I GZ 401/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 września 2024 r.; sygn. akt III SA/Łd 399/24 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi M.W. na postanowienie Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi z dnia 3 kwietnia 2024 r.; nr 31/2024 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją stwierdzającą wydanie z naruszeniem prawa decyzji w sprawie o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. umorzyć postępowanie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z 20 września 2024 r., sygn. akt III SA/Łd 399/24, po rozpoznaniu wniosku M.W. o przywrócenie terminu do uzupełnienia formalnego skargi, w sprawie z jego skargi na postanowienie Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi z 3 kwietnia 2024 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego, postanowił odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Sąd I instancji wskazał, że skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi z 3 kwietnia 2024 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego. Zarządzeniem z 11 czerwca 2024 r. Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi w terminie siedmiu dni, pod rygorem jej odrzucenia, przez wskazanie numeru PESEL, podpisanie skargi, bądź nadesłanie podpisanego egzemplarza skargi. Odpis powyższego zarządzenia został doręczony skarżącemu na podany w skardze adres 28 czerwca 2024 r. Postanowieniem z 3 września 2024 r. WSA w Łodzi odrzucił skargę skarżącego na wyżej wskazane postanowienie organu. Sąd I instancji wskazał, że skarżący nie uzupełnił braku formalnego skargi w ustawowym 7-dniowym terminie poprzez podpisanie skargi lub nadesłanie podpisanego jej egzemplarza. Sąd uznał, że pismo procesowe skarżącego z 4 lipca 2024 r. nie jest tożsame ze skargą wniesioną do sądu w rozpoznawanej sprawie. Powyższe postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego ustanowionemu z urzędu 17 września 2024 r. 9 września 2024 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, powołując się na brak kontaktu z mocodawcą. Wskazał, że nie był on w stanie otrzymać podpisanego przez skarżącego dodatkowego egzemplarza skargi ze względu na fakt, że skarżący w okresie od 13 sierpnia 2024 r. do 3 września 2024 r. przebywał w sanatorium i w tym okresie możliwy był ze skarżącym jedynie kontakt telefoniczny. Do wniosku pełnomocnik załączył egzemplarz skargi podpisany przez skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmawiając przywrócenia terminu stwierdził, że brak kontaktów pełnomocnika z mocodawcą nie stanowi okoliczności uzasadniającej przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Ponadto okoliczności sprawy świadczą o niedbalstwie samej strony, która nie zachowała należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw, a pełnomocnik nie wskazał żadnych przyczyn uchybienia terminowi, które nastąpiły po stronie skarżącego. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył pełnomocnik skarżącego ustanowiony z urzędu przez WSA w Łodzi na wniosek strony. W zażaleniu wniósł o zmianę przez Sąd I instancji zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie terminu do uzupełniania braku formalnego skargi, ewentualnie o uchylenie zakwestionowanego rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego wniósł o przyznanie kosztów pomocy udzielonej skarżącemu z urzędu, oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone ani w całości ani w części. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wydane rozstrzygnięcie, a to: a) art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935, dalej: p.p.s.a.), polegające na szczątkowym i niejasnym pouczeniu skarżącego, który początkowo w postępowaniu nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika o sposobie uzupełnienia braków formalnych, ewentualnie możliwości ponownego złożenia podpisanego egzemplarza skargi wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, co skutkowało odmówieniem przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi i odrzuceniem złożonej skargi; b) art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. polegającym na uznaniu, że skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi w sytuacji, gdy skarżący uzupełnił te braki w przepisanym terminie w sposób, który w jego ocenie wynikał z zastosowanego pouczenia, co skutkowało odrzuceniem przez Sąd I instancji wywiedzionej skargi, c) art. 86 § 1 p.p.s.a. polegające na błędnym zastosowaniu tego przepisu i bezzasadnej odmowie przywrócenia terminu do uzupełninia braków formalnych skargi w sytuacji, gdy przesłanki określone w tym przepisie został spełnione. W uzasadnieniu zażalenia podał argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W myśl § 2 tegoż artykułu postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Użycie w art. 161 § 1 pkt 3 zwrotu normatywnego "stało się bezprzedmiotowe" oznacza, że chodzi w nim o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowoadministracyjnego, po wniesieniu skargi do sądu (por. Dauter B., Gruszczyński B., Kabat A., Niezgódka-Medek M.; Komentarz do art.161 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX 2011). Umorzenie postępowania oznacza przerwanie i zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego z powodu zaistnienia w jego toku zdarzeń, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu, albo powodują, że dokonanie przez sąd administracyjny kontroli zaskarżonego aktu lub czynności staje się zbędne albo nawet niedopuszczalne (por. T. Woś, Hanna Knysiak-Molczyk, Marta Romańska; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 579). W rozpoznawaj sprawie skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi, do których uzupełnienia została wezwana tj. wskazanie numeru PESEL, podpisanie skargi, bądź nadesłanie podpisanego egzemplarza skargi. Postanowieniem z 3 września 2024 r. WSA odrzucił skargę skarżącego uznając, że pismo skarżącego z 4 lipca 2024 r. zatytułowane "Skarga" pomimo, że zostało złożone w odpowiedzi na wskazane wyżej wezwanie, nie jest tożsame ze skargą wniesioną do WSA w Łodzi 6 maja 2024 r. Jednakże, mając na względzie wydanie przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia z 6 grudnia 2024 r. sygn. akt I GZ 400/24 o uchyleniu powyższego postanowienia WSA z 3 września 2024 r. o odrzuceniu skargi skarżącego, postępowanie w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi stało się bezprzedmiotowe. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 20 września 2024 r. o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi oraz umorzył postępowanie w przedmiocie tego wniosku na podstawie art. 185 § 1 i art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 i art. 197 § 2 p.p.s.a.