II SA/Wr 486/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (spr.) Protokolant: asystent sędziego Grzegorz Dubaniowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 28 kwietnia 2023 r., nr IF-O.7840.249.2021.KMB-2 (DL) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę hotelu wraz z infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu oddala skargę w całości. UZASADNIENIE Decyzją z 28 IV 2022 r. (nr IF-O.7840.249.2021.KMB-2(DL), Wojewoda Dolnośląski (dalej jako "wojewoda"), po rozpatrzeniu odwołania T. M., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z 15 IV 2021 r. (Nr 1179/2021) zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą – Z. W. prowadzącemu działalność gospodarczą pn. A. (dalej jako "inwestor") - pozwolenia na budowę hotelu wraz z infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu, przy ul. [...] we W., na działkach nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], AM-[...], obręb S., jedn. ewid. [...] W. Uzasadniając swoje stanowisko wojewoda powołał i wyjaśnił mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa, w szczególności ustawy z dnia 7 VII 1994 r. Prawo budowlane (w wersji Dz. U. z 2020 r., poz. 1333) – dalej "PB", podkreślając, że podziela stanowisko organu I instancji co do wystąpienia w sprawie wszystkich przesłanek obligujących do wydania decyzji udzielającej pozwolenia na budowę. Wojewoda wyjaśnił, że zamierzenie budowlane objęte wnioskiem złożonym do organu I instancji w dniu 10 XII 2018 r. dotyczy budowy 7-kondygnacyjnego budynku usługowego, tj. hotelu wraz z infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu. Inwestycja przewidziana została na terenie działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], usytuowanych przy ul. [...] we W. (narożnik ul. [...] i ul. [...]). W ocenie wojewody zatwierdzony przez organ I instancji projekt budowlany zgodny jest z ustaleniami planu miejscowego, tj. z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego północnej części obszaru S. - rejon Uniwersytetu W., zatwierdzonego przez Radę Miejską W. uchwałą Nr [...] z dnia [...] VII 2002 r. (Dz.Urz. Woj.Doln. z 2002 r. Nr 7, poz. [...]) - dalej jako "MPZP". Teren inwestycji oznaczony jest symbolem [...], obejmującym kwartał urbanistyczny ograniczony ul. [...], ul. [...], ul. [...] i ul. [...] pow. 0,41 ha. Na terenie tym przewiduje się zabudowę mieszkaniową wielorodzinną z wbudowanymi w parterze usługami centrotwórczymi i zielenią komponowaną we wnętrzu kwartału, przy czym dopuszcza się także realizację usług związanych z obsługą turystów w odrębnych budynkach i usług kultury jako urządzenia usługowe wbudowane. MPZP przewiduje przy tym m.in. obowiązek uzupełnienia zabudowy pierzejowej w narożniku ul. [...] i ul. [...] obiektem hotelowym z salami konferencyjnymi w powiązaniu z hotelem "[...]" pasażem i dziedzińcem ogólnodostępnym. Zdaniem wojewody przewidziany w projekcie budowalnym obiekt hotelowy stanowi uzupełnienie istniejącej sąsiedniej zabudowy pierzejowej - docelowo będzie przylegać bezpośrednio do budynku zlokalizowanego przy ul. [...]. Wnioskowany obiekt został usytuowany zgodnie z ustaloną w MPZP obowiązującą i nieprzekraczalną linią zabudowy. Wysokość projektowanego hotelu wynosić będzie 22,34 m, co odpowiada wysokości sąsiedniej kamienicy przy ul. [...] (kalenicy dachu). Obiekt ten przykryty będzie dachem czterospadowym, o symetrycznym kącie połaci i przykryty dachówką ceramiczną. Wojewoda zaznaczył przy tym, że w przepisach prawa brak jest definicji legalnej dla dachu symetrycznego i dla dachu czterospadowego. Architekt opracowujący projekt budowlany, będąc osobą posiadającą stosowną wiedzę w zakresie m.in. kwalifikacji konstrukcji dachów, zakwalifikował przedmiotowy dach jako dach czterospadowy. W tym stanie rzeczy wojewoda stwierdził, że przedmiotowy dach jest dachem czterospadowym i symetrycznym, choć o konstrukcji odbiegającej od klasycznego czterospadowego dachu symetrycznego. Zdaniem wojewody nie było też podstaw do uznania, że projekt budowalny narusza normy techniczno-budowlane określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 IV 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r., poz. 1065) – dalej "RWT". W szczególności zaznaczył, że nie znajdą w sprawie zastosowania odległości od granic określone w § 12 ust. 1 RWT, bowiem MPZP dopuszcza możliwość realizacji zabudowy przy granicy działki budowalnej. Projektowany budynek został usytuowany zgodnie z obowiązującą linią zabudowy ustaloną w MPZP bezpośrednio przy granicy z działkami: nr [...] (ul. [...] - droga), nr [...] (ul. [...] - droga), [...] (ul. [...] - kamienica). Odnośnie zaś do ostrej granicy z działką nr [...] uzyskane zostało odstępstwo na zasadzie art. 9 ust. 1 PB upoważniające do realizacji zabudowy przy granicy. Wojewoda nie stwierdził podstaw do egzekwowania naruszenia norm z § 13 i § 60 RWT dotyczących przesłaniania i zacienienia. Zaznaczył, że projektowany obiekt budowlany narusza przepisy rozporządzenia w zakresie dotyczącym oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynkach sąsiednich usytuowanych przy ul. [...], ul. [...], ul. [...], ul. [...] oraz projektowanym budynku. Również jednak i w tym zakresie udzielone zostało odstępstwo, przy uwzględnieniu pozytywnej opinii organu ochrony zabytków oraz rzeczoznawcy ds. higieniczno-sanitarnych. Wojewoda wyjaśnił m.in., że biorąc pod uwagę ustalenia MPZP obowiązujące na terenie zainwestowania, a w szczególności wymóg uzupełnienia zabudowy pierzejowej w narożniku ul. [...] i ul. [...], konieczność lokalizacji planowanego obiektu zgodnie z obowiązującą linią zabudowy a także dostosowanie wysokości obiektu hotelowego do kamienicy przy ul. [...], że niemożliwym jest zaprojektowanie budynku, bez odstępstwa od wskazanych przepisów technicznych. Wojewoda zwrócił też uwagę na zaprojektowane przez inwestora rozwiązania rekompensujące w postaci studni doświetlającej oraz tynku elewacyjnego odbijającego światło. Zaś co do podnoszonej w toku postępowania odwoławczego kwestii nieuwzględnienia w analizie nasłonecznienia sytuacji lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...], wojewoda zaznaczył, że analiza została w tym zakresie uzupełniona na etapie odwoławczym i wynika z niej, że w przypadku tego lokalu czas nasłonecznienia wyniesie 2 godz. i 45 min. przy wymaganych 1,5 godz. (§ 60 ust. 3 RWT). W dalszej części uzasadnienia decyzji odwoławczej wojewoda szczegółowo analizował projekt budowlany pod kątem wymagań RWT dotyczących ochrony przeciwpożarowej, miejsc postojowych, miejsc gromadzenia odpadów, wyjaśniając, że rozwiązania przyjęte w tym zakresie zgodne są z wymaganiami określonymi w RWT. Nadmienił też, że w przedłożonym projekcie budowlanym wjazd do garażu podziemnego przewidziano w odległości 3 m od granicy z działką nr [...]