II GZ 479/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 4809/22 w zakresie odrzucenie skargi w sprawie ze skargi K.P. na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 29 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 25 marca 2024 r. o sygn. akt VI SA/Wa 4809/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K.P. na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego (dalej: "BFG") z dnia 29 września 2022 r. w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji. Sąd pierwszy instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Zarządzeniem z 8 lutego 2024 r. pełnomocnik K.P. (dalej jako: "skarżący") został wezwany do uiszczenie wpisu od skargi w wysokości 200 zł w terminie siedmiu dni. Wezwanie zawierało również pouczenie o konsekwencjach procesowych niewykonania wezwania. Odpis zarządzenia został doręczony pełnomocnikowi 5 marca 2024 r. Zdaniem WSA, ostatnim dniem na dokonanie wpisu był 12 marca 2024 r. Po sprawdzeniu dokumentów księgowych Sąd nie zidentyfikował wpłaty. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wedle norm prawem przepisanych oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Skarżący zarzucił: 1. przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: • art. 220 §1 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") poprzez niewłaściwe zastosowanie będące konsekwencją błędnego przyjęcia, że pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia braku formalnego skargi, poprzez jej opłacenie w sytuacji braku takiego wezwania, • art. 49 § 1 p.p.s.a. oraz art. 58 §1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie i brak wezwania pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego, przez co brak wykonania tego wezwania we wskazanym zakresie nie mógł skutkować odrzuceniem skargi; Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zostało uznane za zasadne. Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a., od skargi jako pisma wszczynającego postępowanie pobierany jest wpis, który należy uiścić przy wniesieniu skargi do sądu (art. 219 § 1 w zw. z art. 212 § 1 p.p.s.a.). Jak stanowi art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Nieuiszczenie wpisu sądowego obliguje sąd do wezwania strony skarżącej do dokonania tej czynności w podanej kwocie w ustawowym terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania. Niezastosowanie się do wezwania obliguje sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie WSA wskazał, że skarżący nie uiścił w wyznaczonym terminie wpisu od skargi, co skutkowało jej odrzuceniem. Zdaniem WSA, wezwanie do uiszczenia wysłano w jednej przesyłce z wezwaniem do złożenia oryginału pełnomocnictwa oraz nadesłania odpisów skargi. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w sytuacji gdy przesłano łącznie kilka pism, nie można wykluczyć, że jedno z wezwań omyłkowo nie zostało przez pracownika sekretariatu włożone do koperty adresowanej do strony skarżącej. Podczas pokwitowania odbioru przesyłek u listonosza nie ma wystarczającej ilości czasu na konfrontowanie treści poświadczenia z treścią pism znajdujących się wewnątrz koperty. Tym samym, jedynie z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że w przesyłce (w kopercie) były wszystkie wskazane dokumenty (por. postanowienia NSA z: 25 lutego 2021 r., sygn. akt II GZ 28/21; 25 września 2018 r., sygn. akt II GZ 323/18; 8 maja 2019 r., sygn. akt II GZ 68/19). Skoro na gruncie niniejszej sprawy nie jest możliwe w sposób pewny zweryfikowanie tego, jaka była zawartość przesyłki sądowej skierowanej do strony, to należy za wiarygodne przyjąć jej wyjaśnienia, że wśród doręczonych pism nie było jednego z wezwań dotyczących braków skargi. Co istotne skarżący wykonał wezwanie dotyczące złożenia pełnomocnictwa oraz nadesłania odpisów skargi, a nie uiścił wpisu sądowego, czyli nie wykonał czynności prostszej, mniej wymagającej. Ponadto, NSA uznał również, że dopiero umieszczenie w przesyłce pisma przewodniego wymieniającego, co zostało przesłane do strony w danej kopercie, albo przesyłanie pism w odrębnych kopertach byłoby bardziej przekonujące co do tego, co znajdowało się w przesyłce oraz pozwalałoby stronie na weryfikację, czy otrzymała wszystkie pisma pochodzące od Sądu. Z uwagi na powyższe NSA uznał, że wobec braku dowodów na to, co w istocie zawierała przesyłka z Sądu, przyjąć należy wersję korzystniejszą dla skarżącego i uznać, że nie doręczono wezwania do uiszczenia wpisu sądowego (por. postanowienia NSA z: 27 marca 2024 r., sygn. akt II GZ 102/24, 27 maja 2021 r., sygn. akt II FZ 13/21, 8 grudnia 2016 r., sygn. akt II OZ 1366/16). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje pogląd, że zaakceptowanie w takiej sytuacji odrzucenia skargi stanowiłoby nieuzasadnione ograniczenie gwarantowanego przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do sądu (por. postanowienia NSA z: 27 maja 2021 r., sygn. akt II FZ 13/21, 19 marca 2009 r., sygn. akt II OZ 506/09, 20 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 544/09, 5 stycznia 2010 r., sygn. akt II OZ 1150/09, 26 września 2012 r., sygn. akt I OSK 2161/12). Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach wskazuje bowiem, że jeżeli istnieją wątpliwości co do prawidłowości doręczenia zarządzeń nakładających na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy, to przy uwzględnieniu okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania (por. postanowienia NSA z: 1 września 2011 r., sygn. akt I OSK 1448/11, 24 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 1188/13, 3 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 1388/15, 23 czerwca 2016 r., sygn. akt II OZ 664/16, 25 października 2016 r., sygn. akt I OZ 1015/16, 22 marca 2022 r., sygn. akt II GZ 64/22). Wobec powyższego należało przyjąć, że termin do uiszczenia wpisu nie rozpoczął biegu, a tym samym odrzucenie skargi było niezasadne. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Wniosek skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania nie zasługiwał na uwzględnienie. Przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują bowiem możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. W myśl art. 209 p.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a., które regulują kwestię zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają jednak zastosowania do postępowania toczącego się na skutek zażalenia, na co wskazuje zakres odesłania zawartego w art. 197 § 2 tej ustawy.