IV SAB/Wr 443/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. W. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 (słownie: sto) złotych. UZASADNIENIE Uzasadnienie: Postępowanie administracyjne w sprawie zostało wszczęte wnioskiem M. A. (dalej: strona skarżąca, skarżący) z dnia 26 sierpnia 2020 r. (wpływ: w dniu 28 sierpnia 2020 r.), adresowanym do Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ) o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy. Decyzją z dnia 7 czerwca 2023 r., nr SOC-PCII.6151.1.12225.2020.IM, doręczoną w dniu 19 czerwca 2023 r., Wojewoda udzielił stronie skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę do dnia 31 stycznia 2026 r. Pismem z dnia 12 września 2023 r. (nadanym w dniu 13 września 2023 r.) strona skarżąca, działająca przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (dalej: WSA we Wrocławiu) na bezczynność Wojewody w przedmiocie rozpoznania jej wniosku. Strona skarżąca wniosła o: 1) zobowiązanie Wojewody Dolnośląskiego do niezwłocznego rozpatrzenia jej wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy; 2) stwierdzenie, że Wojewoda dopuścił się bezczynności; 3) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4) przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 5000 zł; 5) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarga oparta została na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 8 § 1, art. 12 oraz art. 35 § 1 i 3 w zw. z art. 36 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.). W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wywodziła, że postępowanie w jej sprawie trwało ponad 2,5 roku. Zakończyło się wydaniem decyzji, jednakże do dnia złożenia skargi skarżący nie otrzymał karty pobytu, co utrudnia mu funkcjonowanie. Ponadto w trakcie postępowania skarżący nie był zawiadamiany o podejmowanych przez organ czynnościach, przyczynach opóźnienia w załatwieniu sprawy oraz nowym terminie jej załatwienia. Prośby o udzielenie informacji o stanie sprawy oraz złożone przez skarżącego ponaglenie były ignorowane. Czynności wyjaśniające podjęte zostały przez organ dopiero po wniesieniu przez skarżącego ponaglenia oraz skargi do WSA we Wrocławiu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie. Argumentował przy tym, że decyzja w przedmiocie udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę została wydana w dniu 7 czerwca 2023 r. Ponadto zauważył, że skarżący pismem z dnia 5 maja 2023 r. wniósł do WSA we Wrocławiu tożsamą co do treści skargę jak będąca przedmiotem niniejszego postępowania, co uzasadnia, w opinii organu, jej odrzucenie w oparciu o art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza jej analiza pod kątem dopuszczalności. Innymi słowy, sąd zobowiązany jest do zbadania, czy w danej sprawie nie zachodzą podstawy do odrzucenia skargi, wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-6 p.p.s.a. W niniejszej sprawie skarga na bezczynność podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. z tego względu, że została wniesiona po załatwieniu sprawy przez organ. Jak wynika bowiem z akt badanej sprawy, decyzja w sprawie została wydana w dniu 7 czerwca 2023 r., zaś skarga będąca przedmiotem sprawy została wniesiona w dniu 13 września 2023 r. W związku z powyższym wymaga zaakcentowania, że obecnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym - na skutek podjęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) - w składzie siedmiu sędziów - uchwały z dnia z 22 czerwca 2020 r. o sygn. akt II OPS 5/19 - nie istnieje rozbieżność poglądów w orzecznictwie sądowoadministracyjnym co do dopuszczalności skargi na bezczynność organu w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne zostało już w chwili wniesienia skargi zakończone. W uchwale wyjaśniono, że "wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a." Z uwagi na treść art. 269 § 1 p.p.s.a. powyższy pogląd ma charakter wiążący. Przepis ten nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zajętym w uchwale i przyjąć wykładni prawa odmiennej od tej, która została zaakceptowana przez poszerzony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego. Możliwość wzruszenia poglądu wyrażonego w uchwale wymagałaby zainicjowania nowej procedury uchwałodawczej poszerzonego składu. Przyjąć zatem należy, że w przypadku wniesienia skargi na bezczynność po załatwieniu sprawy przez organ nie istnieje już stan bezczynności, a to oznacza, że nie istnieje już przedmiot skargi w chwili jej wniesienia. Kontrolowany bowiem w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy musi