. Jak wynika zaś z § 18 RWT odległość wjazdu do tego rodzaju garażu od okien budynku mieszkalnego nie jest określona. Nadto na wysokości wjazdu do garażu brak jest budynku opieki zdrowotnej, oświaty i wychowania, a także placu zabaw i boiska dla dzieci i młodzieży. Zaznaczono również, że przedłożony projekt budowlany nie obejmował przyłączy, dla których zaplanowano powstanie odrębnych opracowań. Wojewoda nie stwierdził niezgodności zatwierdzonego w I instancji projektu budowlanego z wymaganiami rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 IV 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1935). W szczególności projekt zawiera wszystkie wymagane elementy formalne, jak również wymagane prawem oświadczenia, zaświadczenia, uzgodnienia i opinie. Wojewoda zwrócił przy tym uwagę, że inwestor załączył m.in. ekspertyzę techniczną dotyczącą stanu technicznego budynków zlokalizowanych w bezpośrednim sąsiedztwie projektowanego budynku (7 kondygnacyjnego + 1 kondygnacja podziemna) wraz z oceną wpływu projektowanego wykopu na sąsiednie zabudowania i okoliczny teren. Z przedłożonej ekspertyzy wynika, że jest możliwa bezpieczna budowa wnioskowanego hotelu w bezpośrednim sąsiedztwie budynków usytuowanych przy ul. [...]. Jednocześnie wojewoda wyjaśnił, że nie stwierdził podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania. Odwołujący się został prawidłowo powiadomiony o wszczęciu i zakończeniu postępowania przed organem I instancji. Miał tym samym zapewnioną możliwość wzięcia w nim czynnego udziału. Nadto realizacja wnioskowanego zamierzenia budowlanego wraz z projektowaną studnią doświetlająca nie wpłynie na wentylację kuchni w lokalu nr [...] przy ul. [...]. Jeśli chodzi natomiast o podjęcie przez organ I instancji zawieszonego postępowania postanowieniem z dnia 30 III 2021 r. (Nr 1095/2021) to w ocenie wojewody, wobec uzyskania odstępstwa od warunków technicznych określonych w § 13 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 oraz § 60 ust. 3 RWT (postanowienie organu I instancji z dnia 30 III 2021 r. Nr 1096/2021) ustąpiły przesłanki uzasadniające wstrzymanie toku postępowania pierwszoinstancyjnego. Jak wynika z akt sprawy, organ I instancji zawiesił przedmiotowe postępowanie z powodu postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W., dotyczącego legalności okien w ścianie szczytowej budynku przy ul. [...], do której przylegać ma projektowany budynek. Skoro jednak inwestor zmienił projekt budowlany i w miejscu występowania okien zaprojektował "studnię doświetlającą", a także uzyskał zgodę na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych regulujących kwestię przesłaniania i nasłonecznienia, udzielenie pozwolenia na budowę nie było już uzależnione od istnienia przedmiotowych okien. Wojewoda zaznaczył też, że każda inwestycja w zabudowie miejskiej powoduje uciążliwości i utrudnienia dla najbliższych sąsiadów oraz może być postrzegana jako pogorszenie standardu zamieszkiwania. Nie stanowi to jednak podstaw do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę. Skargę na powyższą decyzję złożył T. M. dalej jako "skarżący" wnosząc o: uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania administracyjnego, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznanie skargi na rozprawie. Ponadto wniesiono o uchylenie postanowienia organu I instancji z 30 III 2021 r. (nr 1095/2021) o podjęciu z urzędu postępowania administracyjnego oraz postanowienia organu I instancji z 30 III 2021 r. (nr 1096/2021) o wyrażeniu zgody na odstępstwo od warunków techniczno – budowlanych. Skarżący wniósł także o dopuszczenie i przeprowadzenie następujących dowodów: 1) dokumentów w postaci - wyciągu z projektu budowlanego z uwagami skarżącego, które uwzględnione są w treści skargi - załącznik nr [...] na okoliczność błędów projektowych popełnionych w projekcie budowlanym oraz niewłaściwej oceny tego projektu przez organy wydające decyzje w niniejszej sprawie; 2) przesłuchania świadków (N. G.; M. S.; M. G. – pracowników B.) na okoliczność prawidłowej interpretacji przez miasto W. zapisu § 25 MPZP dot. pojęcia obowiązującej linii zabudowy, która została przekazana skarżącemu na spotkaniu w dn. 6 III 2019 r. W skardze zarzucono naruszenie: 1) art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 9 PB poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, w tym zwłaszcza w postępowaniu dot. wydania zgody na odstępstwo od przepisów techniczno - budowlanych a to z powodu niezawiadomienia skarżącego o wszczęciu postępowania dot. wydania pozwolenia na budowę i wydania odstępstwa, a następnie wyznaczenia przez organ I stopnia w zawiadomieniu z dn. 30 III 2021 r. terminu zbyt krótkiego na zapoznanie się z aktami i złożenia stanowiska strony przed wydaniem decyzji w sprawie, które to uchybienie nie zostało dostrzeżone przez wojewodę, co skutkowało niemożnością złożenia stanowiska przez stronę w postępowaniu i naruszeniem zasady równego traktowania stron postępowania, a także jest przesłanką do wznowienia postępowania w myśl art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.; 2) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. polegające na nierozpoznaniu przez organ I instancji wniosku pełnomocnika o przedłużenie terminu do zapoznania się z aktami sprawy mimo, że zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej i zasadą czynnego udziału strony w postępowaniu, wniosek o przedłużenie terminu do zapoznania się z aktami sprawy powinien zostać uwzględniony, a strona lub pełnomocnik zawiadomiona o tym oddzielnym pismem, które to naruszenie nie zostało dostrzeżone przez wojewodę i skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji organu I stopnia; 3) art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. i art. 15 k.p.a., poprzez brak zastosowania tego przepisu i nieuchylenie decyzji do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, podczas gdy wniosek o pozwolenie na budowę zawierał istotne braki w postaci nieprzeprowadzenia analizy nasłonecznienia dla lokalu nr [...] przy ul. [...], a pozwolenie inwestorowi na uzupełnienie tego merytorycznego braku na etapie postępowania odwoławczego, nie zawiadamiając o tym skarżącego, doprowadziło do uniemożliwienia skarżącemu ustosunkowania się do uzupełnionej analizy nasłonecznienia i w efekcie pozbawiło skarżącego czynnego udziału w niniejszym postępowaniu oraz naruszyło zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego; 4) art. 8 § 1 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania zarówno przez organ I jak i wojewodę w sposób godzący w zasadę bezstronności i równego traktowania, a co przejawia się między innymi w ograniczeniu prawa strony skarżącej do czynnego udziału w niniejszym postępowaniu zwłaszcza poprzez niezawiadomienie strony o podejmowanych czynnościach z odpowiednim wyprzedzeniem, w tym też co do faktu uzupełnienia materiału dowodowego na etapie postępowania odwoławczego; 5) art. 80 k.p.a., poprzez niewłaściwą ocenę całokształtu materiału dowodowego w tym zwłaszcza błędnego ustalenia, że projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami MPZP oraz przepisami techniczno - budowlanymi, podczas gdy: • projekt budowlany przewiduje umiejscowienie budynku hotelu po obrysie działki i nie utrzymuje linii zabudowy z kamienicą przy ul. [...], co oznacza, że w wyniku tego rozwiązania powstanie ślepy ciemny 2 m zaułek, który może być niebezpieczny dla przechodniów oraz może być miejscem pozbywania