II OZ 588/24

SENTENCJA Dnia 30 października 2024 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 30 października 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 1913/23 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K.B. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 kwietnia 2023 r. nr 457/23 w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 8 grudnia 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 1913/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku K.B., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) z 20 kwietnia 2023 r. nr 457/23 w przedmiocie nakazu rozbiórki. W uzasadnieniu powyższego postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że w/w decyzją MWINB utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Mińsku Mazowieckim (PINB) z 15 lipca 2022 r. nr 308/2022, nakazującą M.B. (inwestor), prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą P., dokonanie całkowitej rozbiórki magazynowego obiektu budowlanego konstrukcji stalowej o wymiarze rzutu 2,60 m x 7,64 m, znajdującego się na działce o nr ewid. [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...]. W skardze na decyzję organu wojewódzkiego K.B., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślono, że ochrona tymczasowa stanowi instytucję służącą ochronie strony skarżącej przed ujemnymi skutkami związanymi z wykonaniem aktu (decyzji) do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy przez sąd. Sąd pierwszej instancji odmawiając uwzględnienia wniosku stwierdził, że skarżąca nie podjęła nawet próby wykazania, by wskutek wykonania decyzji o nakazie rozbiórki zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023, poz. 1634, Ppsa), ograniczając się w istocie wyłącznie do sformułowania wniosku i wskazania, że wykonanie nakazu rozbiórki skutkować będzie zaistnieniem jednej z przesłanek, określonych w ww. przepisie. Uwzględniając cechy charakterystyczne objętego nakazem rozbiórki obiektu magazynowego (tj. konstrukcja stalowa, typ kontenerowy, posadowiony na własnej konstrukcji stalowej oraz poprzecznych belkach) sąd I instancji doszedł do przekonania, że zasadnym jest odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył M.B., zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. art. 61 § 3 (brak przywołania w tym miejscu stosownej ustawy – uwaga Sądu) poprzez błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwym przyjęciu, że uwzględniając cechy charakterystyczne objętego nakazem rozbiórki obiektu magazynowego (tj. konstrukcja stalowa, typ kontenerowy, posadowiony na własnej konstrukcji stalowej oraz poprzecznych belkach) zasadna była odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a także decyzji organu powiatowego, podczas gdy zaskarżona decyzja winna ulec wstrzymaniu z uwagi na szkody, jakie może ponieść skarżący jej wykonaniem. Nadto irrelewantne jest to, że wniosku nie złożył inwestor, a strona sprawy administracyjnej czyli K.B.; 2. art. 141 § 4 Ppsa, albowiem uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie zawiera wszystkich elementów, o jakich mowa w cyt. przepisie. Wskazując na powyższe żalący się wnosi o: 1) uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, względnie o: 2) uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania. Żalący się, wskazując na poglądy orzecznicze, zwraca uwagę, że uszło uwadze sądu pierwszej instancji, że co do zasady wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu już ze swej istoty rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ewentualna szkoda poniesiona wskutek rozbiórki obiektu wiąże się bowiem przede wszystkim z utratą nakładów finansowych poniesionych na jego realizację, a także z poniesieniem nakładów finansowych w celu wykonania nałożonego obowiązku. Nadto wskazuje, że ewentualne przymusowe wykonanie przedmiotowej decyzji narazi go na niebezpieczeństwo wyrządzenia niepowetowanej szkody polegającej na zniszczeniu mienia, poprzez doprowadzenie do przymusowego rozebrania budynku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 1 Ppsa (tekst jednol. Dz. U. 2024, poz. 935) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 Ppsa). W niniejszej sprawie przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania objęto zaskarżoną decyzję MWINB, którą utrzymano w mocy decyzję PINB nakazującą inwestorowi, dokonanie całkowitej rozbiórki magazynowego obiektu budowlanego konstrukcji stalowej o wymiarze rzutu 2,60 m x 7,64 m. Należy podzielić stanowisko sądu pierwszej instancji, że we wniosku skarżąca nie wykazała, aby rozbiórka przedmiotowego obiektu budowlanego (posadowionego na własnej konstrukcji stalowej oraz poprzecznych belkach drewnianych) o konstrukcji stalowej typu kontenerowego spowodowała niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Z uwagi na brak informacji o sytuacji finansowej inwestora niemożliwe jest stwierdzenie jaki wpływ na jego sytuację materialną będzie miało wykonanie zaskarżonej decyzji. Konieczność poniesienia określonych kosztów związanych z rozbiórką magazynowego obiektu budowlanego nie oznacza, że koszty te są nieprzewidywalne. Brak bliższego określenia kwoty faktycznych kosztów prac rozbiórkowych oraz brak nawiązania do własnych możliwości finansowych potwierdzonych stosownymi dokumentami, nie daje podstaw do formułowania wniosku o powstaniu znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem rozbiórki obiektu budowlanego. Ustawodawca w art. 61 § 3 Ppsa nie uzależnia wstrzymania wykonania aktu od jego charakteru, ale od wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Dopiero okoliczności wskazujące na zaistnienie tych przesłanek są podstawą do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie nie przedstawiono argumentacji w tym zakresie, a upatrywanie w zażaleniu podstaw do wstrzymania w charakterze samej decyzji nie było uzasadnione. Nie można mówić, by ewentualna likwidacja przedmiotowego obiektu magazynowego wiązała się np. z utratą miejsca zamieszkania. Jeżeli chodzi o trudne do odwrócenia skutki, to wskazać należy, że niewielkich rozmiarów sporny obiekt oraz jego cechy charakterystyczne wskazują, że możliwe jest jego usunięcie w taki sposób, który nie spowoduje utraty jego substancji, a w konsekwencji – nakładów związanych z jego realizacją, a zatem co do zasady nie będzie wymagać takich nakładów i wysiłków, jak rozbiórka i odbudowa np. domu jednorodzinnego o przeciętnych parametrach. Również szkoda związana z ewentualną utratą materiałów użytych do budowy obiektu nie przekracza normalnych następstw nakazanego demontażu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sąd pierwszej instancji dokonał zatem prawidłowej oceny zawartych w art. 61 § 3 Ppsa przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia przez sąd I instancji przepisów art. 61 § 3 Ppsa oraz 141 § 4 Ppsa. Ubocznie wypadnie zauważyć, że postanowieniem z 22 sierpnia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie WSA w Warszawie z 8 grudnia 2023 r. w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji.