I GZ 465/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Salachna po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. w K. na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 listopada 2024 r. sygn. akt I SA/Gl 1065/23 w zakresie przymusowego ściągnięcia kwoty 100 złotych tytułem nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi S. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 25 maja 2023 r. nr 2401-IEE.7192.159.2023.2.MT UNP:2401-23-108332 w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: Sąd I instancji lub WSA) wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 1065/23 oddalił skargę S. w K. (dalej: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 25 maja 2023 r., w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną. Pismem z 18 kwietnia 2024 r. skarżący złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie mu uzasadnienia powyższego orzeczenia wraz z wnioskiem o zwolnienie z wniesienia opłaty kancelaryjnej za jego sporządzenie. Zarządzeniem z 10 lipca 2024 r., sygn. akt I SPP/Gl 113/24 starszy referendarz sądowy WSA pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Po rozpoznaniu sprzeciwu postanowieniem z 12 sierpnia 2024 r. Sąd I instancji utrzymał w mocy powyższe zarządzenie. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA z 20 sierpnia 2024 r. wezwano skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem w wysokości 100 zł w terminie 7 dni - pod rygorem przymusowego jej ściągnięcia. Wezwanie do uiszczenia opłaty zostało prawidłowo doręczone 29 sierpnia 2024 r. Zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA z 26 września 2024 r. wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA z 20 sierpnia 2024 r. wzywającego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie wyrku wraz z uzasadnieniem w wysokości 100 zł w terminie 7 dni - pod rygorem przymusowego jej ściągnięcia. W wyniku braku uiszczenia opłaty kancelaryjnej zarządzeniem z 14 listopada 2024 r. Przewodnicząca Wydziału I WSA zarządziła ściągnięcie od skarżącego kwoty 100 zł tytułem nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej. Na powyższe zarządzenie skarżący złożył zażalenie, wnosząc o jego uchylenie i zarzucając "rażące naruszenie prawa". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Artykuł 227 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.) przewiduje możliwość wniesienia zażalenia na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Zażalenie przysługuje więc na każde zarządzenie przewodniczącego lub postanowienie sądu pierwszej instancji w przedmiocie kosztów sądowych i to niezależnie od tego, czy strona kwestionuje wysokość opłaty, czy też podstawę żądania tej opłaty. Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Kosztami postępowania są m.in. koszty związane z dokonywaniem czynności procesowych w konkretnej sprawie, do których zalicza się koszty sądowe, obejmujące opłaty sądowe i zwrot wydatków (art. 211 p.p.s.a.). Opłatami sądowymi są natomiast, stosownie do treści art. 212 § 1 p.p.s.a., wpis i opłata kancelaryjna. Zgodnie z art. 234 § 2 zdanie 1 i 2 p.p.s.a. opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie, a jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządzi ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek. Obowiązek uiszczenia opłaty kancelaryjnej obciąża zatem stronę w sytuacji, gdy odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem nie podlega doręczeniu z urzędu (art. 234 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 141 § 2 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku w sprawach, w których sąd pierwszej instancji oddalił skargę na zakwestionowane przez stronę rozstrzygnięcie organu administracji publicznej. Natomiast w sprawach w których sąd pierwszej instancji uwzględnił skargę strony i uchylił wadliwy akt administracyjny, odpis wyroku z uzasadnieniem sporządzonym w terminie czternastu dni od daty jego ogłoszenia, sąd doręcza stronom z urzędu. Stosownie natomiast do § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia albo doręczenia odpisu sentencji orzeczenia, pobiera się w kwocie 100 zł. Jak wynika z akt sprawy, pismem z 18 kwietnia 2024 r. skarżący wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 kwietnia 2024 r., którym WSA oddalił jego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 25 maja 2023 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną i doręczenie mu odpisu wyroku z uzasadnieniem. W tym samym piśmie złożył wniosek o zwolnienie go z uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia do wyżej wskazanego wyroku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy uznać, że Przewodnicząca Wydziału I WSA, po zakończeniu procesowania w sprawie prawa pomocy, prawidłowo zarządzeniem z 20 sierpnia 2024 r. wezwała skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł z tytułu złożenia przez niego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a następnie – wobec nieuiszczenia opłaty – zaskarżonym zarządzeniem z 14 listopada 2024 r. zarządziła ściągnięcie od skarżącego kwoty 100 zł tytułem nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej. Z tych przyczyn za niezasadne należy uznać zażalenie skarżącego, który podnosi, że zaskarżone zarządzenie rażąco narusza prawo. Nie ma bowiem wątpliwości, że w przypadku wydanego na rozprawie wyroku sądu pierwszej instancji oddalającego skargę konieczne jest złożenie stosownego wniosku o doręczenie takiego orzeczenia (art. 141 § 2 p.p.s.a.), a następnie uiszczenie opłaty kancelaryjnej z tego tytułu (art. 234 § 2 p.p.s.a.), w szczególności gdy skarżący nie był zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, ani na mocy przepisu prawa – stosownie do art. 239 pkt 1-3 i art. 240 p.p.s.a., ani postanowienia referendarza sądowego lub sądu, przyznającego prawo pomocy w tym zakresie na mocy art. 239 pkt 4 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.