się śmieci; • przewidziany w projekcie stropodach nie stanowi dachu dwu względnie czterospadowego, albowiem stropodach nie jest "dachem" sensu stricto, gdyż nie posiada kalenicy, co oznacza, że to rozwiązanie jest sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; • wjazd do garażu podziemnego w projekcie budowlanym znajduje się w odległości 2,5 m od granicy z działką nr [...], a nie jak wskazano w uzasadnieniu decyzji w odległości 3 m, co oznacza, że zaprojektowany wjazd do garażu jest niezgodny z RWT; • rozwiązanie architektoniczne polegające na stworzeniu studni doświetlającej przy granicy z kamienicą [...] nie zostało stworzone w celu ochrony interesów właścicieli lokali w [...], a jedynie w celu obejścia sytuacji faktycznej istnienia okien w ścianie szczytowej budynku przy ul. [...]; • rozwiązanie architektoniczne przewidujące zastosowanie ściany ze specjalnego tynku odbijającego światło nie spowoduje, że lokale usytuowane w okolicznych budynkach będą oświetlone, albowiem tynk nie może zastąpić naturalnego światła; - które to błędne ustalenia miały wpływ na wynik sprawy i skutkowały utrzymaniem w mocy decyzji organu I stopnia; 6) art. 80 k.p.a., poprzez niewłaściwą ocenę całokształtu materiału dowodowego, w tym zwłaszcza nieprawidłowe ustalenie, że analiza nasłonecznienia została sporządzona w sposób poprawny, podczas gdy wykorzystany rzut lokalu nr [...] jest niezgodny z rzeczywistością, albowiem jest rzutem sporządzonym w latach 60-tych XX wieku, a lokal ten został 10 lat temu przebudowany, który to błąd dyskwalifikuje przedmiotową analizę nasłonecznienia w całości odnośnie do lokalu nr [...], a w konsekwencji nieprawidłowe było wydanie decyzji pozwolenia na budowę przez organ I instancji i wojewoda winien był uchylić tę decyzję; 7) art. 81 k.p.a., poprzez uznanie przez wojewodę za udowodnione, że analiza nasłonecznienia jest sporządzona prawidłowo, mimo tego, że skarżący w toku postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, a także w toku postępowania odwoławczego nie miał możliwości wypowiedzenia się co do jej poprawności; 8) art. 142 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia nr 1095/2021 z dn. 30 III 2021r. i postanowienia nr 1096/2021 z dn. 30 III 2021 r., podczas gdy postanowienia te winny zostać uchylone z uwagi na popełnienie przez organ I instancji naruszeń, w postaci bezzasadnego podjęcia zawieszonego postępowania (podczas gdy nie wystąpiła przesłanka do jego podjęcia) oraz z uwagi na brak uczestnictwa skarżącego w postępowaniu o wydanie zgody na odstępstwo; 9) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I stopnia, podczas gdy z uwagi na swoją wadliwość winna zostać uchylona; 10) art. 9 ust. 1 oraz ust. 3 PB poprzez utrzymanie w mocy postanowienia nr 1096/2021 z dn. 30 III 2021r. dot. wydania odstępstwa od norm nasłonecznienia, podczas gdy przedmiotowe odstępstwo pogarsza warunki zdrowotno - sanitarne i użytkowe mieszkania nr [...] i [...] przy ul. [...], poprzez doprowadzenie do: • całkowitej utraty światła wschodniego w lokalu nr [...], • zasłonięcia widoku z lokalu nr [...] i przynależnego do niego balkonu, • znaczącego zmniejszenia dopływu świeżego powietrza do kuchni w lokalu nr [...] (pogorszenie wentylacji), • całkowitej utraty światła (co potwierdza analiza nasłonecznienia) w lokalu nr [...]; • utraty widoku z lokalu nr [...] (widok będzie na otynkowaną ścianę nowej inwestycji) i przy tym nie proponuje wystarczających rozwiązań zamiennych, a także pomimo tego, iż organy nienależycie wykazały istnienie przypadku szczególnie uzasadnionego; 11) art. 5 ust. 1 pkt 9 PB, poprzez wydanie inwestorowi pozwolenia na budowę, podczas gdy obiekt budowlany został zaprojektowany niezgodnie z przepisami techniczno - budowlanymi, MPZP oraz bez poszanowania uzasadnionych interesów skarżącego (będącego właścicielem lokali nr [...] i [...] w sąsiednim budynku przy ul. [...]), które zostaną naruszone wskutek realizacji inwestycji w obecnym kształcie projektu; 12) art. 34 ust. 4 pkt 5 oraz art. 35 ust. 4 PB, poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że organ I instancji prawidłowo udzielił pozwolenia na budowę, podczas gdy projekt budowlany nie spełnia wymogów wymienionych w art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz b) PB, a mianowicie jest niezgodny z MPZP, jest niezgodny z przepisami RWT oraz nie zawiera prawidłowej analizy nasłonecznienia; 13) § 60 ust. 3 RWT, poprzez jego zastosowanie i błędne uznanie, że nasłonecznienie dla mieszkania nr [...] i [...] budynku przy ul. [...] zostanie zapewnione, podczas gdy analiza nasłonecznienia zawiera błędy, które dyskwalifikują jej przydatność, a odstępstwo w zakresie lokalu nr [...] w tym budynku zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów postępowania; 14) § 18 ust. 2 i 3 RWT, poprzez jego zastosowanie i błędne uznanie, że projekt budowlany spełnia wymóg zachowania 3 m odległości od granicy tej działki, podczas gdy w projekcie budowlanym odległość ta wynosi 2,5 m; 15) § 204 ust. 5 w zw. z § 206 ust. 1 RWT, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, iż ekspertyza techniczna z maja 2019 r. sporządzona przez mgr inż. R. D. dot. stanu technicznego budynków zlokalizowanych w bezpośrednim sąsiedztwie projektowanego 8 - kondygnacyjnego budynku (w tym 1 kondygnacja podziemna), wraz z oceną wpływu projektowanego wykopu na sąsiednie zabudowania i okoliczny teren jest wystarczająca do uznania, że wzniesienie budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektów budowlanych nie spowoduje zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu lub obniżenia jego przydatności do użytkowania; 16) § 25 ust. 3 pkt 2 lit. a) MPZP - polegające na jego błędnej wykładni a to uznaniu, że obowiązująca linia zabudowy jest linią nieprzekraczalną i wobec tego projektowany budynek może zostać usytuowany tylko w sposób zaproponowany przez projektanta, podczas gdy linia ta może być modyfikowana za porozumieniem stron postępowania na etapie pozwolenia na budowę; 17) § 25 ust. 3 pkt 2 lit. d) MPZP polegające na jego błędnej wykładni i uznaniu, że zastosowany przez projektanta stropodach stanowi dach czterospadowy w rozumieniu zapisów MPZP, podczas gdy nie jest on dachem w rozumieniu norm budowlanych. W uzasadnieniu skargi skarżący szczegółowo umotywował poszczególne zarzuty zwracając uwagę, że organ I instancji wyznaczył zbyt krótki termin na końcowe zaznajomienie się z aktami postępowania i pominął wniosek skarżącego o wydłużenie tego terminu, mimo że zachodziła konieczność zapoznania się przez skarżącego ze zmienionym projektem budowalnym. Jako nieuprawnione skarżący uznał również pominięcie jego udziału w czynnościach mających na celu udzielenie odstępstwa od wymagań techniczno-budowalnych, mimo że dokumentacja na której się opierano nie zawierała m.in. analizy nasłonecznienia lokalu nr [...] przy ul. [...] (uzupełniono to dopiero na etapie odwoławczym), zaś analiza dotycząca lokalu nr [...] nie zawierała aktualnego rozkładu pomieszczeń tego lokalu. W skardze podkreślono, że na skutek inwestycji nie zostanie zachowany warunek dostępu do światła słonecznego przez minimum 