II OZ 128/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.T. i P. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 września 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 784/23 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. T. i P.T. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 3 lutego 2023 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 19 września 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 784/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M.T. i P.T. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 3 lutego 2023 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego i zwrócił skarżącym uiszczony przez nich wpis od skargi. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że zarządzeniem z 14 kwietnia 2023 r. wezwano skarżących solidarnie do usunięcia braków formalnych skarg, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez wskazanie numeru PESEL każdego ze skarżących. Powyższe wezwanie skierowane do skarżącego P. T. zostało doręczone w dniu 26 maja 2023 r., zaś wezwanie skierowane do skarżącej M. T. zostało podwójnie awizowane i zwrócone do Sądu. Zarządzeniem z 22 czerwca 2023 r. zwróconą korespondencję uznano za doręczoną w dniu 30 maja 2023 r. Z uwagi na powyższe siedmiodniowy termin na uzupełnienie braków formalnych skargi upływał skarżącemu w dniu 2 czerwca 2023 r. zaś skarżącej w dniu 6 czerwca 2023 r. W dniu 6 czerwca 2023 r. skarżący drogą mailową nadesłali numery PESEL oraz oświadczyli, że uiścili wpis sądowy od skargi. Wobec powyższego Sąd podkreślił, że obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości skutecznego wniesienia pism procesowych do sądu w formie elektronicznej za pośrednictwem poczty e-mail. Pisma procesowe w formie elektronicznej na podstawie art. 12b § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) należy wnosić przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu, o czym skarżący zostali pouczeni wraz z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych skargi. W ocenie Sądu nie może mieć tu zastosowania przyjmowana w poprzednim stanie prawnym teza, zgodnie z którą pismo przesłane za pośrednictwem skrzynki e-mail, po jego wydrukowaniu przez sąd, dotknięte jest brakiem formalnym, który dla jego skuteczności wymaga uzupełnienia przez autora pisma przez złożenie podpisu własnoręcznego na jego wydruku. Obecnie jednak, w warunkach funkcjonowania sądowego systemu komunikacji elektronicznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, o czym skarżący zostali poinformowani, za bezskuteczne procesowo uznać należy pismo wniesione za pośrednictwem zwykłej skrzynki e-mail. Stosownie natomiast do treści art. 12b § 1 p.p.s.a., określony w ustawie warunek formy pisemnej uważa się za zachowany, jeżeli dokument elektroniczny został podpisany w sposób, o którym mowa w art. 46 § 2a, tj. kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Zgodnie z treścią art. 12b § 2 p.p.s.a., w postępowaniu dokumenty elektroniczne wnosi się do sądu administracyjnego przez elektroniczną skrzynkę podawczą, a sąd doręcza takie dokumenty stronom za pomocą środków komunikacji elektronicznej na warunkach określonych w art. 74a. Przepisy art. 12b § 1 oraz art. 54 § 1a p.p.s.a., określają jedyną dopuszczalną drogę (tj. przez elektroniczną skrzynkę podawczą) wnoszenia do sądu administracyjnego pism w formie dokumentu elektronicznego. Reasumując Sąd wyjaśnił, że wysłanie wiadomości e-mail na adres elektroniczny poczty sądu nie stanowi w świetle obowiązujących przepisów czynności skutecznego wniesienia pisma do sądu i nie wywołuje skutków prawnych. Wobec nieuzupełnienia braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie a także w świetle obowiązujących przepisów skutecznego wniesienia pisma do sądu, Sąd postanowił odrzucić skargę. Zażaleniem M.T. i P. T. zaskarżył powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, pomimo że skarżący wskazali numery PESEL w zakreślonym terminie za pośrednictwem poczty elektronicznej, a nadto w dniu 18 października 2023 r. skarżący złożyli również wniosek o przywrócenie terminu z uwagi na niezachowanie formy pisma procesowego pierwotnej informacji i ponownie wskazali swoje numery PESEL. Z uwagi na powyższe wniesiono uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przyjęcie skargi do rozpoznania. Jednocześnie wniesiono o wstrzymanie rozpoznania niniejszego zażalenia do czasu prawomocnego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu z dnia 18 października 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.), skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. W myśl art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. pismo procesowe strony, oprócz wymogów określonych w art. 46 § 1 p.p.s.a., powinno zawierać - gdy jest pierwszym pismem w sprawie - także numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, jeżeli jest obowiązana do jego posiadania albo posiada go, nie mając takiego obowiązku. Brak wskazania numeru PESEL strony skarżącej stanowi brak formalny skargi. Bezspornie w rozpoznawanej sprawie skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, która zawierała braki formalne – nie wskazano w niej bowiem numerów PESEL skarżących. Z uwagi na powyższe skarżący zostali wezwani do uzupełnienia tych braków w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania te zostały prawidłowo doręczone skarżącym – P. T. w dniu 26 maja 2023 r. a M.T. w dniu 30 maja 2023 r. (w trybie zastępczym - art. 73 p.p.s.a.). Terminy do uzupełnienia przedmiotowych braków formalnych skargi mijały zatem z dniem 2 czerwca 2023 r. w przypadku skarżącego i z dniem 6 czerwca 2023 r. w przypadku skarżącej. Natomiast wobec ich nieuzupełnienia prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga podlega odrzuceniu. W rozpoznawanej sprawie doszło zatem do ziszczenia przesłanek odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Skarżący twierdzą, że nadesłali swoje numery PESEL za pośrednictwem poczty elektronicznej na skrzynkę mailową Sądu. Zasadnie stwierdził jednak Sąd pierwszej instancji, że obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości skutecznego wniesienia pisma procesowego do sądu w formie elektronicznej za pośrednictwem poczty e-mail. Pisma procesowe w formie elektronicznej na podstawie art. 12b § 2 p.p.s.a. należy wnosić przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu, co wiąże się z wysyłaniem poczty – w tym pism procesowych – z adresu na platformie ePUAP, a także z posiadaniem kwalifikowanego podpisu elektronicznego, podpisu zaufanego albo rodzi konieczność opatrzenia pisma podpisem osobistym – o czym skarżący zostali pouczeni wraz z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych skargi. W tych okolicznościach brak było podstaw do zmiany bądź uchylenia prawidłowego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wobec zawartego w zażaleniu wniosku o przywrócenie terminu wskazać należy, że jednoczesne złożenie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi i wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi lub uzupełnienia jej braków formalnych skutkuje tym, że wniosek o przywrócenie terminu podlega rozpoznaniu przez Sąd po uprawomocnieniu się orzeczenia stwierdzającego uchybienie terminu do dokonania czynności procesowej. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.