być w dacie skargi aktualny, a nie historyczny. A zatem załatwienie sprawy administracyjnej przed wniesieniem skargi, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej tj. stanu bezczynności. Użyty w art. 53 §2b p.p.s.a. termin "w każdym czasie", którym posłużył się ustawodawca, a który jest właściwy do wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, musi być postrzegany w aspekcie trwającego w dacie składania skargi i naruszającego czas załatwienia sprawy stanu postępowania administracyjnego, co prowadzi do wniosku, że możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność, z przyczyn związanych z prawną konstrukcją i istotą bezczynności, obejmuje przedział czasowy od zaistnienia stanu bezczynności "oprotestowanego" wniesionym ponagleniem aż do załatwienia sprawy, której bezczynność dotyczy (por. P. Dobosz, Milczenie i bezczynność w prawie administracyjnym, Kraków 2011, str. 326). Innymi słowy, jeżeli organ zakończy postępowanie administracyjne stosownym rozstrzygnięciem przed wniesieniem skargi, to w takiej sytuacji zarzucana bezczynność realnie przestaje istnieć - ustaje jako okoliczność faktyczna i tym samym nie może stanowić przedmiotu skargi. W tym kontekście oraz występującej w rozpoznawanej sprawie okoliczności doręczenia decyzji organu z dnia 7 czerwca 2023 r. na adres niebędący, zdaniem pełnomocnika skarżącego, jego adresem do doręczeń, zwrócić należy uwagę, że w powołanej wyżej uchwale, NSA wprost wskazał, że kluczowe znaczenie dla oceny dopuszczalności skargi na bezczynność organu ma data zakończenia przez organ prowadzonego postępowania, przez co należy rozumieć wydanie decyzji. Zgodnie z art. 104 § 1 i 2 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Jak stanowi art. 107 § 1 pkt 2 k.p.a. decyzja powinna zawierać m.in. datę jej wydania. Datą wydania decyzji pisemnej jest dzień podpisania decyzji zawierającej wymagane przez prawo składniki. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, że nie powinno się przy tym utożsamiać daty wydania decyzji z datą jej doręczenia. Decyzja administracyjna rozpoczyna swój byt prawny z chwilą jej sporządzenia, doręczenie zaś ma na celu zakomunikowanie stronie zawartego w niej rozstrzygnięcia, które następuje w chwili złożenia na decyzji podpisu osoby uprawnionej. Uznać zatem należy, że czynność doręczenia stronie decyzji nie stanowi załatwienia sprawy administracyjnej, bowiem nie przyznaje, ani nie stwierdza, ani nie uznaje ona żadnych uprawnień i obowiązków. Doręczenie wywołuje jedynie ten skutek, że od daty doręczenia biegnie dla strony termin do wniesienia określonych środków zaskarżenia (zob. postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 171/15; publ. CBOSA). Natomiast doręczenie decyzji już po wniesieniu skargi na bezczynność nie zmienia jednak faktu, że podstawą żądania tej skargi było wydanie stosownej decyzji przez organ, co w badanej sprawie niewątpliwie nastąpiło w dniu 7 czerwca 2023 r. To data wydania, nie zaś doręczenia decyzji, ma kluczowe znaczenie przy ocenie terminowości działania organu w niniejszej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 2015 r. sygn. akt II FSK 235/15; publ. CBOSA). W konsekwencji uznać należy, że jeżeli Sąd ustali brak przedmiotu zaskarżenia w postaci ustania - przed dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego - stanu bezczynności postępowania administracyjnego wskutek wydania rozstrzygnięcia przez organ administracji, to nie może dokonywać oceny spełnienia kolejnych warunków dopuszczalności wniesienia skargi, skoro sama skarga jest niedopuszczalna z powodu braku przedmiotu zaskarżenia. Z taką sytuacją mamy do czynienia w analizowanej sprawie. Na marginesie, w nawiązaniu do zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku organu o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Sąd pragnie nadmienić, że sprawa ze skargi M. A. z dnia 5 maja 2023 r. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy była przedmiotem wydanego przez WSA we Wrocławiu postanowienia z dnia 13 lipca 2023 r. o sygn. akt IV SAB/Wr 260/23. Mocą tego postanowienia Sąd odrzucił skargę z uwagi na nieuiszczenie przez stronę skarżącą wpisu od skargi. Z uwagi na to, że zasadność tejże skargi nie była badana przez Sąd, to w niniejszej sprawie nie może być zastosowany przepis art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Z powyższych względów na podstawie art.58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi orzeczono na podstawie art.232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a. (pkt II sentencji postanowienia).