II GZ 469/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 10 listopada 2023 r. sygn. akt II SA/Ol 931/23 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 16 sierpnia 2023 r. nr SKO.522.231.2023 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 10 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 931/23, po rozpoznaniu wniosku M. Z. o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 16 sierpnia 2023 r. w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że M. Z. wniósł skargę na wskazaną wyżej decyzję. W skardze strona zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Odmawiając wstrzymania wykonania decyzji WSA wskazał na treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) oraz stwierdził, że do wykazania zaistnienia w sprawie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności, które pozwolą na stwierdzenie, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do konkretnego wnioskodawcy, a zatem to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w ww. przepisie. Sąd I instancji podniósł, że w rozpoznawanym wniosku skarżący nie powołał żadnej okoliczności, która wskazywałaby na istnienie przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji, bowiem w ogóle nie uzasadnił złożonego wniosku. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył M. Z., wnosząc o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, bądź też o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. W uzasadnieniu wnoszący zażalenie stwierdził, że nie jestem prawnikiem i nie ma pojęcia o przepisach, na które powołuje się Sąd, odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazał, że dopiero z treści uzasadnienia dowiedział się jakie mogą być powody takiego wstrzymania. W ocenie skarżącego brak wskazania czasokresu cofnięcia uprawnień spowoduje, że zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków, ponieważ organ cofający jego uprawnienia może postąpić dowolnie i wydłużyć ten okres, co będzie skutkowało brakiem możliwości zarobkowania jako kierowca. Podkreślił, że w tej sytuacji nikt nie wynagrodzi mu poniesionej straty w postaci utraty wynagrodzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona ani przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zauważyć należy, że skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione (B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 206). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżone postanowienie Sądu I instancji odpowiada prawu, bowiem złożony w sprawie wniosek nie zawierał żadnej argumentacji, która przedstawiałaby możliwość wystąpienia niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przepis ten zawiera zamknięty katalog przesłanek pozytywnych wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, które muszą zostać we wniosku wskazane i uprawdopodobnione. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, która powinna mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. np. postanowienie NSA z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07). Zastosowanie przez sąd administracyjny w niniejszej sprawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wymagałoby wykazania przez skarżącego, że w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji powstaną takie skutki, które trzeba rozpatrywać w kategoriach trudnych do odwrócenia bądź znacznej szkody. Oczywiste jest, iż wykonanie zaskarżonej decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami samo w sobie może być dotkliwe dla skarżącego, będącego adresatem decyzji (w tym również w sferze finansowej w sytuacji wykonywania zawody kierowcy), jednakże sam przedmiot skarżonej decyzji oraz wynikające z niej niedogodności, utrudnienia lub obowiązki, nie mogą być uznane za wystarczającą argumentację do zastosowania ochrony tymczasowej. Skoro zatem skarżący nie przedstawił żadnej argumentacji na poparcie swojego żądania, WSA nie miał możliwości zbadania, jak w istocie zmieniłaby się na niekorzyść jego sytuacja po wykonaniu decyzji. Nieuprawnionym byłoby z kolei dokonywanie przez sąd dedukcji intencji oraz argumentacji, które zdaniem wnioskodawcy świadczą o wystąpieniu w jego przypadku przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania decyzji. Ponadto należy również mieć na uwadze, że dotkliwość związana z wykonaniem zaskarżonej decyzji, chociaż nie można jej wykluczyć, jest podyktowana celem, jakim jest bezpieczeństwo ruchu drogowego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA zasadnie uznał, iż w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, skoro skarżący swojego wniosku o wstrzymanie wykonania w ogóle nie uzasadnił. Zwrócić należy uwagę, że Sąd, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie dokonuje oceny zasadności skargi, dlatego też wniosek powinien zawierać odrębne uzasadnienie, odnoszące się swym zakresem do wykazania spełnienia ustawowych przesłanek zawartych w treści art. 61 § 3 p.p.s.a., a przemawiających za zastosowaniem w konkretnym przypadku ochrony tymczasowej. Naczelny Sąd Administracyjny w swym orzecznictwie wielokrotnie już podkreślał, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek. NSA zwracał również uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Obowiązek uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej i ma na celu przekonanie Sądu o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie samo złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia (zob. postanowienie NSA: z dnia 21 lipca 2023 r. I OSK 438/23; z dnia 17 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 7370/21, publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie ulega wątpliwości, że wniosek taki powinien zostać poparty stosownymi dokumentami źródłowymi pozwalającymi wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. W konkluzji stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie powołano żadnych okoliczności i nie przedstawiono jakichkolwiek danych czy dokumentów, które uprawdopodobniałyby zaistnienie przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Okoliczność ta w istocie uniemożliwiała merytoryczne rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla jednak, że zgodnie z art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a., sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Gdyby zatem taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, strona może wówczas przedstawić stosowną argumentację oraz dokumentację wraz z nowym wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji. Obecnie wnioskodawca nie dostarczył żadnych dokumentów, ani też nie przedstawił żadnych informacji, czy okoliczności, które pozwoliłyby na wstrzymanie wykonania decyzji, jednakże na każdym etapie postępowania może zostać złożony nowy wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej wraz z argumentacją i dokumentami go uzasadniającymi. Ze wskazanych powodów, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.