III FZ 563/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jacek Pruszyński po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia O. sp. z o.o. z siedzibą w Ż. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 726/24 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi O. sp. z o.o. z siedzibą w Ż. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 8 kwietnia 2024 r. nr 2401-IEW2.4263.2.2024.5 UNP: 2401-24-094959 w przedmiocie ulgi płatniczej postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 4 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 726/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę O. sp. z o.o. z siedzibą w Ż. (dalej: skarżąca, spółka) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 8 kwietnia 2024 r., nr 2401-IEW2.4263.2.2024.5 UNP: 2401-24-094959 w przedmiocie ulgi płatniczej - odmowa rozłożenia na raty zaległości w podatku od towarów i usług za luty 2018 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że zarządzeniem z 27 czerwca 2024 r. wezwano skarżącą do uiszczenia należnego od skargi wpisu w terminie 7 dni od daty doręczenia zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwaniem z 5 lipca 2024 r. spółka została wezwana do usunięcia braku formalnego skargi poprzez złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania skarżącej odpis z KRS na dzień wniesienia skargi lub pełny odpis KRS. Strona została pouczona, że nieusunięcie braku formalnego skargi w terminie spowoduje odrzucenie skargi. Wezwanie zostało doręczone stronie 10 lipca 2024 r. Strona uiściła tytułem wpisu od skargi kwotę 500 zł. W dniu 17 lipca 2024 r. do Sądu pierwszej instancji wpłynęło pismo zawierające pełnomocnictwo udzielone przez J. W. i ustanawiające Z. O. pełnomocnikiem w sprawie ze skargi spółki. W wykonaniu zarządzenia z 17 września 2024 r. spółka została wezwana do wykazania umocowania Z. O. do działania w imieniu strony przed sądami administracyjnymi ze wskazaniem, czy należy on do kręgu osób wymienionych w art. 35 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze. zm., dalej: p.p.s.a.), w terminie 7 dni pod rygorem uznania, że spółka działa w spawie bez udziału pełnomocnika. Wezwanie doręczono stronie skarżącej 30 września 2024 r. Wraz z pismem z 7 października 2024 r. do działania w charakterze pełnomocnika spółki w sprawie prowadzonej pod sygn. akt I SA/Gl 726/24 zgłosił się adw. R. R., który złożył do akt pełnomocnictwo podpisane przez J. W. Zarządzeniem z 10 października 2024 r. wezwano adw. R. R. do uzupełnienia braku formalnego pełnomocnictwa poprzez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu wskazującego umocowanie do podpisania pełnomocnictwa na dzień jego udzielenia i określającego sposób reprezentacji skarżącej (np. odpis z KRS). W wezwaniu zawarto pouczenie, że jego niewykonanie obarczone jest rygorem uznania, że spółka działa bez pełnomocnika. Dalej w uzasadnieniu WSA w Gliwicach wskazał, że w wezwaniu z 5 lipca 2024 r. strona została wyraźnie i wprost pouczona, że nieusunięcie braku formalnego skargi w terminie spowoduje odrzucenie skargi. Termin 7-dniowy do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął bezskutecznie 17 lipca 2024 r. Spółka nie złożyła w tym terminie wskazanej w wezwaniu dokumentacji. Wykonania wezwania nie stanowiło złożenie pełnomocnictwa z 12 lipca 2024 r. udzielonego Z. O., do działania w imieniu spółki, a nadanego pocztą w dniu 15 lipca 2024 r. Złożony na wezwanie przy piśmie pełnomocnika z 21 października 2024 r. (nadanym tego samego dnia) odpis pełny KRS nie stanowił wykonania ww. wezwania, lecz wezwania z 11 października 2024 r. i potwierdzał skuteczność ustanowienia adw. R. R. jako pełnomocnika procesowego spółki. Wobec powyższego Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Na powyższe postanowienie skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi z powodu nieusunięcia braku formalnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania z 5 lipca 2024 r., podczas gdy skarżąca w przesyłce nadanej w dniu 15 lipca 2024 r. przesłała na adres Sądu zarówno odpis pełny KRS, jak również pełnomocnictwo udzielone Z. O., a ponadto z akt postępowania jednoznacznie wynika, że osobą uprawnioną do reprezentowania skarżącej spółki jest J. W. Wobec powyższego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Stosownie do art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny podziela wyrażany w orzecznictwie i piśmiennictwie pogląd, że umocowanie do reprezentowania spółek prawa handlowego wykazują dokumenty wydawane przez Centralną Informację Krajowego Rejestru Sądowego, takie jak odpisy (pełne, aktualne), wyciągi zaświadczenia i pozostałe informacje (vide postanowienie NSA z 14 października 2008 r., sygn. akt I GSK 1080/07 i powołane tam orzecznictwo). Brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony jest brakiem formalnym skargi, którego usunięcie następuje w trybie i na zasadach określonych w art. 49 § 1 p.p.s.a., pod rygorem odrzucenia skargi. Pogląd, że zaniechanie przedłożenia dokumentu, stwierdzającego umocowanie do reprezentowania jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową stanowi brak formalny jest ogólnie przyjęty w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OZ 343/19). Niewykonanie w terminie nałożonego przez Sąd obowiązku przedstawienia dokumentu powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Powyższego stanowiska nie zmienia okoliczność, że zgodnie z art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 986 z późn. zm.) pobrane samodzielnie wydruki komputerowe aktualnych i pełnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru mają moc zrównaną z mocą dokumentów wydawanych przez Centralną Informację, tj. odpisów odpisy, wyciągów i zaświadczeń oraz udzielanych informacji z Rejestru. Należy bowiem wskazać, że obowiązek wykazania umocowania spoczywa na stronie skarżącej, a rolą Sądu nie jest wyręczanie strony w zakresie wykazania istnienia umocowania do jej reprezentacji przed sądem administracyjnym (por. postanowienia NSA: z 9 maja 2018 r., II GZ 156/18; z 23 października 2015 r., II OSK2456/15). W przedmiotowej sprawie na skarżącej ciążył obowiązek zastosowania się do wezwania Sądu pierwszej instancji i przedłożenia w terminie otwartym do uzupełnienia braków, odpisu KRS. Skoro skarga zawierała braki formalne nieusunięte w zakreślonym terminie, podlegała odrzuceniu. Z zażalenia wynika, że kwestię reprezentacji skarżącej spółki Sąd pierwszej instancji mógł ustalić we własnym zakresie ponieważ dysponował on odpisem pełnym KRS skarżącej, gdyż taki odpis powinien znajdować się w aktach Izby Administracji Skarbowej oraz został przedłożony w wykonaniu wezwania z 11 października 2024 r. Odnosząc się do powyższego, jak już wskazano - w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które jest postępowaniem odrębnym od postępowania administracyjnego, zasadą jest, że przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28 (w tym co do osób prawnych będących spółkami kapitałowymi - osoby uprawnione do działania w ich imieniu), mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 p.p.s.a.). Stwierdzić również należy, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, iż złożony na wezwanie przy piśmie pełnomocnika z 21 października 2024 r. odpis pełny KRS nie stanowił wykonania wezwania z 5 lipca 2024 r., lecz wezwania z 11 października 2024 r. i potwierdzał skuteczność ustanowienia adw. R. R. jako pełnomocnika procesowego spółki. Wyznaczony wezwaniem z 5 lipca 2024 r. 7-dniowy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął bezskutecznie 17 lipca 2024 r. Spółka nie złożyła w tym terminie wskazanej w wezwaniu dokumentacji, wobec powyższego Sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z analizy akty sprawy nie wynika, aby przy przesyłce z 15 lipca 2024 r., znajdował się KRS spółki, zaś w zarządzeniu z 18 lipca 2024 r. w punkcie pierwszym odnotowano wpływ pełnomocnictwa procesowego z 12 lipca 2024 r. dla Z. O. wraz z dowodem zapłaty w dniu 11 lipca 2024 r. wpisu od skargi. Odnosząc się natomiast do argumentacji, że Sąd pierwszej instancji winien sprawdzić zawartość przesyłki i porównać ją ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru i zgłosić ewentualne zastrzeżenia "doręczycielowi" zważyć należy, że zwrotne potwierdzenie odbioru wysyłane jest do nadawcy przesyłki i jeśli skarżąca wywodzi korzystne dla siebie z tego tytułu skutki prawne winna takie potwierdzenie odbioru z odpowiednią adnotacją zawartych w niej przesyłek przesłać na dowód swych racji. Brak takiego potwierdzenia w aktach czyni argumentację skarżącej gołosłowną. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak przedłożenia odpisu KRS spółki, spowodował brak możliwości oceny przez Sąd pierwszej instancji sposobu reprezentacji spółki. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zasadnie zastosował w sprawie dyspozycję ww. przepisu i skargę odrzucił. Środek ten nie mógł otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.