II GZ 609/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "A." Sp. z o.o. we W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 511/24 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "A." Sp. z o.o. we W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 19 grudnia 2023 r. nr 1228/2023/Ub w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego postanawia: umorzyć postępowanie zażaleniowe. UZASADNIENIE I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 maja 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 511/24 działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a.") odmówił "A." Sp. z o.o. we W. (dalej jako: "skarżąca") wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 19 grudnia 2023 r. w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. II Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca spółka, zaskarżając orzeczenie w całości oraz wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wywołanego zażaleniem, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie, poprzedzone wadliwym przyjęciem, że objęta skargą decyzja Prezesa NFZ nie podlega wykonaniu w sytuacji, gdy prawidłowe zastosowanie powołanej normy winno prowadzić do wniosku przeciwnego. III Po wniesieniu zażalenia, a przed jego przekazaniem do Naczelnego Sądu Administracyjnego przeprowadzono rozprawę, na której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 czerwca 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 511/24, oddalił skargę skarżącej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca, co skutkowało przeniesieniem rozpoznania sprawy pod właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego. IV Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W myśl art. 193 p.p.s.a., jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Z kolei art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Istotą ochrony tymczasowej udzielanej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. jest zabezpieczenie interesów strony skarżącej przez wstrzymanie wykonalności aktu administracyjnego do czasu zakończenia postępowania przed sądem. Zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego przed sądem pierwszej instancji wskutek wydania wyroku lub postanowienia powoduje, że sąd ten nie ma już uprawnienia do udzielenia ochrony tymczasowej, a w przypadku wniesienia skargi kasacyjnej kompetencja w tym zakresie przechodzi na Naczelny Sąd Administracyjny, co jednak wymaga złożenia przez stronę odrębnego wniosku (por. np. postanowienia NSA z dnia: 3 października 2018 r., sygn. akt II GZ 325/18; 26 listopada 2021 r., sygn. akt II GZ 414/21). Oznacza to, że po wydaniu przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji, bezprzedmiotowe jest rozpoznawanie przez ten sąd wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. W konsekwencji bezprzedmiotowe jest także rozpoznawanie zażalenia na postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu lub czynności, a postępowanie wszczęte zażaleniem podlega umorzeniu (por. postanowienia NSA z dnia: 18 lipca 2018 r., sygn. akt II OZ 770/18; 17 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OZ 363/18; 5 grudnia 2017 r., sygn. akt II OZ 1514/17, 13 listopada 2019 r., sygn. akt II GZ 261/19, 30 stycznia 2024 r., sygn. akt II GZ 499/23). W przypadku bowiem zasadności takiego zażalenia sąd pierwszej instancji nie miałby podstawy do ponownego rozpatrzenia wniosku strony skarżącej (por. postanowienie NSA z dnia 23 sierpnia 2019 r., sygn. akt II FZ 461/19). Jednocześnie, mając na względzie możliwość ponownego złożenia wniosku, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny na obecnym etapie postępowania nie przesądza, czy stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, jest prawidłowe. W tym kontekście wskazuje jednak na ugruntowane stanowisko sądów administracyjnych, zgodnie z którym wobec nie każdej decyzji może być udzielona ochrona tymczasowa i według takiego kryterium należałoby oceniać możliwość wstrzymania wykonania decyzji o charakterze deklaratoryjnym, a więc potwierdzających istnienie określonego stanu rzeczy (por. postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2022 r., sygn. akt II GZ 474/22). Z tych względów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 193 i art. 197 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.