1,5 godz. na dobę zarówno wobec lokalu nr [...] jak i lokalu nr [...] przy ul. [...] (oba należące do skarżącego). Odstępstwo w tym zakresie oparte zostało na niepełnej dokumentacji, braku stanowiska skarżącego, braku szczególnie uzasadnionego przypadku i przy ewidentnym pogorszeniu warunków sanitarnych i użytkowych lokali należących do skarżącego. W ocenie skarżącego zatwierdzony projekt powinien uwzględnić linię zabudowy wyznaczoną przez front budynku przy ul. [...], co nie kolidowałoby z ustaleniami MPZP pozwalającymi odstąpić od obowiązującej linii zabudowy. Jako niezgodny z ustaleniami MPZP uznać należało przewidzianą w projekcie formę dachu, który w istocie jest stropodachem ze spadkiem, nie zaś – wymaganym – dachem czterospadowym. Podniesiono też, że projekt budowalny z naruszeniem RWT przewiduje realizację wjazdu do garażu w odległości 2,5 m od strony granicy z działką nr [...] (przy wymaganej odległości minimum 3 m). Skarżący zakwestionował także prawidłowość podjęcia przez organ I instancji zawieszonego postępowania, podkreślając, że skoro zawieszenie nastąpiło w związku z postępowaniem nadzorczym dotyczącym okien w ścianie szczytowej budynku przy ul. [...], to jego podjęcie uprawnione byłoby dopiero w przypadku prawomocnego zakończenia postępowania (obecnie sprawa oczekuje na rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd Administracyjny). Skarżący nie podzielił także pozytywnej oceny dowodu w postaci ekspertyzy technicznej z maja 2019 r. Nie uwzględnia ona bowiem wpływu projektowanej inwestycji na zabudowę sąsiednią wywołanego wykonaniem wykopów, palowaniem oraz naporem wód gruntowych od strony rzeki O. Wojewoda w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi. Inwestor, pismem procesowym z 16 VIII 2022 r., wniósł o oddalenie skargi i wniosków dowodowych oraz o zasądzenie kosztów i dopuszczenie dowodów ze zdjęć załączonych do pisma obrazujących kształt dachów na budynkach sąsiednich. Uczestnik odniósł się przy tym do zarzutów skargi podnosząc w konkluzji, że są one niezasadne. Prawomocnym postanowieniem z dnia 14 IX 2022 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Inwestor, pismem procesowym z 23 XI 2023 r. udzielił dodatkowych wyjaśnień dotyczących określonego w MPZP wymogu zapewnienia dostępu do dziedzińca wewnętrznego, poprzez pasaż od ul. [...] oraz przejście bramowe od ul. [...]. Do pisma załączono rysunki i zdjęcia obrazujące stan faktyczny oraz rozwiązania przewidziane w MPZP oraz projekcie budowlanym. Skarżący, pismem procesowym z 15 XII 2023 r., odniósł się do wyjaśnień inwestora podnosząc, że zaprojektowane przejście od ul. [...] nie stanowi "pasażu", bowiem jest to ciemny, wąski korytarz, bez jakiegokolwiek zabezpieczenia bramowego, który prowadzi do pomieszczenia "[...] Śmietnik". Jest to więc zwykłe przejście a nie pasaż. W ocenie skarżącego projekt budowalny nie spełni także wymagań w zakresie przejścia od strony ul. [...]. Posadowienie budynku w zaprojektowanym kształcie spowoduje konieczność zamurowania obecnego przejścia bramowego od strony ul. [...]. Skarżący zasygnalizował, że projekt budowalny znacząco odbiega od rozwiązań przyjętych w poprzednim, nieistniejącym już budynku przy ul. [...], który zawierał zadaszony pasaż handlowy prowadzący do lokali usługowych. Skarżący podtrzymał również swoje stanowisko podnosząc niezgodność bryły dachu z MPZP oraz niewystarczający opis rozwiązań przyjętych w projekcie budowlanym. Do pisma załączono rysunki obrazujące rozwiązania przyjęte w poprzednim budynku przy ul. [...] wraz z wnioskiem o dopuszczenie ich w charakterze dowodów na okoliczność niezachowania przez inwestora wymagań określonych w MPZP. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Na wstępie należy odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego. W skardze podniesiono bowiem zarzuty naruszenia prawa skarżącego do czynnego udziału w postępowaniu, wadliwe podjęcie zawieszonego postępowania oraz błędy postępowania dowodowego. Podkreślić trzeba, że zasadniczym celem procesowym postępowania administracyjnego jest przeprowadzenie zorganizowanego ciągu czynności w kierunku dokonania ustaleń faktycznych i prawnych na okoliczności istotne w sprawie. Wynika to z zasady legalizmu (art. 6 k.p.a.) i z zasady prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.). We wskazanych wyżej czynnościach organu uprawniona jest uczestniczyć strona, co z kolei wynika z zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Organ zobowiązany jest więc powiadomić stronę o prowadzonym postępowaniu, umożliwiając jej tym samym czynny w nim udział (art. 61 § 4 k.p.a.). Prawo do czynnego udziału strony w postępowaniu nie jest jednak celem samym w sobie ale służyć ma z założenia zapewnieniu optymalnych warunków dla dokonania rzetelnych ustaleń faktycznych i prawidłowej oceny dowodów. Stąd też ustawodawca uzależnił możliwość uznania okoliczności za udowodnioną, od zapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonego dowodu (art. 81 k.p.a.). Oznacza to, że ewentualne uchybienia w zakresie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu postrzegane muszą być przez pryzmat materiału dowodowego, na którym ostatecznie oparł się organ przy rozstrzygnięciu sprawy. Jeśli bowiem w konkretnym przypadku okazałoby się, że organ rozstrzygnął sprawę na podstawie dowodów, z którymi strona nie miała możliwości się zapoznać i wypowiedzieć w kwestii ich wiarygodności, to z pewnością będzie to uchybienie procesowe, przy czym kwestią otwartą jest ocena wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. Jeśli zaś strona miała możliwość uczestniczenia w postępowaniu wyjaśniającym, w tym zaznajomienia się z dowodami, w oparciu o które organ rozstrzygnął sprawę, nie dojdzie do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. W okolicznościach sprawy nie ulega wątpliwości, że skarżący miał możliwość uczestniczenia w postępowaniu zarówno na etapie pierwszoinstancyjnym jak i odwoławczym (skarżący był jedną z odwołujących się osób). Jest niesporne, że na etapie końcowego zaznajomienia się z aktami sprawy, poprzedzającego wydanie decyzji przez organ I instancji, skarżący w dniu 9 IV 2021 r. zaznajomił się z materiałem dowodowym. Jakkolwiek jest też bezsporne, że następnie, pismem z dnia 12 IV 2021 r., pełnomocnik skarżącego wystąpił o wydłużenie terminu, jednak wniosek ten wpłynął do organu I instancji w dniu 16 IV 2021 r., a więc już po wydaniu decyzji. Termin nie mógł być zatem wydłużony. Nie sposób w takich warunkach przypisać organowi I instancji naruszenie przepisów prawa. Nie można także zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. na etapie czynności poprzedzających udzielenie przez właściwego ministra upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo od warunków techniczno-budowlanych. Z art. 9 PB nie wynika, by właściwy minister miał obowiązek zapewnienia udziału w czynnościach poprzedzających udzielenie upoważnienia do wyrażenia zgody na odstępstwo wszystkim stronom postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Nie sposób takiego wniosku wyprowadzić także z innych przepisów prawa. W szczególności czynności