II SA/Wa 1650/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. N. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie uznania funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznanie go za niedolnego do samodzielnej egzystencji oraz ustalenie związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą postanawia: odrzucić skargę. UZASADNIENIE W dniu 12 maja 2022 r. J. N. (dalej: "skarżący") został skierowany przez Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji na badanie lekarskie celem uznania funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą, a także ustalenia związku schorzeń ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby. W ww. skierowaniu jako datę zwolnienia skarżącej ze służby podano [...] czerwca 2021 r. W dniu 3 stycznia 2023 r. [...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] (dalej: "KPRKL", "organ pierwszej instancji") przyznała skarżącemu kategorię B – zdolny do służby z ograniczeniem. Ponadto stwierdziła, że skarżący jest trwale niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku i nie zaliczyła go do żadnej grupy inwalidzkiej. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od ww. rozstrzygnięcia KPRKL, Centralna Komisja Lekarska w W. podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (dalej: "CKL", "organ drugiej instancji") orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...], na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 398 ze zm.; dalej: "u.k.l."), uchyliła w części zaskarżone orzeczenie i wydała własne orzeczenie, mocą którego przyznała skarżącemu kategorię B – zdolny do służby z ograniczeniem. Uznała, że skarżący jest trwale niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku oraz stwierdziła, że brak jest podstaw prawnych do zaliczenia skarżącej do jakiejkolwiek grupy inwalidzkiej. Powyższe rozstrzygnięcie CKL skarżący uczynił przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę CKL wniosła o odrzucenie skargi ewentualnie o jej oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty, czynności, bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania określone w art. 3 § 2 i 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest orzeczenie CKL wydane w zakresie ustalenia zdolności do pracy funkcjonariusza zwolnionego ze służby, w celu określenia grupy inwalidzkiej. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że orzeczenia komisji lekarskich, działających w sprawach funkcjonariuszy służb mundurowych, kandydatów do takiej służby oraz emerytów i rencistów dzielą się na dwie zasadnicze grupy. Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Mają one byt w pełni autonomiczny i podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. Druga grupa orzeczeń, to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa, m.in. dla celów emerytalno-rentowych. Podstawą tych orzeczeń są odrębne przepisy: ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 735 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1064). Takie orzeczenia nie mają samodzielnego bytu. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji, wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej drugiej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji, nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 667/08; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. III ZP 9/99; uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/97, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. SA 1/00, a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 220/10). Będące przedmiotem skargi orzeczenie CKL z dnia [...] czerwca 2023 r. wydane zostało na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w związku ze wskazaną ustawą z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Zaskarżone orzeczenie wydane zostało w przedmiocie ustalenia zdolności do pracy funkcjonariusza zwolnionego ze służby, w celu określenia grupy inwalidzkiej Orzeczenie to należy do drugiej omawianej grupy orzeczeń, niemających samodzielnego bytu i niepodlegających kontroli sądów administracyjnych. Ustalenia Sądu w tym zakresie nie zmienia zawarte w treści tego orzeczenia dodatkowe wskazanie "zdolny do służby z ograniczeniem". Orzeczenie to nie dotyczy ustalenia kategorii zdolności do służby ani kandydata ani funkcjonariusza w celu oceny, czy jest on zdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku. Skarżący nie został poddany badaniu jako kandydat do służby. Skarżąca nie został poddany badaniu także jako funkcjonariusz pełniący służbę. Skarżący służby nie pełni, nie zajmuje żadnego stanowiska, jest byłym funkcjonariuszem (zwolniona ze służby w dniu [...] czerwca 2021 r.). Zaskarżone orzeczenie nie stanowi orzeczenia w przedmiocie zdolności do służby, ale orzeczenie w przedmiocie związku grupy inwalidzkiej, które kontroli sądu administracyjnego nie podlega. Tego rodzaju orzeczenia nie mają samodzielnego bytu. Poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach emerytalno-rentowych lub odszkodowawczych, o czym była już mowa wyżej. Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z § 3 P.p.s.a., sąd postanowieniem odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji postanowienia.