II GZ 38/25

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 listopada 2024 r. sygn. akt III SA/Lu 636/24 w przedmiocie odrzucenia skargi i zwrotu wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi J. K. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z dnia 17 lipca 2024 r. w przedmiocie wpisu punktów do ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 27 listopada 2024 r., sygn. akt III SA/Lu 636/24, odrzucił skargę J.K. (skarżący) na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie (organ) z dnia 17 lipca 2024 r. w przedmiocie wpisu punktów do ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego oraz zarządził zwrot wpisu od skargi w kwocie 200 złotych. Sąd I instancji wskazał, że w dniu 17 lipca 2024 r. skarżący został zatrzymany do kontroli w związku z przekroczeniem dozwolonej prędkości. Skarżącego ukarano mandatem karnym w wysokości 1.600 zł. Skarżący przyjął mandat. W dniu 1 sierpnia 2024 r. doręczono skarżącemu zawiadomienie Starosty H. o wszczęciu postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy. W dniu 19 sierpnia 2024 r. do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie wpłynęło wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W przedmiotowym wezwaniu pełnomocnik skarżącego wniósł o wykreślenie z ewidencji 2 punktów, bowiem za wykroczenie z dnia 17 lipca 2024 r. skarżący otrzymał nie 9, a 7 punktów karnych. Do wezwania załączone zostało pełnomocnictwo procesowe udzielone 2 sierpnia 2024 r. Skarżący – reprezentowany przez ww. pełnomocnika – wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na czynność materialno-techniczną Komendanta Wojewódzkiego Policji w postaci wpisu punktów do ewidencji kierujących pojazdami. Skarga została nadana listem poleconym w dniu 30 sierpnia 2024 r. Odrzucając skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), Sąd Wojewódzki wskazał, że z nadesłanych przez organ akt sprawy wynika, że skarżący dowiedział się o zaskarżonej czynności 17 lipca 2024 r., a więc w momencie doręczenia mu mandatu karnego. Organ nadesłał poświadczoną za zgodność z oryginałem kolorową kopię mandatu karnego serii Di numer 1152351, z której wynika, że przypisana liczba punktów za ujawnione naruszenie przepisów wynosi "9". Skarżący natomiast twierdził natomiast, że otrzymał "jedynie 7 punktów karnych". Na mandacie widnieje również podpis skarżącego. Sąd I instancji wskazał, że trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął z dniem 16 sierpnia 2024 r. (piątek) i najpóźniej w tym dniu skarżący mógł skutecznie wnieść skargę. Z akt sprawy wynika natomiast, że skarga została nadana przesyłką poleconą w dniu 30 sierpnia 2024 r. tj. z uchybieniem trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego – wbrew twierdzeniu skarżącego – o czynności materialno-technicznej wpisu punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego do ewidencji kierujących pojazdami, skarżący dowiedział się już w dniu przyjęcia mandatu karnego. WSA w Lublinie wskazał, że w aktach sprawy znajduje się przedmiotowy mandat karny (kolorowa kserokopia – k. 36 akt sądowych), w treści którego liczba punktów przypisana skarżącemu za ujawnione wykroczenie wynosi "9", a nie – jak twierdzi skarżący – "7". Sąd I instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie nie występuje sytuacja, o której mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. Wskazał, że po pierwsze skarżący, jest reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który z racji wykonywanego zawodu powinien dochować należytej staranności w stosowaniu przepisów procesowych. Po drugie, skarżący był uprawniony do wniesienia skargi na czynność wpisu punktów karnych do ewidencji, bez uprzedniego wzywania organu o usunięcie naruszenia prawa, gdyż przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami ani tym bardziej rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 września 2023 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego nie przewidują takiego obowiązku. W ocenie Sądu Wojewódzkiego nie było żadnych przeszkód, aby profesjonalny pełnomocnik od razu skierował skargę do sądu administracyjnego z zachowaniem terminu, w szczególności, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest datowane na dzień 13 sierpnia 2024 r., a więc przed upływem 30 dni od dowiedzenia się o czynności materialno-technicznej. Skarżący wniósł zażalenie na wskazane na wstępie postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który je wydał. Ponadto złożono wniosek o przeprowadzenie dowodu z blankietu mandatu karnego otrzymanego przez kierującego 17 lipca 2024 r. celem wykazania "wpisu nieczytelnej liczby punktów na blankiecie mandatu otrzymanym przez kierującego". Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie następujących przepisów postępowania: - art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (p.p.s.a.) w zw. z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi poprzez błędne uznanie, że skarga została złożona z uchybieniem terminu do jej złożenia, pomimo, że skarżący dowiedział się o błędnej liczbie punktów wpisanych do ewidencji kierujących pojazdami dopiero w dniu 01.08.2024 r., kiedy to skarżący otrzymał drogą korespondencyjną zawiadomienie od Starosty H. o wszczęciu postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Do tego czasu "skarżący przekonany był, że liczba punktów jaka została wpisana do ewidencji wynosi 7, zgodnie z otrzymanym blankietem mandatu karnego. Zatem termin do wniesienia skargi zaczął biec od chwili dowiedzenia się przez skarżącego o błędnym wpisie punktów karnych do ewidencji.". W uzasadnieniu zażalenia przedstawiono argumentację na poparcie podniesionych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zażalenie zostało uwzględnione niezależnie od treści podniesionych zarzutów. Dokonując oceny prawidłowości wykładni i zastosowania przepisów art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 53 § 2 p.p.s.a. przez kontrolowany Sąd Wojewódzki, należało stwierdzić, że zaskarżone postanowieni jest wadliwe. Z ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę wydania zaskarżonego orzeczenia wynika, że skarżący miał dowiedzieć się o dokonaniu przez skarżony organ czynności w przedmiocie wpisu punktów do ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego już w dniu 17 lipca 2024 r., a więc w dniu przyjęcia mandatu karnego. Tymczasem, co nie zostało dostrzeżone przez Sąd Wojewódzki, czynność nałożenia mandatu karnego określająca jednocześnie liczbę punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego popełnionemu przez osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym, zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 września 2023 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego (§ 3 ust. 1 ww. rozporządzenia), nie jest tożsama z czynnością wpisu do ewidencji kierujących pojazdami silnikowymi, motorowerami oraz tramwajami naruszających przepisy ruchu drogowego. W przedmiotowej sprawie, zgodnie z treścią § 4 ust. 7 ww. rozporządzenia, policjant, który zastosował względem skarżącego postępowanie mandatowe, miał obowiązek niezwłocznego sporządzenia karty rejestracyjnej, której wzór został określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia. Zgodnie natomiast z § 4 ust. 8 powyższego aktu wpisu w ewidencji dokonuje, na podstawie karty rejestracyjnej, policjant lub pracownik jednostki organizacyjnej Policji: 1) właściwej ze względu na miejsce popełnienia naruszenia albo 2) właściwej ze względu na miejsce ujawnienia naruszenia, jeżeli miejsca jego popełnienia nie można ustalić, albo 3) której przekazano sprawę o naruszenie i w której po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających na sprawcę naruszenia nałożono prawomocny mandat karny, z tym zastrzeżeniem, że jeżeli karta rejestracyjna został sporządzona z wykorzystaniem urządzeń teletransmisji danych, nie istnieje konieczność pisemnego wypełniania formularza, przez wprowadzenie informacji określonych w tej karcie bezpośrednio do systemów teleinformatycznych Policji, w których jest prowadzona ewidencja. W takim przypadku sporządzenie karty rejestracyjnej stanowi jednocześnie wpis w ewidencji, o którym mowa w ust. 8 § 4 (zob. § 4 ust. 9). W związku z powyższym jako dowolne i tym samym wadliwe należało ocenić ustalenie Sądu Wojewódzkiego, że skarżący już w momencie przyjęcia spornego mandatu karnego w dniu 17 lipca 2024 r. dowiedział od razu (niejako "automatycznie") o dokonaniu czynności wpisu do ewidencji prowadzonej przez właściwego komendanta wojewódzkiego Policji (§ 2 ust. 3 ww. rozporządzenia). Nie jest bowiem prawnie i racjonalnie uzasadniony wniosek, że przed dokonaniem właściwej czynności wpisu do ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego oraz bez ustalenia daty poinformowania ukaranego mandatem karnym o dokonaniu tego wpisu podmiot ten – jako wnoszący następnie skargę do sądu administracyjnego na czynność wpisu ewidencyjnego liczby punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego – dowiedział się o podjęciu tego rodzaju czynności przed jej dokonaniem (art. 53 § 2 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Tym samym termin do wniesienia skargi na powyższą czynność nie mógł rozpocząć biegu w dniu przyjęcia przez skarżącego mandatu (17 lipca 2024 r.) i zakończyć się w dniu 16 sierpnia 2024 r. Analiza dokumentów załączonych do akt sprawy wskazuje natomiast, że skarżący dowiedział się – pośrednio – o dokonaniu zaskarżonej czynności w dniu doręczenia zawiadomienia Starosty H. z dnia 29 lipca 2024 r. o wszczęciu postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Mając na względzie powyższą ocenę prawną, należało stwierdzić, że na podstawie wadliwie poczynionych ustaleń kontrolowany Sąd Wojewódzki błędnie wykonał kompetencję, o której mowa w art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 53 § 2 p.p.s.a., co skutkuje koniecznością wzruszenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy oceny dopuszczalności wniesionej skargi do ponownego rozpoznania temu Sądowi. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił, jak w sentencji.