ministra nie stanowią współdziałania przewidzianego w art. 106 k.p.a. Prawo stron do czynnego udziału w postępowaniu realizowane jest tu na etapie czynności przed organami administracji architektoniczno-budowalnej. Wniosek o udzielenie odstępstwa, wraz z załącznikami, jak i ewentualne upoważnienie udzielone przez ministra stanowią element materiału dowodowego w sprawie pozwolenia na budowę i są wraz z innymi dowodowymi dostępne dla stron na zasadzie art. 73 k.p.a. Każda strona ma możliwość wypowiedzenia się co do tych dowodów, jak i kwestionowania postanowienia udzielającego zgodę na odstępstwo w ramach odwołania od pozwolenia na budowę. W okolicznościach kontrolowanej sprawy skarżący z tych uprawnień skorzystał. Brak więc podstaw do uznania, że na etapie pierwszoinstancyjnym nastąpiło naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. nastąpiło natomiast na etapie odwoławczym. Z akt odwoławczych bezsprzecznie wynika, że wojewoda uzupełnił postępowanie dowodowe o przedłożoną przez inwestora analizę przesłaniania i nasłonecznienia od strony ul. [...] lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...]. Wojewoda nie powiadomił o tym pozostałych stron postępowania i nie dał im możliwość zaznajomienia się z tym dowodem, przed wydaniem decyzji odwoławczej. Skarżący jednak nie wykazał, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko pod takim warunkiem możliwe byłoby uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem prawa procesowego. W myśl bowiem art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ppsa, sąd administracyjny uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem w okolicznościach sprawy skarżący nie wykazał, że zapewnienie mu możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonego dowodu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z jednej bowiem strony, z przedłożonej przez inwestora analizy (sporządzonej przez uprawnione osoby) wynikało bezsprzecznie, że w przypadku lokalu nr [...] nie nastąpiło naruszenie norm technicznych dotyczących minimalnego nasłonecznienia oraz przesłaniania od strony ul. [...]. Z drugiej zaś, skarżący wprawdzie zakwestionował wnioski wynikające z analizy, jednak nie wyjaśnił, jakimi nieprawidłowościami w jego ocenie obciążona jest ta analiza. Skarżący nie przedłożył też żadnej analizy sporządzonej na jego zlecenie, która potwierdzałaby jego twierdzenia dotyczące niezachowania wobec lokalu nr [...] wymagań dotyczących nasłonecznienia i przesłaniania. Nie ma w takich warunkach podstaw do uznania, że uchybienie wojewody mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pozostając przy problematyce analizy nasłonecznienia i przesłaniania lokalu nr [...] od strony ul. [...], należy również ocenić zarzut skargi podnoszący, że brak tego dokumentu na etapie pierwszoinstancyjnym stanowił istotne uchybienie dowodowe w zakresie udzielonej zgody na odstępstwo od warunków techniczno-budowlanych. W ocenie skarżącego, skoro dokumentacja załączona do wniosku o upoważnienie do udzielenia zgody na odstępstwo nie zawierała tej analizy (przedłożono ją dopiero na etapie odwoławczym), oznacza to, że upoważnienie jak i zgodę na odstępstwo wydano w warunkach istotnych braków dowodowych świadczących o niezgodności odstępstwa z prawem. W ocenie Sądu taka argumentacja nie jest uprawniona. Podkreślić trzeba, że lokal nr [...] nie doznawał ponadnormatywnych ograniczeń w zakresie nasłonecznienia i przesłaniania od strony ul. [...]. Nie był on w tym zakresie objęty wnioskiem o udzielenie odstępstwa od warunków techniczno-budowalnych, tak więc analiza jego przesłaniania i nasłonecznienia od strony ul. [...] nie stanowiła dokumentu niezbędnego do prawidłowego rozpatrzenia wniosku. Niezałączenie tego dokumentu do wniosku o upoważnienie do udzielenia zgody na odstępstwo nie mogło zatem mieć żadnego wpływu zarówno na fakt udzielenia takiej zgody jak i na jej treść. Lokal nr [...] był natomiast objęty odstępstwem dotyczącym przesłaniania okna kuchennego od strony ul. [...] i w tym zakresie dokumentacja załączona do wniosku o udzielenie upoważnienia na odstępstwo była kompletna. W ocenie Sądu nie ma również podstaw do stwierdzenia, że prezydent w sposób niezgodny z prawem podjął zawieszone postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Rację ma skarżący, że postępowanie w tej sprawie zostało zawieszone w związku z prowadzonymi równolegle przez organy nadzoru budowlanego postępowaniami dotyczącymi okien istniejących w ścianie szczytowej kamienicy przy ul. [...]. Taki stan rzeczy nie oznacza jednak, że prezydent mógł podjąć zawieszone postępowanie wyłącznie w przypadku prawomocnego rozstrzygnięcia tych spraw. Skoro bowiem okoliczności sprawy zmieniły się w ten sposób, że na skutek wprowadzonych zmian w projekcie budowlanym okna istniejące w ścianie szczytowej kamienicy przy ul. [...] przestały stanowić przeszkodę do realizacji inwestycji, to obowiązkiem organu I instancji było uwzględnić tę okoliczność i podjąć zawieszone postępowanie. Wobec zmienionego projektu budowalnego i korekty wniosku przez inwestora dalsze utrzymywanie postępowania w stanie zawieszenia byłoby nieuzasadnione. Organ administracji jest bowiem zobligowany podjąć zawieszone postępowanie, gdy tylko ustąpią przyczyny jego zawieszenia (art. 97 § 2 k.p.a.). Obowiązek ten skorelowany jest z zasadą prostoty i szybkości postępowania administracyjnego określoną w art. 12 k.p.a. Oceniając zaskarżoną decyzję przez pryzmat wymagań materialnoprawnych również nie ma podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa uzasadniającego uchylenie decyzji. Należy przy tym zaznaczyć, że sądowa kontrola zaskarżonej decyzji uwzględnia przepisy PB w wersji sprzed nowelizacji, która weszła w życie z dniem 19 IX 2020 r. Postępowanie administracyjne dotyczące budowy obiektu hotelowego wszczęto bowiem w 2018 r. Jak zaś wynika z art. 25 ustawy z 13 II 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471) do spraw uregulowanych ustawą PB, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. przed dniem 19 IX 2020 r.), przepisy ustawy PB stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Jak wynika z art. 35 ust. 4 PB, w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzja udzielająca pozwolenia na budowę ma zatem charakter związany, zaś właściwy organ udziela pozwolenia budowlanego, ilekroć stwierdzi spełnienie przesłanek określonych w art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 PB. W myśl art. 35 ust. 1 PB, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z: a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 X 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie: a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, b) informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, c) kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego, d) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10; 4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych oraz aktualność zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Zgodnie zaś z art. 32 ust. 4 PB, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto: 1) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; 1a) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności pozwoleń, o których mowa w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1, oraz decyzji, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z 21 III 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2019 r. poz. 2169 oraz z 2020 r. poz. 284), jeżeli są one wymagane; 2) złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W zaskarżonej decyzji trafnie wykazano, że konkretny projekt budowlany spełnia określone wyżej wymagania w zakresie wynikającym z rodzaju i charakteru inwestycji. Jakkolwiek decyzja organu I isntnacji umotywowana została w sposób lakoniczny, to jednak już w decyzji odwoławczej wojewoda w sposób kompleksowy i rzetelny wyjaśnił podstawę prawną i faktyczną rozstrzygnięcia, odniósł się do wszystkich istotnych aspektów sprawy, wykazując istnienie podstaw do wydania decyzji pozytywnej. Wojewoda w kwestionowanej decyzji przeprowadził szeroką ocenę przedłożonego projektu budowlanego przez pryzmat wymagań wynikających z obowiązujących przepisów, w tym ustaleń MPZP i określonych w RWT warunków techniczno-budowlanych. Przede wszystkim, niezasadnie w skardze podniesiono naruszenie postanowień MPZP. Jest bezsporne, że teren objęty projektem budowlanym znajduje się na obszarze szczególnego przeznaczenia. Jak wynika z § 5 ust. 4 pkt 1 oraz § 25 MPZP, działki ewidencyjne przeznaczone pod zabudowę znajdują się na terenie kwartału urbanistycznego ograniczonego ul. [...], ul. [...], ul. [...] i ul. [...] o symbolu [...] Przy czym w okolicznościach konkretnej sprawy kluczowe znaczenie ma treść § 25 ust. 3 pkt 2 MPZP, zgodnie z którym obowiązuje uzupełnienie zabudowy pierzejowej w narożniku ul. [...] i ul. [...] obiektem hotelowym z salami konferencyjnymi w powiązaniu z hotelem "[...]" pasażem i dziedzińcem ogólnodostępnym: a) do zachowania historyczna obowiązująca linia zabudowy wyznaczona na rysunku planu, b) obiekt ma stanowić zamknięcie osi kompozycyjnej ul. [...]; wysokość zabudowy w nawiązaniu do wysokości gzymsu i kalenicy zabytkowej kamienicy przy ul. [...] i nie może przekraczać jej wysokości, c) obowiązuje wydobycie w elewacjach pierzejowych w ciągu ul. [...] historycznego podziału na posesje, d) dach dwu- względnie czterospadowy o symetrycznym nachyleniu połaci, kryty dachówką ceramiczną, e) dziedziniec wewnętrzny dostępny poprzez pasaż od ul [...] oraz przejście bramowe od ul. [...]. Przedłożony przez inwestora projekt budowlany dotyczy terenu w narożniku ul. [...] i ul. [...] przewidując uzupełnienie zabudowy pierzejowej, rozumianej jako zwarta zabudowa obrzeżna kwartału urbanistycznego (zob. § 8 pkt 8 i 11 MPZP). Zabudowa ta ma m.in. zachować obowiązującą linię zabudowy oraz nawiązywać do wysokości gzymsu i kalenicy budynku sąsiedniego przy ul. [...], nie przekraczając jej wysokości. Dach ma być dwu względnie czterospadowy o symetrycznym nachyleniu połaci, kryty dachówka ceramiczną. Zatwierdzony projekt budowlany te założenia realizuje. Nie można zgodzić się z argumentacją skargi, jakoby niezachowanie linii zabudowy wyznaczonej przez front budynku przy ul. [...] stanowiło naruszenie ustaleń MPZP. Sąd zwraca uwagę, że sokoro projekt budowalny uwzględnia w tym zakresie wyznaczoną w MPZP obowiązującą linię zabudowy, to nie ma podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa. Jak jednoznacznie wynika z części graficznej MPZP, obowiązująca linia zabudowy od strony ul. [...] nie nawiązuje do budynku przy ul. [...]. Jest bowiem wysunięta w kierunku ul. [...], co najpewniej motywowane było zamiarem nawiązania przez prawodawcę lokalnego do historycznej linii zabudowy (zob. § 6 pkt 2 i § 25 ust. 3 pkt 2 lit.a MPZP). Wobec uwzględnienia w projekcie budowlanym obowiązującej linii zabudowy bez znaczenia jest sugerowana w skardze możliwość jej "modyfikacji za porozumieniem stron". Nie ma też podstaw do uznania, że przewidziana w projekcie budowlanym forma dachu nie stanowi dachu czterospadowego o symetrycznym nachyleniu połaci. Projektowany dach niewątpliwie posiada cztery połacie (spady), każda o nachyleniu pod kątem 50o (zob. projekt budowlany, str. 147). Trafnie podnosi skarżący, że dach ten nie posiada kalenicy, jednak okoliczność ta nie daje wystarczających podstaw do uznania, że nie jest to dach czterospadowy. Jest bezsporne, że MPZP nie definiuje pojęcia "dachu czterospadowego". Nie definiują go także inne przepisy prawa, czy to z zakresu zagospodarowania przestrzennego, czy też z dziedziny prawa budowlanego. Odwoływanie się w takim przypadku do przyjętej w literaturze tematu "nomenklatury budowlanej" celem wykazania, że dach czterospadowy musi mieć kalenicę i nie może być stropodachem, jest niewystarczające do stwierdzenia sprzeczności projektowanego rozwiązania z ustaleniami MPZP. Przy interpretacji ustaleń MPZP, który stanowi przecież powszechnie obowiązujące źródło prawa, stosować należy reguły właściwe dla wykładni aktów normatywnych. Jeśli zaś akt normatywny nie definiuje użytego w nim pojęcia, a nadto znaczenia tego pojęcia nie można wywieść z innych norm prawnych, to właściwe jest nadanie takiemu pojęciu znaczenia przyjętego w języku potocznym. "Dachem" w znaczeniu potocznym jest konstrukcja osłaniająca budowlę od góry. "Spadek" zaś rozumiany jest jako nachylenie, nachylona płaszczyzna, stok, zbocze (zob. Nowy Słownik Języka Polskiego, praca zbior. pod red. Elżbiety Sobol, Warszawa 2002, s. 117 i 937). Zaprojektowany dach mieści się więc w potocznym rozumieniu dachu czterospadowego i bez znaczenie jest podnoszona w skardze okoliczność, że na rysunkach przekrojów budynku znajdujących się w projekcie budowlanym oznaczono ten element budynku jako "stropodach ze spadkiem" (projekt budowlany, str. 149 i 150). Warto też zwrócić uwagę, że zaprojektowana forma dachu nawiązuje do dachów występujących w zabudowie sąsiedniej, z którą ma być skomponowana (budynki przy ul. [...] i [...] oraz przy ul. [...]). Uzyskała ona też zgodę właściwego organu ochrony zabytków. Należy również zaakceptować wyjaśnienia inwestora zawarte w piśmie procesowym z dnia 23 XI 2023 r., dotyczące wynikającego z § 25 ust. 3 pkt 2 lit.e MPZP wymogu zapewnienia dostępu do dziedzińca wewnętrznego poprzez pasaż od ul. [...] oraz przejście bramowe od ul. [...]. Inwestor zasadnie stwierdził, że stosowny pasaż od strony ul. [...] został zaprojektowany na poziomie parteru. Natomiast przejście bramowe od strony ul. [...] już istnieje, jako brama budynku przy ul. [...] prowadząca do dziedzińca wewnętrznego. Nawiązując do argumentacji podniesionej przez skarżącego w piśmie procesowym z dnia 15 XII 2023 r. wyjaśnić trzeba, że w świetle ustaleń MPZP inwestor nie miał obowiązku realizowania pasażu handlowego czy usługowego. Skoro w świetle wymagań wynikających z § 25 ust. 3 pkt 2 MPZP zrealizowany miał być "obiekt hotelowy", to inwestor nie mógł zaprojektować pasażu z lokalami handlowymi czy usługowymi. W ocenie skarżącego projekt przewiduje "przejście" a nie "pasaż", jednak skarżący pomija, że w znaczeniu potocznym nie da się tych dwóch pojęć jednoznacznie rozgraniczyć. "Pasaż" definiowany jest właśnie jako przejście między budynkami lub ulicami, kryte najczęściej szklanym dachem (zob. Nowy Słownik Języka Polskiego, praca zbior. pod red. Elżbiety Sobol, Warszawa 2002, s. 638). Rację ma skarżący, że poprzednio istniejący budynek przewidywał odmienne rozwiązania w zakresie zapewnienia dostępu do dziedzińca wewnętrznego, w tym funkcjonował pasaż z lokalami usługowymi. Inwestor nie miał jednak obowiązku odtwarzania rozwiązań istniejących poprzednio, zwłaszcza w sytuacji takich a nie innych ustaleń wynikających z obowiązującego MPZP. Poza oceną pozostają zaś argumentacja skarżącego sugerująca konieczność zamurowania obecnego przejścia bramowego istniejącego w kamienicy przy ul. [...]