III FZ 2/25

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 622/24, w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi J. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 15 lipca 2024 r., nr 1001-IEE.7192.113.2024.8.DE w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z 5 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 622/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi J. M. (dalej: "Skarżąca") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej jako: "Organ") z 15 lipca 2024 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Sąd pierwszej instancji wskazał, że skoro kwestionowane postanowienie nie obliguje strony do jakiegokolwiek działania, nie może być zatem wykonane w trybie przymusowym poprzez wdrożenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego, samo zaś zostało wydane w toku takiego postępowania. Zaskarżone postanowienie zawiera negatywną ocenę zarzutów zgłoszonych w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, nie nakłada zaś na Skarżącą żadnych nowych obowiązków, czyli nie wywołuje bezpośrednich skutków w sferze praw, czy obowiązków strony. Ze względu zatem na zakres i charakter prawny zaskarżonego postanowienia, nie nadaje się ono do wykonania, a tym samym nie można orzec o wstrzymaniu jego wykonania. Skarżąca reprezentowana przez radcę prawnego wniosła zażalenie na przedmiotowe postanowienie, zaskarżając przedmiotowe postanowienie w całości. Zarzuciła mu naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") poprzez uznanie, że złożony przez Skarżącą wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia Organu w przedmiocie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości w istocie dotyczy aktu niekwalifikującego się do wykonania. W oparciu o powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia WSA w całości oraz skierowanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W punkcie wyjścia odnotować należy, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, która winna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy w pełni zgodzić się z oceną przyjętą przez Sąd pierwszej instancji, który stwierdził, że nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Co do zasady, cechy wykonalności nie mają decyzje czy postanowienia odmowne. Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności związane jest z elementem realizacji przyznanych przez zaskarżony akt uprawnień bądź wypełniania nałożonych obowiązków, a więc dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uważa, iż słusznie uznał WSA, iż Skarżąca domaga się wstrzymania wykonania postanowienia w przedmiocie uznania za bezzasadne zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, a więc rozstrzygnięcia, które nie obliguje strony do jakiegokolwiek działania. Skarżąca w zażaleniu wskazała co prawda, iż zaskarżane postanowienie zostało wydane w efekcie wydania tytułów wykonawczych wystawionych przez organ I instancji, jednakże nie można się zgodzić, iż przedmiotowe postanowienie obliguje stronę do jakiegokolwiek działania. Ponadto dodać należy, iż Skarżąca we wniosku wprawdzie przytoczyła ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, wskazując na okoliczności, które - jej zdaniem - potwierdzają zaistnienie tychże przesłanek w niniejszej sprawie (tj. wszczęcie egzekucji spowodowałoby znaczną szkodę i trudne do odwrócenia skutki, wskazanie, iż Skarżąca nie posiada środków finansowych na rachunkach bieżących, z których mogłaby być zaspokojona kwota zaległości wynikająca z tytułów wykonawczych czy też wskazanie na stan zdrowia Skarżącej, który znacząco pogorszył się z powodu pandemii COVID-19). Nie przedłożyła jednak żadnej dokumentacji, która potwierdzałaby powyższe okoliczności i tym samym wskazywałaby na prawdopodobieństwo wyrządzenia znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków w efekcie wykonania kwestionowanego postanowienia. Także w orzecznictwie podnosi się, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia "znaczna szkoda" i "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 września 2013 r., sygn. akt II FSK 2540/13). Samo powołanie się we wniosku na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, z kolei w żaden sposób nie uzasadniają żądania wniosku. Sąd nie ma też obowiązku ustalać, czy wynikająca z postanowienia kwota jest wartością, której utrata stanowi znaczną szkodę, a także jej wyegzekwowanie prowadzić mogłoby do pogorszenia sytuacji majątkowej wnioskodawcy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, słusznie Sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek Skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.