I FZ 3/25

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Artur Mudrecki po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2024 r. sygn. akt III SA/Wa 1399/24 o odrzuceniu skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2024 r. nr: 448000-COP.4103.1.2024.7.MR w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE 1. Postanowieniem z 11 września 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 1399/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę S. sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: Spółka lub Skarżąca) na postanowienie Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie z 19 kwietnia 2024 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług. 2. Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że Spółka nie uzupełniła braku formalnego skargi (przez złożenie dokumentu określającego upoważnienie osoby, która podpisała skargę do reprezentacji Spółki w dacie wniesienia skargi) pomimo skierowanego do niej wezwania w tym zakresie. Wezwanie wysłane zostało na adres Strony (ul. [...]), a przesyłkę z wezwaniem uznano za doręczoną w warunkach tzw. fikcji prawnej ze skutkiem doręczenia z dniem 16 sierpnia 2024 r. Termin do wykonania wezwania upłynął z dniem 23 sierpnia 2024 r. Pomimo wezwania Spółka nie uzupełniła braków formalnych skargi. Wobec tej okoliczności Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: P.p.s.a.). 3. W zażaleniu (pismo z 29 października 2024 r. uzupełnione pismami z 22 listopada 2024 r. i 17 grudnia 2024 r.), sporządzonym przez Spółkę, zaskarżono powyższe postanowienie w całości i zarzucono naruszenie: 1) art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. przez bezpodstawne odrzucenie skargi, gdyż niedołączenie dokumentu wykazującego umocowanie do występowania w sprawie nie jest przeszkodą do nadania skardze prawidłowego biegu; 2) art. 49 § 1 P.p.s.a. przez błędne zastosowanie skutkujące dwukrotnym wezwaniem Spółki do uzupełnienia braków formalnych pod rygorem jej odrzucenia w przypadku nieuzupełnienia braku formalnego, podczas gdy przedmiotowy brak formalny nie jest przeszkodą do nadania skardze prawidłowego biegu; 3) art. 73 § 3 P.p.s.a. przez odrzucenie skargi, podczas gdy wezwanie do uzupełnienia braków formalnych nie zostało skutecznie doręczone Skarżącej. W oparciu o takie podstawy zażalenia wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Do zażalenia załączono kopię umowy z podmiotem świadczącym pod adresem ul. [...] usługi Biura Wirtualnego dla Spółki oraz kopię wykazu korespondencji adresowanej do Spółki jaka wpłynęła pod adres przy ul. [...] w okresie od 28 maja do 22 października 2024 r. - na dowód, że Spółce korespondencja sądowa do uzupełnienia braku skargi nie została skutecznie doręczona. Do zażalenia załączono również odpisy (pełny i aktualny) KRS Spółki. Z kolei wraz z pismem z 17 grudnia 2024 r. Spółka przedłożyła kopię pisma Poczty Polskiej z 6 grudnia 2024 r., stanowiącego odpowiedź na skargę Spółki do tego podmiotu w zakresie nie doręczenia Spółce przesyłek sądowych. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4.1. Zażalenie podlegało uwzględnieniu, choć nie wszystkie jego zarzuty były zasadne. 4.2. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zidentyfikował brak skargi jakim było nieprzedłożenie do akt sądowych dokumentu określającego upoważnienie osoby, która podpisała skargę do reprezentacji Spółki. Tego rodzaju dokument był nieodzowny do zweryfikowania, czy skarga została sporządzona przez osobę do tego uprawnioną. Z kolei w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stabilne jest stanowisko o tym, że brak dokumentu wykazującego umocowanie do reprezentacji strony (art. 29) stanowi brak formalny, którego usunięcie w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a. w odniesieniu do spółek kapitałowych polega w szczególności na przedstawieniu aktualnego odpisu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Niewykonanie w terminie nałożonego przez sąd obowiązku przedstawienia dokumentu powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W związku z tym pierwsze dwa zarzuty zażalenia wykazujące przeciwny pogląd nie były zasadne. 4.3. Zamierzony skutek odniósł zaś zarzut naruszenia art. 73 (w zw. z art. 58 § 1 pkt 3) P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji - w oparciu o adnotacje znajdujące się na potwierdzeniu odbioru (tzw. zwrotce) i zwróconej do sądu korespondencji sądowej zawierającej wezwanie o brak skargi - przyjął, że przesyłkę doręczono przy zastosowaniu tzw. fikcji prawnej (art. 73 P.p.s.a.). W istocie naniesione na wskazanej zwrotce wraz z kopertą adnotacje są czytelne i analiza ich uprawniała do wniosku, że proces zawiadamiania o doręczanej przesyłce sądowej był prawidłowy. Również czytelna była, co inaczej wywodzi obecnie Spółka, adnotacja o miejscu pozostawienia awizowanej przesyłki (na potwierdzeniu odbioru bowiem wskazano, że "przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej Wwa 1"). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w okolicznościach tej konkretnej sprawy, przedwcześnie jednak odrzucił skargę Skarżącej z przyczyny przez ten Sąd stwierdzonej. Za taką konkluzją przemawiają okoliczności podnoszone przez Skarżącą w zażaleniu, a które potwierdzone zostały w piśmie Poczty Polskiej z 6 grudnia 2024 r. w świetle których proces awizacji spornej przesyłki sądowej nie przebiegał tak jak to zostało ujęte na potwierdzeniu odbioru. Mianowicie Spółka podnosiła, że podmiot świadczący w sposób profesjonalny dla niej usługę Biura Wirtualnego i jednocześnie będący umocowany do odbioru korespondencji (pod adresem ul. [...]), nie otrzymał informacji o doręczanej przesyłce sądowej zawierającej wezwanie o brak skargi (nadanej 31 lipca 2024 r.). Twierdzenie to nie pozostało gołosłowne, gdyż Poczta Polska w rzeczonym piśmie z 6 grudnia 2024 r. poinformowała, że "pracownik poczty z uwagi na fakt, że Spółka nie była umieszczona na liście firm obsługiwanych przez Biuro Wirtualne nie podejmował prób doręczenia; przesyłki kierowane do Skarżącej awizował, a zawiadomienia pozostawiał w widocznym miejscu przy wejściu na posesję; przez pomyłkę zaznaczył w systemie teleinformatycznym jako miejsce pozostawienia zawiadomień do skarżonych przesyłek - skrzynkę pocztową; za powyższe zdarzenie listonosz uprzejmie przeprasza; obecnie Skarżąca znajduje się w ewidencji firm obsługiwanych przez Biuro Wirtualne i przesyłki kierowane do Skarżącej są doręczane do tego biura; z pracownikiem omówiono zaistniały przypadek i zobowiązano do zwrócenia szczególnej uwagi przy doręczaniu przesyłek do Biura Wirtualnego". Tzw. "potwierdzenie odbioru" jest dokumentem urzędowym, korzystającym z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może być jednak podważone, przy czym ustawa nie wprowadza ograniczeń co do środków dowodowych, zmierzających do jego obalenia. Co do zasady brak jest zatem przeszkód, aby strona podważyła prawdziwość dokumentu także przez złożenie stosownych wyjaśnień, których wiarygodność będzie podlegała ocenie Sądu. W związku z tym, w realiach tej sprawy, zważywszy na podane wyżej okoliczności, nie sposób było uznać, aby Skarżąca została skutecznie poinformowana o nadejściu przesyłki sądowej. 4.4. Mając na uwadze przedstawione zapatrywania, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ab initio w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia. Sprawie należy nadać dalszy bieg, gdyż obecnie w aktach sądowych znajduje się odpis informacji z Krajowego Rejestru Sądowego Spółki.