. Z okoliczności sprawy nie wynika, by istniała taka konieczność (dziedziniec wewnętrzny planowany jest jako ogólnodostępny), co jednak najważniejsze, ocena prawidłowości przedłożonego przez inwestora projektu budowalnego nie może być uzależniona od robót budowlanych planowanych przez właścicieli sąsiedniego budynku. Odnosząc się do problematyki oceny projektu budowlanego pod kątem wymagań techniczno-budowlanych, to nie ulega wątpliwości, że nie wszystkie wymagania zostały zachowane, jednak projekt w tym zakresie uwzględnił warunki, na jakich została inwestorowi udzielona zgoda na odstępstwo od tych wymagań. W pierwszej kolejności należy jednak zwrócić uwagę, że nie ma w ogóle podstaw do uznania, jak to podniesiono w skardze, że zatwierdzony projekt narusza warunki techniczno-budowlane w zakresie niezbędnego dostępu do światła słonecznego dla lokalu nr [...] przy ul. [...]. Ze znajdującej się w aktach odwoławczych analizy nasłonecznienia wynika jednoznacznie, że to dwulokalowe mieszkanie będzie miało zapewniony dostęp do światła słonecznego w dniach równonocy: w pomieszczeniu nr 1 przez 2 h i 45 min, zaś w pomieszczeniu nr [...] przez 3 h i 30 min. Jak zaś wynika z § 60 ust. 3 RWT, w przypadku budynków zlokalizowanych w zabudowie śródmiejskiej dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia do 1,5 godziny, a w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia. "Zabudową śródmiejską" jest zaś zgrupowanie intensywnej zabudowy na obszarze śródmieścia, określonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu miejscowego w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (§ 3 pkt 1 RWT). Wskazane mieszkanie nr [...] niewątpliwie znajduje się w takiej zabudowie. Jak bowiem wynika z § 3, § 4 i § 5 MPZP, dotyczy on północnej część obszaru S. obejmując trzynaście kwartałów urbanistycznych i trzy monumentalne zespoły urbanistyczne w rejonie śródmiejskiego odcinka rzeki O. i wysp [...]. Nie ma również podstaw do stwierdzenia naruszenia warunków techniczno -budowlanych w zakresie wymaganych odległości miejsc postojowych czy garaży. W skardze zarzucono naruszenie § 18 ust. 2 i 3 RWT, poprzez błędne uznanie, że projekt budowlany spełnia wymóg zachowania 3 m odległości od granicy działki nr [...], podczas gdy w projekcie budowlanym odległość ta wynosi 2,5 m. Wskazana w zarzucie odległość uregulowana jest w § 19 ust. 2 pkt 1 lit.a RWT, zgodnie z którym stanowiska postojowe dla samochodów osobowych w przypadku parkingu do 10 stanowisk postojowych włącznie, w tym również zadaszone, oraz otwarte garaże wielopoziomowe należy sytuować na działce budowlanej w odległości od granicy tej działki nie mniejszej niż 3 m. Stosownie zaś do § 19 ust. 3 RWT, odległości, o których mowa w ust. 1 i 2, stosuje się do sytuowania wjazdów do zamkniętego garażu w stosunku do okien budynku opieki zdrowotnej, budynku oświaty i wychowania, a także placów zabaw i boisk dla dzieci i młodzieży. Jakkolwiek nie można się zgodzić ze stanowiskiem wojewody, że przewidziany w projekcie budowalnym wjazd do garażu podziemnego (na 6 pojazdów) zaprojektowano w odległości 3 m od granicy z działką nr [...], to jednak uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Z projektu budowlanego wynika, że odległość wjazdu do garażu podziemnego (a właściwie do windy garażowej) wynosi 2,507 m od granicy działki nr [...] (projekt budowlany, s. 140). Wbrew jednak argumentacji skargi taki stan rzeczy nie oznacza naruszenia § 19 ust. 2 i 3 RWT. Unormowany w powołanych przepisach wymóg zachowania odpowiedniej odległości wjazdu do garażu obejmuje bowiem wyłącznie odległość względem "okien budynku opieki zdrowotnej, budynku oświaty i wychowania, a także placów zabaw i boisk dla dzieci i młodzieży". Kamienica mieszkaniowa znajdująca się na działce nr [...] (ul. [...]) nie należy do żadnej z kategorii obiektów wymienionych w § 19 ust. 3 RWT. Powołany przepis nie znajdzie więc w tym przypadku w ogóle zastosowania. Zasadne są też wnioski decyzji odwoławczej w zakresie dotyczącym wymagań techniczno-budowlanych objętych odstępstwem. Jak wynika z art. 9 ust. 1 PB, w przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, o których mowa w art. 7. Odstępstwo nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia, a w stosunku do obiektów użyteczności publicznej i mieszkaniowego budownictwa wielorodzinnego - ograniczenia dostępności dla potrzeb osób ze szczególnymi potrzebami, o których mowa w ustawie z dnia 19 VII 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, oraz nie może powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska, po spełnieniu określonych warunków zamiennych. Rację ma wojewoda stwierdzając, że w okolicznościach sprawy wystąpił "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 9 ust. 1 PB. W ocenie Sądu w okolicznościach sprawy wystąpił wręcz modelowy przypadek usprawiedliwiający zastosowanie instytucji odstępstwa z art. 9 PB. Inwestor jest bowiem właścicielem nieruchomości, którą MPZP przeznacza pod zabudowę szczególnego rodzaju, tj. uzupełnienie zabudowy pierzejowej, regulując zarazem jednoznaczne dyrektywy, jakie musi ona spełnić. Jednocześnie nie da się zadośćuczynić przewidzianym w MPZP wymaganiom bez uzyskania stosownych odstępstw. Nawiązując do ustaleń MPZP podkreślić należy, że w obrębie gęstej i wysokiej zabudowy powstać ma obiekt hotelowy zachowujący historyczną, obowiązującą linię zabudowy od strony ul. [...] oraz ul. [...] i o wysokości zabudowy w nawiązaniu do wysokości gzymsu i kalenicy zabytkowej kamienicy przy ul. [...]. Obiekt ten stanowić ma zamknięcie osi kompozycyjnej ul. [...]. Musi być on więc dobudowany do kamienicy przy ul. [...] oraz usytuowany w odległości 4 m od budynków przy ul. [...] i budynków przy ul. [...]