II OZ 850/24

SENTENCJA Dnia 14 stycznia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K. oraz D. K., K. P. i R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 243/24 o odrzuceniu sprzeciwu D. K. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 243/24 o odmowie przyznania K. P. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości w sprawie ze skargi K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 stycznia 2024 r. nr 45/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1) oddalić zażalenie D. K.; 2) odrzucić zażalenie D. K., K. P. i R. P.. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 listopada 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 243/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 259 § 2 w zw. z art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.", odrzucił sprzeciw D. K. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 243/24, o odmowie przyznania K. P. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości – jako niedopuszczalny. Sąd I instancji wskazał, że stosownie do art. 259 § 1 p.p.s.a. od zarządzeń i postanowień wydanych przez referendarza sądowego strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Zatem sprzeciw przysługuje stronie, do której skierowane zostało zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego. Sąd stwierdził, że osoba, do której nie zostało skierowane zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego, nie jest legitymowana do wniesienia sprzeciwu od zarządzenia czy postanowienia referendarza sądowego. W niniejszej sprawie postanowienie referendarza sądowego z dnia 6 września 2024 r. o odmowie przyznania prawa pomocy K. P. doręczone zostało jedynie K. P.. Z tego wynika, że legitymację do zaskarżenia tego postanowienia ma wyłącznie jego adresat – K. P., która skorzystała z tego prawa i jej sprzeciw będzie dalej procedowany. Tymczasem w niniejszej sprawie sprzeciw został wniesiony również przez D. K., która nie ma legitymacji do jego wniesienia. Zatem wniesiony przez D. K. sprzeciw jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu. Zażalenie na ww. postanowienie wnieśli D. K. oraz D. K., K. P. i R. P.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 259 § 1 p.p.s.a. od zarządzeń i postanowień wydanych przez referendarza sądowego, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Jak przyjął NSA w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 30 listopada 2009 r., sygn. akt I GPS 1/09 (publ. ONSAiWSA z 2010 r. Nr 2, poz. 17), na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wydane na podstawie art. 259 § 2 p.p.s.a., o odrzuceniu sprzeciwu wniesionego od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy przysługuje zażalenie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji trafnie zauważył, że sprzeciw D. K. jest niedopuszczalny. Należy wskazać, że stroną postępowania o przyznanie prawa pomocy jest wyłącznie wnioskodawca i ani strona przeciwna, ani inni uczestnicy postępowania nie biorą w nim udziału, gdyż postępowanie to nie dotyczy ich interesu prawnego. W tych warunkach jeżeli sprzeciw od postanowienia o odmowie przyznania K. P. prawa pomocy wniosła D. K., to Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że sprzeciw D. K. jest niedopuszczalnym, a tym samym wymagane było jego odrzucenie. Z tych względów zażalenie wniesione przez D. K. na postanowienie o odrzuceniu jej sprzeciwu podlegało oddaleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny. Odnośnie do zażalenia wniesionego przez D. K., K. P. i R. P. wskazać należy, że zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. D. K., K. P. i R. P. nie byli adresatami postanowienia z dnia 5 listopada 2024 r., była nią wyłącznie D. K.. Ww. postanowienie zapadło w postępowaniu wpadkowym wywołanym sprzeciwem D. K. i dotyczyło wyłącznie uprawnień procesowych tej osoby. Dlatego zażalenie D. K., K. P. i R. P. na postanowienie Sądu I instancji z dnia 5 listopada 2024 r. o odrzuceniu sprzeciwu D. K. podlegało odrzuceniu przez Naczelny Sąd Administracyjny jako niedopuszczalne. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. jak w pkt 1 postanowienia. W pkt 2 postanowienia orzeczono na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.