III FSK 208/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Anna Dalkowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Woźniak, po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej D. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 października 2023 r. sygn. akt I SA/Gd 582/23 w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 27 lutego 2023 r. nr SKO.410.15.2023 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r. oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE 1. Wyrok sądu pierwszej instancji. 1.1. Wyrokiem z 3 października 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 582/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę D. M. (dalej: "Skarżący", "Strona") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z 27 lutego 2023 r. przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r. 1.2. Decyzją z 27 lutego 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia 28 grudnia 2022 r., ustalającą skarżącemu wymiar podatku od nieruchomości - lokalu użytkowego położonego w S., pow. 59 m2 za rok 2020. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że skarżący jest najemcą lokalu użytkowego położonego w S. o pow. 59 m2, wykorzystywanego do prowadzenia działalności gospodarczej na podstawie umowy najmu z dnia 31 stycznia 2020 r. zawartej z Prezydentem Miasta S., na rzecz którego działał Zarząd Infrastruktury Miejskiej w S., wobec czego ciąży na nim obowiązek podatkowy na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1452, dalej: "u.p.o.l."). Nie zgadzając się z powyższą decyzją, skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę uznając, że posiadaczem zależnym w rozumieniu art. 336 k.c. jest ten kto faktycznie włada rzeczą jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą. Obowiązek podatkowy określony w art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. wiąże się z posiadaniem zależnym opartym na tytule prawnym - umowie zawartej z m.in. jednostką samorządu terytorialnego. Natomiast z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżącego z Prezydentem Miasta S. łączy umowa najmu lokalu użytkowego położonego w S. o pow. 59 m2 zawarta 31 stycznia 2020 r. A zatem to skarżący jako posiadacz zależny przedmiotowego lokalu jest zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. podatnikiem podatku od nieruchomości. 1.3. Wyrok wraz z uzasadnieniem, a także inne powoływane w dalszej części orzeczenia sądów administracyjnych, są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl). 2. Skarga kasacyjna. 2.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. Na podstawie art. 174 pkt 1 oraz pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: - art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. poprzez błędne uznanie go przez organ administracji za podatnika podatku od nieruchomości, - art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r., poz. 344 z późn. zm., dalej: "u.g.n.") poprzez błędne uznanie, że podmiot, któremu oddano w trwały zarząd nieruchomości, nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości. - art. 366 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że posiadanie jest innym tytułem prawnym upoważaniającym do zastosowania dyspozycji art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. 2.2. Nie wniesiono odpowiedzi na skargę kasacyjną. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Skarga kasacyjna okazała się bezzasadna. 3.2. Stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. "Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów" (art. 182 § 3 p.p.s.a.). Z uwagi na to, że w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie zażądała jej przeprowadzenia, Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym. 3.3. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości. Posiadacz nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jest zatem podatnikiem podatku od nieruchomości jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem (Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa) lub z innego tytułu prawnego. Chociaż w przepisie tym ustawodawca nie używa określenia "posiadacz zależny", to nie ulega wątpliwości, że chodzi w tym przypadku o ten rodzaj podmiotu prawnego. Przy wykładni pojęcia "posiadacz zależny" należy odwołać się do przepisów prawa cywilnego. Biorąc pod uwagę treść art. 336 k.c. posiadaczem zależnym rzeczy jest ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą. Posiadanie zależne może zatem wynikać również z umowy najmu lokalu. W sytuacji gdy umowa ta dotyczy lokalu stanowiącego własność jednostki samorządu terytorialnego i została zawarta z właścicielem, skutkuje tym, że posiadacz lokalu na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. staje się podatnikiem podatku od nieruchomości. Obowiązek podatkowy określony w art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. wiąże się z posiadaniem zależnym opartym na tytule prawnym - umowie zawartej z m.in. jednostką samorządu terytorialnego. W przedmiotowej sprawie skarżącego z Prezydentem Miasta S. łączy umowa najmu lokalu użytkowego położonego w S. o pow. 59 m2 zawarta w dniu 31 stycznia 2020 r. A zatem to skarżący jest posiadaczem zależnym przedmiotowego lokalu, co czyni go podatnikiem podatku od nieruchomości. W konsekwencji zarzuty naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l., art. 43 ust. 1 u.g.n. oraz art. 366 k.c. należy uznać za bezzasadne. 3.4. Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. ją oddalił. Bogusław Woźniak Bogusław Dauter Anna Dalkowska