. Realizacja takiego obiektu narusza § 12 ust. 1 pkt 2, § 13 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 oraz § 60 ust. 3 RWT. Jest oczywiste, że nie da się go zrealizować bez odstępstw w zakresie wymagań dotyczących przesłaniania i nasłonecznienia budynków bezpośrednio sąsiadujących, jak również odległości zabudowy od granic działek sąsiednich. Nie można więc zgodzić się z zarzutami skargi podnoszącymi, że nie wystąpił tu szczególny przypadek uzasadniający udzielenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowalnych. Bez stosownych odstępstw nie byłoby bowiem możliwe wykonanie zabudowy przedmiotowego terenu w sposób realizujący określone w MPZP cele prawodawcy lokalnego oraz szczegółowe parametry zabudowy. W orzecznictwie trafnie podnosi się, że za przypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 9 ust. 1 PB uznawana jest sytuacja, kiedy inwestor, pomimo wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i przeznaczenia terenu, na którym położona jest ta nieruchomość, nie może zrealizować swego prawa podmiotowego, jakim jest prawo zabudowy nieruchomości gruntowej (art. 4 PB) ze względu na obowiązujące przepisy techniczno-budowlane (wyrok NSA z 6 VI 2022 r., II OSK 1017/21, publ. CBOSA) Co do podnoszonego w skardze pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych należących do skarżącego mieszkań nr [...] i [...] przy ul. [...], to z całą pewnością określona w art. 9 ust. 1 PB przesłanka negatywna odstępstwa w postaci "pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych" może odnosić się wyłącznie do kwestii stanowiących przedmiot odstępstwa. W tym sensie powołane w skardze częściowe przesłonięcie dotychczasowego "widoku" z lokalu nr [...] oraz z lokalu nr [...] i przynależnego do niego balkonu, czy utrata światła wschodniego w lokalu nr [...]m, nie mogą stanowić podstawy do podważenia zasadności zgody na odstępstwo. Kwestie te nie były bowiem w ogóle objęte odstępstwem, nie naruszają warunków techniczno-budowalnych, tak więc próżno szukać w tego rodzaju okolicznościach podstaw do kwestionowania udzielonej zgody. Nadmienić wypada, że prawo do zabudowy, w tym powiązana z nim instytucja odstępstwa od norm techniczno-budowlanych, nie jest warunkowane zakazem pogorszenia dotychczasowego komfortu zamieszkiwania czy użytkowania nieruchomości sąsiednich. W tym zakresie właściciel nieruchomości sąsiedniej musi liczyć się z potencjalnymi ograniczeniami powstałymi na skutek realizacji prawa do zabudowy terenów sąsiednich. Odnośnie do kwestii objętej odstępstwem, a więc ograniczenia dostępności do światła dziennego w lokalu nr [...] do 1 h i 10 min dziennie (zamiast wymaganego co najmniej 1 h 30 min), to w skardze nie wykazano, na czym polegać ma tu pogorszenie warunków użytkowych. Lokal nr [...] nadal będzie mógł być wykorzystywany na cele mieszkaniowe i nie dozna w tym zakresie żadnych istotnych ograniczeń. Nie wskazano także, jakie przepisy sanitarne i z zakresu ochrony zdrowia miałoby naruszać wskazane odstępstwo od warunków określonych w § 60 ust. 3 RWT. Sąd nie dopatrzył się też takich przepisów z urzędu, co zresztą koresponduje z faktem, że kwestionowane odstępstwo uzyskało pozytywną opinię rzeczoznawcy ds. sanitarno-higienicznych. Podobnie w przypadku lokalu nr [...], posiadającego okno kuchenne w ścianie szczytowej budynku przy ul. [...], wobec którego inwestor uzyskał odstępstwo w zakresie określonych w § 13 RWT zasad przesłaniania. Skarżący podnosi, że przewidziane w ramach odstępstwa rozwiązanie zastępcze w postaci studni doświetlającej zmniejszy dopływ świeżego powietrza do kuchni i pogorszy wentylację. W skardze pominięto jednak, że założeniem wprowadzonego rozwiązania zastępczego, jest właśnie zapewnienie kompromisu pomiędzy interesem skarżącego, polegającym na zachowaniu okna kuchennego służącego m.in. prawidłowej wentylacji kuchni lokalu nr [...], a interesem inwestora, który w celu realizacji ustaleń MPZP musi realizować zabudowę pierzejową, a więc przylegającą do ściany szczytowej budynku przy ul. [...], w której znajduje się okno. Zaprojektowana studnia doświetlająca umożliwia zachowanie okna kuchennego lokalu nr [...], a zarazem wymaganych parametrów wentylacyjnych, dając jednocześnie inwestorowi możliwość realizacji planowanej zabudowy. Wymagania pomieszczeń w zakresie wentylacji normują przepisy działu IV rozdziału 6 RWT. Zgodnie z § 147 ust. 1 RWT, wentylacja i klimatyzacja powinny zapewniać odpowiednią jakość środowiska wewnętrznego, w tym wielkość wymiany powietrza, jego czystość, temperaturę, wilgotność względną, prędkość ruchu w pomieszczeniu, przy zachowaniu przepisów odrębnych i wymagań Polskich Norm dotyczących wentylacji, a także warunków bezpieczeństwa pożarowego i wymagań akustycznych określonych w rozporządzeniu. W świetle zebranego materiału dowodowego, w tym dokumentacji załączonej do wniosku o udzielenie odstępstwa, nie ma podstaw do uznania, że naruszono wymagania w zakresie zapewnienia odpowiedniej wentylacji lokalu nr [...]. W skardze w żaden sposób nie wykazano, by odstępstwo w omawianym zakresie oraz towarzyszące mu rozwiązanie zamienne skutkowało niespełnieniem przez lokal nr [...] wymagań w zakresie wentylacji pomieszczenia kuchni. Sąd nie dopatrzył się też błędów organu w pozostałym zakresie dotyczącym zarówno oceny projektu pod kątem pozostałych wymagań określonych w RWT, jak i wymagań wynikających z mającego zastosowanie w sprawie rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 IV 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Uwzględnić należy, że zgodnie z art. 34 ust. 2 PB, zakres i treść projektu budowlanego powinny być dostosowane do specyfiki i charakteru obiektu, stopnia skomplikowania robót budowlanych oraz w zależności od przeznaczenia projektowanego obiektu określać niezbędne warunki do korzystania z obiektu przez osoby ze szczególnymi potrzebami, o których mowa w ustawie z dnia 19 VII 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (Dz.U. z 2022 r., poz. 2240). W niniejszej sprawie zatwierdzony projekt zawiera wszystkie wymagane elementy formalne, jak również wymagane prawem oświadczenia, zaświadczenia, uzgodnienia i opinie. Wojewoda zasadnie zwrócił uwagę, że inwestor załączył też – zgodnie z warunkiem z § 206 RWT - ekspertyzę techniczną dotyczącą stanu technicznego budynków zlokalizowanych w bezpośrednim sąsiedztwie projektowanego budynku (7 kondygnacyjnego + 1 kondygnacja podziemna) wraz z oceną wpływu projektowanego wykopu na sąsiednie zabudowania i okoliczny teren. Z przedłożonej ekspertyzy wynika, że jest możliwa bezpieczna budowa wnioskowanego hotelu w bezpośrednim sąsiedztwie budynków usytuowanych przy ul. [...]. Nie ma przy tym podstaw do uznania tej ekspertyzy za niepełną. Odnosi się ona bowiem do poruszanej w skardze problematyki wpływu zamierzonych robót budowlanych na stosunki gruntowe oraz wodne. W pkt. 3.2 ekspertyzy zaproponowano sposób zabezpieczenia ścian projektowanego wykopu szczelną obudową z przesłoną infiltracyjną. W świetle zebranego materiału dowodowego organy nie miały podstaw do uznania przedłożonej przez inwestora ekspertyzy za niewiarygodną. Sąd nie dopatrzył się również niezgodności zatwierdzonego projektu budowalnego z przepisami odrębnymi. Do projektu przedłożono m.in. decyzję Prezydenta W. z 23 V 2019 r. (WSR-G.6540.30.2019.MR.AW) o zatwierdzeniu projektu robót geologicznych dla ustalenia warunków geologiczno-inżynierskich pod planowaną budowę. Załączono także pozwolenie konserwatorskie z dnia 23 XII 2020 r. (Nr [...]) na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym obszarowo do rejestru zabytków (wpis decyzją z 12 V 1967 r., nr [...]) oraz decyzję zarządcy drogi z 15 V 2019 r. (nr [...]) udzielającą zgody na lokalizację zjazdu z drogi publicznej – ul. [...]. Mając powyższe na względzie, Sąd orzekł na zasadzie art. 151 ppsa.