., art. 79 § 2 k.p.a., art. 80 i 81 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem przepisów procesowych w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie była zgodność z prawem postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującego w mocy rozstrzygnięcie Wójta Gminy [...] o odmowie wznowienia postępowania rozgraniczeniowego. Oceniając kwestionowane postanowienie pod tym kątem Sąd stwierdził, iż zostało ono wydana z naruszeniem zasady dwuinstancyjności, wynikającej z art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020, poz. 256) - dalej jako: "k.p.a.". W świetle powyższej zasady organ odwoławczy na skutek wniesionego środka odwoławczego zobowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę zakończoną rozstrzygnięciem organu I instancji. Przy rozpoznawaniu sprawy ma on przy tym obowiązek wziąć pod uwagę całokształt jej okoliczności, w tym zarzuty podnoszone przez stronę, do których winien się ustosunkować w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie organ drugiej instancji, utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia w zasadzie ograniczył się do przedstawienia stanu faktycznego sprawy i przytoczenia przepisów dotyczących rozgraniczenia nieruchomości. Jak trafnie zwróciła uwagę strona skarżąca, SKO nie odniosło się więc w istocie w ogóle do przedmiotu sprawy, którym jest wznowienie postępowania rozgraniczeniowego. Wskazać należy w tym miejscu, że rozpoznając sprawę na skutek złożonego przez stronę wniosku o wznowienie postępowania, organy zobligowane są w pierwszej kolejności do zbadania, czy wniosek został złożony przez stronę postępowania, czy zachowano ustawowy termin do wystąpienia z nim oraz czy opiera się na ustawowej przesłance wznowienia. Dopiero spełnienie tych warunków i wznowienie postępowania (art. 149 § 1 K.p.a.) pozwala na merytoryczną ocenę zasadności wskazanych przez wnioskodawcę przesłanek wznowienia; brak pozytywnych ustaleń w opisanym zakresie skutkuje koniecznością wydania przez organ - zgodnie z art. 149 § 3 K.p.a. - postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Biorąc pod uwagę, że organ odwoławczy w ogóle nie badał, czy zaistniały okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania i nie weryfikował prawidłowości stanowiska zajętego przez organ I instancji, a także nie odniósł się do żadnego z zarzutów strony skarżącej, nie sposób uznać, że uczynił on zadość wymogowi ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Nie jest też możliwa ocena prawidłowości zajętego przez organ stanowiska. Zdaniem Sądu, uzasadnienie decyzji organu II instancji zostało sporządzone w sposób sprzeczny z treścią art. 107 § 3 k.p.a., nie wskazano w nim bowiem w ogóle motywów, jakimi kierował się organ utrzymując w mocy kwestionowane postanowienie Wójta. Podkreślić należy, że uzasadnienie rozstrzygnięcia, stanowiące jego obowiązkowy składnik, jest wyrazem prawidłowego przeprowadzenia przez organ procesu rozpoznawczego i dedukcyjnego w zakresie niezbędnym dla rozstrzygnięcia sprawy. Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji (lub postanowienia) i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną jej część. Uzasadnienie winno spełniać rolę edukacyjno-perswazyjną w stosunku do adresatów decyzji (postanowienia), powinno również umożliwiać kontrolę poprawności rozstrzygnięcia. Z tego względu motywy decyzji (postanowienia) powinny być tak ujęte, aby strona mogła poznać tok rozumowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia oraz zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, jakimi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Ponadto prawidłowo sporządzone uzasadnienie daje również możliwość pełnej i merytorycznej weryfikacji rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowym. Brak rozpoznania sprawy przez organ II instancji czyni przedwczesnym odnoszenie się przez Sąd do twierdzeń skarżącej o zaistnieniu przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania rozgraniczeniowego. Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 145 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.