II OZ 704/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 września 2024 r., sygn. akt II SA/Po 775/23 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi B. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 października 2023 r., nr WOA.7722.147.2023.RD w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE B. B. (dalej: skarżąca) pismem z 21 listopada 2023 r. wniosła skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2 października 2023 r., nr WOA.7722.147.2023.RD w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 16 kwietnia 2024 r. odrzucił skargę skarżącej z uwagi na złożenie jej po terminie. Sąd wskazał, że skarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2 października 2023 r. zostało doręczone skarżącej osobiście w dniu 10 października 2023 r. A zatem termin do wniesienia skargi na to postanowienie upływał w dniu 9 listopada 2023 r. Tymczasem skarżąca nadała skargę w placówce pocztowej w dniu 21 listopada 2023 r., a więc dwanaście dni po upływie terminu do jej wniesienia. Pismem z 30 kwietnia 2024 r. skarżąca wniosła zażalenie na ww. postanowienie, a także wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 7 sierpnia 2024 r., sygn. akt II OZ 349/24 oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie WSA w Poznaniu z 16 kwietnia 2024 r. Rozpoznając natomiast wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, WSA w Poznaniu pismem z 21 sierpnia 2024 r. wezwał skarżącą do podania i uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu. Skarżąca w piśmie z 30 sierpnia 2024 r. wskazała, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu i nie wie co ma udowadniać. Podniosła, że przez stres związany ze sprawą jej mąż miał zawał, a aktualnie posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Oboje mają niskie emerytury i nie są w stanie uregulować nałożonych na nich zobowiązań. Dlatego też wniosła o pozytywne ustosunkowanie się do jej wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu wniosku zaskarżonym postanowieniem z 6 września 2024 r., sygn. akt II SA/Po 775/23 odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2 października 2023 r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Zdaniem Sądu skarżąca nie uprawdopodobniła, aby uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jej winy. Skarżąca powołuje się wprawdzie na stres i nerwy związane ze sprawą, trudności finansowe, a także na problemy ze zdrowiem męża, jednak, w ocenie Sądu, okoliczności te nie stanowią obiektywnych przeszkód, które uniemożliwiałyby skarżącej wniesienie skargi w terminie, to jest do 9 listopada 2023 r. Ponadto Sąd wskazał, że z treści skargi wynika, iż skarżąca pozostawała w błędnym przeświadczeniu co do daty doręczenia skarżonego postanowienia, uznając że termin do wniesienia skargi upływa 24 listopada 2023 r., a nie 9 listopada 2023 r. Mając jednak na uwadze osobiste odebranie przez skarżącą w dniu 10 października 2023 r. przesyłki zawierającej postanowienie WINB, a także zawarte w tym postanowieniu pouczenie o prawie i terminie do wniesienia skargi, Sąd uznał, że okoliczności te obciążają tylko skarżącą i świadczą o niedochowaniu przez nią należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. A zatem Sąd stwierdził, że okoliczności wskazane przez skarżącą we wniosku nie stanowią przesłanki przywrócenia terminu zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.), dalej: "p.p.s.a.". Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca podnosząc, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Przytaczając okoliczności faktyczne sprawy wskazała, że organy zastosowały niewłaściwą ustawę do budynku posadowionego do 1994 r. Tymczasem Sąd zamiast zająć się meritum sprawy wysyła jej różne pisma, które nie rozstrzygają sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie zaś z art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Z zatem w myśl art. 87 p.p.s.a. uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną łącznie spełnione następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie z wniesieniem wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w niedokonaniu czynności w wyznaczonym terminie. Z treści powołanego przepisu wynika, że to na stronie spoczywa powinność przytoczenia we wniosku faktów i okoliczności, które w jej ocenie przemawiają za brakiem winy w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu wiąże się z tym, że strona skarżąca powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, iż przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności w terminie była od niej niezależna. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Uchybienie terminu może być poczytane jako zawinione, gdy strona chciała dopełnić czynności, lecz nie dopełniła jej z powodu przeszkody, którą mogła przezwyciężyć. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że wskazane przez skarżącą okoliczności nie mogą być uznane za przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Nie sposób bowiem trudnej sytuacji skarżącej, w jakiej znalazła się ona z uwagi na czynności podejmowane w postępowaniu egzekucyjnym przez organy nadzoru budowlanego, czy też stanu zdrowia i choroby męża, uznać za okoliczności, uniemożliwiające dochowanie terminu do wniesienia skargi. Jak słusznie zauważył Sąd, skarżąca została prawidłowo pouczona przez organ w zaskarżonym postanowieniu o sposobie i terminie do wniesienia skargi. Ponadto postanowienie to skarżąca odebrała osobiście w dniu 10 października 2023 r. Tak więc przy zachowaniu należytej staranności skarżąca mogła wnieść skargę w terminie, gdyż nie zaistniały obiektywne przeszkody do terminowego wykonania czynności procesowej. Również w złożonym zażaleniu skarżąca nie przedstawiła nowych okoliczności, świadczących o powstaniu nagłych zdarzeń, czy innych sytuacji, które w znaczący sposób wpłynęły na niemożność podjęcia przez nią prawidłowych czynności procesowych. Skarżąca nie wykazała zatem braku winy w uchybieniu terminu, gdyż podane w zażaleniu okoliczności nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie było niezawinione. Brak przywrócenia terminu do wniesienia skargi i prawomocne odrzucenie skargi powoduje, że Sąd nie mógł rozpoznać merytorycznie sprawy, a tym samym odnieść się do zarzutów zawartych w skardze. W związku z powyższym zaskarżone orzeczenie należy uznać za zgodne z prawem. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.