II OSK 2579/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie: sędzia NSA Leszek Kiermaszek sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lipca 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 999/22 w sprawie ze skargi L.C. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 29 marca 2022 r. nr DL.WIIPO.410.6434.2021/MBa/II w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 lipca 2022 r., IV SA/Wa 999/22 oddalił skargę L.C. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: SUdSC) z 29 marca 2022 r., nr DL.WIIPO.410.6434.2021/MBa/II, którym wskazany organ, działając na podstawie art. 58 § 1-2, art. 59 § 2 i art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), dalej: k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody Mazowieckiego z 4 stycznia 2019 r., nr WSC-II-A.6151.32940.2018 odmawiającej udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji, stwierdzając jednocześnie uchybienie terminu do wniesienia tego środka odwoławczego. L.C. złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej: p.p.s.a., w zw. art. 58 § 1 i 2 k.p.a., polegające na błędnym uznaniu, że nie zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu, pomimo iż strona uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi nie zostało przez nią zawinione. Z uwagi na powyższy zarzut skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie w całości wyroku Sądu I instancji oraz rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjne zważył, co następuje: Przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że nie została ona oparta przez skarżącego na uzasadnionej podstawie. Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej podważającego z powołaniem się na naruszenie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. zasadność sformułowanej w zaskarżonym wyroku oceny uznającej za zgodne z prawem postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, Naczelny Sąd Administracyjne podziela stanowisko Sądu o braku podstaw do uwzględnienia przez SUdSC wniosku strony z 9 czerwca 2021 r. wobec braku wystąpienia przesłanki z art. 58 § 1 k.p.a. w stanie faktycznym niniejszej sprawy. Argumentacja skargi kasacyjnej opiera się na twierdzeniu, że jakkolwiek ustanowiony w toku postępowania administracyjnego przez stronę pełnomocnik nie dopełnił obowiązku złożenia w terminie odwołania od decyzji Wojewody Mazowieckiego z 4 stycznia 2019 r., nr WSC-II-A.6151.32940.2018 odmawiającej udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tym niemniej sytuacja ta nie powinna kształtować uprawnienia strony do poddania kontroli instancyjnej tego aktu, albowiem skarżący oczekiwał profesjonalnego i starannego działania pełnomocnika w sprawie. Warunkiem przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. uprawdopodobnienie braku winy w niedochowaniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminowi, jak się jednolicie przyjmuje, zachodzi wtedy, gdy dokonanie czynności było niemożliwe z uwagi na przeszkodę, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminowi należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej w danych okolicznościach można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2019, s. 397-399; A. Golęba [w:] Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2019, s. 427). Strona i jej pełnomocnik mają obowiązek wzajemnego starannego działania, co jest konsekwencją założenia, że działanie pełnomocnika jest traktowane jak działanie strony. Nie można zatem skutecznie opierać wniosku o przywrócenie terminu do dokonania spóźnionej czynności procesowej na twierdzeniu, że zaniedbania dopuścił się pełnomocnik, a nie strona. Jak trafnie stwierdza się w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym, błędy pełnomocnika rzutują na sytuację prawną strony przez niego reprezentowanej i nie stanowią okoliczności świadczących o braku winy w uchybieniu terminowi (por. wyrok NSA z 14 kwietnia 2021 r., II OSK 3074/20; wyrok NSA z 9 listopada 2016 r., I OSK 1989/16). Jedynie na marginesie przywołanej oceny stwierdzającej nietrafność zarzutu kwestionującego możliwość przypisania skarżącemu winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody Mazowieckiego należy zauważyć, że przyjęte przez Sąd I instancji okoliczności faktyczne nasuwają zasadnicze wątpliwości co do możliwości twierdzenia przez skarżącego, że ze swoim żądaniem w sprawie wystąpił z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. Powyższy przepis formułuje wymaganie, zgodnie z którym prośba o przywrócenie terminu powinna zostać wniesiona w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Przyjęte w zaskarżonym wyroku ustalenia faktyczne wskazują, że z racji spóźnionego wniesienia odwołania od decyzji Wojewody Mazowieckiego z 4 stycznia 2019 r. doręczonej pełnomocnikowi skarżącego w dniu 14 stycznia 2019 r. SUdSC postanowieniem z 8 października 2020 r., nr DL.WIIIPO.410.4251.2019/BP stwierdził uchybienie przez stronę terminowi do wniesienia od niej odwołania. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że przed jego wydaniem (24 września 2020 r.) skarżący dołączył do akt wypowiedzenie pełnomocnictwa udzielonego pełnomocnikowi (P.Ś.). W sytuacji, gdy powodem wystąpienia przez stronę wnioskiem z 9 czerwca 2021 r. o przywrócenie terminu była niestaranność zachowania tego pełnomocnika, to trudno ustanie przyczyny uchybienia terminowi wiązać z datą ustanowienia przez skarżącego nowego pełnomocnika, jeżeli w uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przyznał, że bezpośrednią przyczyną wypowiedzenia dotychczasowego pełnomocnictwa był niezadowalający kontakt z ustanowionym pierwotnie pełnomocnikiem i wywołana u skarżącego irytacja z tego stanu rzeczy. W kontekście dopełnienia wymagania określonego w art. 58 § 2 k.p.a. przyjąć trzeba, że w sytuacji, gdy strona decyduje się wypowiedzieć pełnomocnictwo, działając w trosce o własne interesy, powinna bez nieuzasadnionej zwłoki osobiście zainteresować się przebiegiem postępowania prowadzonego z jej udziałem przed organem administracji publicznej, albo niezwłocznie ustanowić nowego pełnomocnika, który miałby obowiązek uzyskania informacji o stanie sprawy i w zależności od tych informacji - podjęcia odpowiednich czynności procesowych. Niezachowanie wymagania, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., uniemożliwiało w tych warunkach przyjęcie, że zachodziła w sprawie podstawa do przywrócenia terminu, albowiem strona uprawdopodobniła, iż uchybienie terminowi nie zostało przez nią zawinione, co postawiony Sądowi I instancji zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 58 § 1 i 2 k.p.a. czyni w całości nieusprawiedliwionym. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a.