I GZ 435/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Apollo po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 sierpnia 2024 r.; sygn. akt I SPP/Rz 63/24 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, po wznowieniu postępowania postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z 21 sierpnia 2024 r., sygn. akt I SPP/Rz 63/24 odrzucił zażalenie J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 lipca 2024 r., utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 4 czerwca 2024 r., którym umorzono postępowanie z wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z dnia 8 kwietnia 2024 r. sygn. I SA/Rz 8/24 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. WSA podkreślił, że postanowienie, które zostało wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego przyznania prawa pomocy – na podstawie art. 206 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a) - jest wydawane w ramach postępowania drugoinstancyjnego. Tego rodzaju postanowienie sądu staje się prawomocne z chwilą jego wydania. Nie przysługuje od niego zażalenie, ponieważ nie przewiduje tego art. 194 § 1 p.p.s.a., jak również inne przepisy p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, że nie wszystkie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego podlegają zaskarżeniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez złożenie środka odwoławczego (skargi kasacyjnej lub zażalenia). Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1 – 10 p.p.s.a. Zażalenie przysługuje zatem wyłącznie wtedy, gdy przewiduje to przepis ustawowy. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, który wskazał, że żaden przepis prawa nie przewiduje możliwości złożenia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane na podstawie art. 260 p.p.s.a., utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy. Z art. 260 § 1 p.p.s.a. wynika, że rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, wojewódzki sąd administracyjny wydaje postanowienie, w którym zmienia albo utrzymuje w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego. W art. 260 § 2 zd. 2 p.p.s.a. ustawodawca określił, że w takim postępowaniu wojewódzki sąd administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. W rozpoznawanej sprawie, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy został rozpoznany – zgodnie z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. – przez referendarza sądowego. Skarżący nie zgodził się z tym postanowieniem, składając sprzeciw, który został następnie rozpoznany. WSA wydając postanowienie z 9 lipca 2024 r. orzekał jako sąd drugiej instancji i stosował odpowiednio przepisy o zażaleniu. Tym samym wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał dwukrotnemu merytorycznemu rozpoznaniu – przez referendarza i przez WSA. Ustawodawca nie przewidział w takiej sytuacji uprawnienia do złożenia zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dlatego też Sąd I instancji prawidłowo uznał, że zażalenie skarżącego było niedopuszczalne i z tego powodu podlegało odrzuceniu na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Z przepisów tych wynika bowiem, że wojewódzki sąd administracyjny ma obowiązek odrzucenia na posiedzeniu niejawnym zażalenia wniesionego po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnego, jak również zażalenia, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.