II GSK 1873/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M.Z. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2024 r. sygn. akt VIII SA/Wa 198/24 w sprawie odrzucenia skargi M.Z. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2020 r., sygn. akt VIII SA/Wa 655/20 w sprawie ze skargi M.Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 14 lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: oddalić skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 12 kwietnia stycznia 2024 r., sygn. akt VIII SA/Wa 198/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, odrzucił skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 14 lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary w transporcie drogowym. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Prawomocnym wyrokiem z dnia 17 grudnia 2020 r., sygn. akt VIII SA/Wa 655/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.Z. (dalej: skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 14 lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary w transporcie drogowym. Pismem z dnia 7 marca 2024 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2020 r., sygn. akt VIII SA/Wa 655/20, żądając uchylenia ewentualnie zmiany zaskarżonego wyroku poprzez pozytywne rozpatrzenie skargi. W piśmie tym skarżący nie sformułował jasno i wyraźnie żadnych podstaw wznowienia dlatego też zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 marca 2024 r. został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi o wznowienie poprzez wskazanie podstawy wznowienia i jej uzasadnienia oraz wskazanie okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie skarżący odebrał 21 marca 2024 r. i w terminie otwartym do uzupełnienia braków formalnych nadesłał pismo z dnia 27 marca 2024 r. W piśmie tym wyjaśnił, że w odpowiedzi na wezwanie wyjaśnił, iż podstawą wznowienia postępowania jest art. 145 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 poz. 775, dalej: K.p.a.). Następnie wyjaśnił, że zaskarżonemu wyrokowi zarzuca oparcie się na zafałszowanym postępowaniu kontrolnym dokonanym przez zespól funkcjonariuszy publicznych reprezentowanych przez funkcjonariusza Policji, Funkcjonariusza [...] wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w [...], które zostało przeprowadzone na podstawie sporządzonego niezgodnie z prawem protokołu kontroli. WSA odrzucił skargę o wznowienie postępowania sądowego. Sąd I instancji uznał, że spełniony został jeden z warunków skutecznego złożenia przedmiotowej skargi, tj. przesłanka prawomocności orzeczenia kończącego postępowanie, będącego przedmiotem skargi o wznowienie postępowania. Natomiast po analizie treści skargi o wznowienie postępowania oraz pisma skarżącego z dnia 27 marca 2024 r. i przywołanych tam – istniejących według skarżącego – podstaw wznowienia, Sąd stwierdził, że skarga nie została oparta na żadnej z ustawowych podstaw wznowienia postępowania. Powołane w skardze okoliczności nie spełniają wymogów określonych przywołanymi wyżej przepisami uzasadniającymi wznowienie postępowania (art. 271-274 P.p.s.a.), skarżący wskazał podstawy wznowienia sformułowane w art. 145 § 1 K.p.a Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, na które jako podstawę wznowienia powołuje się skarżący, dotyczą wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją organu administracji publicznej i nie mają zastosowania w sprawie o wznowienie postępowania sadowoadministracyjnego. Ponadto, WSA zaznaczył, że skarżący nie wskazał żadnych okoliczności uprawdopodabniających to, że zachował termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania (art. 279 P.p.s.a. w zw. z art. 280 § 2 P.p.s.a.). W konsekwencji WSA stwierdził, że z treści skargi o wznowienie postępowania oraz z pisma skarżącego z 27 marca 2024 r. nie sposób było wywieść, aby skarga ta oparta została na którejkolwiek z ustawowych podstaw wznowienia postępowania sądowego, to strona nie dochowała warunków formalnych dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania, a tego rodzaju braki skutkują koniecznością jej odrzucenia. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł skarżący, zarzucając naruszenie art. 280 § 2 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu wyrażające się w zaniechaniu wezwania skarżącego do sprecyzowania na jakiej podstawie opiera skargę o wznowienie postępowania, co doprowadziło do przedwczesnego odrzucenia skargi o wznowienie postępowania. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Istota rozpoznawanej sprawy, uwzględniając jej charakter i etap, na którym obecnie się znajduje, sprowadza się do oceny, czy strona skarżąca w sposób właściwy wskazała przesłanki do wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego. Pamiętać należy, że postępowanie wznowieniowe składa się z dwóch etapów, pierwszego mającego na celu zbadanie dopuszczalności skargi o wznowienie, a następnie, jeśli to zostanie potwierdzone, drugiego polegającego na ocenie zasadności skargi ( por. postanowienie NSA z 4 września 2013 r. , sygn. akt I FSK 1424/13 ). Na pierwszym etapie badaniu - pod względem formalnym - podlega, czy skarga o wznowienia postępowania zawiera podstawę wznowienia i czy odpowiada ona jednej z podanych w przepisach P.p.s.a. przyczyn uzasadniających żądanie wznowienia. W skardze o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2020 r., sygn. akt VIII SA/Wa 655/20 skarżący domagał się wznowienia postępowania w sprawie, powołując się na art. 145 § 1 k.p.a. Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego jest instytucją wyjątkową, której postawy zostały wskazane przez ustawodawcę w art. 271-273 P.p.s.a. W literaturze przedmiotu są one ogólnie klasyfikowane jako: przyczyny nieważności (art. 271 P.p.s.a.), właściwe przyczyny resytucyjne (art. 273 P.p.s.a.), orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie, z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą (art. 272 P.p.s.a.). W doktrynie i w orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że podanie podstawy wznowienia postępowania powinno zawierać powołanie i wyraźne określenie, która z podstaw wymienionych w art. 271 P.p.s.a. uzasadnia wznowienie w sprawie. Z kolei uzasadnienie podstawy prawnej powinno zawierać przytoczenie okoliczności powodujących istnienie wskazanej podstawy wznowienia (B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, WKP 2024). Brak konkretnego wskazania podstawy prawnej rzutuje już na samą dopuszczalność skargi o wznowienie. Przewodniczący Wydziału WSA w Warszawie, biorąc pod uwagę konstrukcję skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, słusznie wezwał skarżącego do wskazania konkretnej podstawy wznowienia postępowania. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący pismem z dnia 27 marca 2024 r. wyjaśnił, iż podstawą wznowienia postępowania jest art. 145 § 1 K.p.a. Wskazał również, że zaskarżonemu wyrokowi zarzuca oparcie się na zafałszowanym postępowaniu kontrolnym dokonanym przez zespól funkcjonariuszy publicznych reprezentowanych przez funkcjonariusza Policji, Funkcjonariusza [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w [...], które zostało przeprowadzone na podstawie sporządzonego niezgodnie z prawem protokołu kontroli. Naczelny Sąd Administracyjny w całości podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skarżący wadliwie powołał podstawę prawną skargi o wznowienie postępowania, powołując się na przepis art. 145 § 1 K.p.a., nie wskazał bowiem dokładnej podstawy wznowienia postępowania sądowego oraz nie wskazał okoliczności uprawdopodobniających jej wystąpienie. Jak słusznie wskazał, Sąd pierwszej instancji przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, na które jako podstawę wznowienia powołuje się skarżący, dotyczą wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją organu administracji publicznej i nie mają zastosowania w sprawie o wznowienie postępowania sadowoadministracyjnego. Ponadto skarżący nie wskazał żadnych okoliczności uprawdopodabniających to, że zachował termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania (art. 279 P.p.s.a. w zw. z art. 280 § 2 P.p.s.a.). Nadto należy podnieść, że sąd nie może doszukiwać się samodzielnie przesłanek wznowienia, abstrahując od sformułowań zawartych w skardze wniesionej przez stronę. Zasada nie związania sadu granicami środka zaskarżenia w kształcie, w jakim obowiązuje ona w postępowaniu zwykłym toczącym się przed sądem pierwszej instancji, nie znajduje w takim przypadku zastosowania (por. wyrok NSA z 13 marca 2008 r., sygn. akt II FSK 11/07). W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.