II OPP 10/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi K. M. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt II OSK 1222/22 ze skargi kasacyjnej K. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 1655/21 w sprawie ze skargi K. M. na postanowienie Wojewody Podkarpackiego z dnia 13 września 2021 r. nr O-III.6231.8.2021 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 11 stycznia 2022 roku, II SA/Rz 1655/21 oddalił skargę K. M. na postanowienie Wojewody Podkarpackiego z 13 września 2021 r. nr O-III.6231.8.2021 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Skargę kasacyjną złożyła K. M. Akta sprawy ze skargą kasacyjną zostały przekazane do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 30 maja 2022 r. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II Izby Ogólnoadministracyjnej wydanym tego samego dnia skarga kasacyjna została zarejestrowana pod sygnaturą akt II OSK 1222/22 i skierowana do oczekujących na wyznaczenie terminu posiedzenia niejawnego. Zarządzeniem z 30 czerwca 2023 r. wyznaczono termin posiedzenia na 19 października 2023 r. oraz skład orzekający. 7 lipca 2023 r. wpłynęła skarga K. M. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W skardze wniesiono o stwierdzenie, że w sprawie nastąpiło naruszenie prawa skarżącej do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki oraz zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 10 000 zł. Podniesiono, że od dnia wpływu skargi kasacyjnej do NSA w dniu 30 maja 2022 r. do końca czerwca 2023 r. Sąd nie podjął w sprawie żadnych czynności, pomimo że sprawa nie jest skomplikowana, a akta nie są obszerne. Zarządzeniem z 12 lipca 2023 r. wezwano skarżącą do uiszczenia opłaty od skargi na przewlekłość w kwocie 200 zł, płatnej w Kasie Sądu bądź na rachunek bankowy Sądu – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wskazano, że dołączone do skargi znaki opłaty sądowej nie stanowią uznanego środka płatniczego w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W dniu 18 lipca 2023 r. skarżąca uiściła należną opłatę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że prawo skarżącej do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki nie zostało naruszone. Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez uzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r., poz. 75 ze zm.) przewlekłość postępowania sądowego występuje, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych. W myśl art. 2 ust. 2 ustawy dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie. Dokonując tej oceny, uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. Należy jednak zauważyć, że z samego faktu, że postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy, nie można wywodzić, że wystąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu cyt. ustawy (por. postanowienia NSA: z 25 marca 2021 r. sygn. akt II GPP 1/21, z 7 marca 2014 r. sygn. akt II OPP 14/14, z 19 sierpnia 2011 r. sygn. akt II OPP 27/11). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że ocena, czy na gruncie konkretnej sprawy wystąpiła przewlekłość postępowania, nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich spraw bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu obowiązujących zasad ich rozpoznawania według kolejności wpływu oraz z uwzględnieniem przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach (por. m.in. postanowienia NSA z: 21 sierpnia 2020 r., sygn. akt I GPP 9/20, 20 grudnia 2019 r., sygn. akt II FPP 18/19, 5 września 2019 r., sygn. akt II GPP 4/19, 28 sierpnia 2019 r., sygn. akt I OPP 53/19, 31 stycznia 2019 r., sygn. akt II GPP 1/19). Postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie toczy się od 30 maja 2022 r., tj. od dnia przekazania akt sprawy wraz ze skargą kasacyjną Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Po prawidłowym i terminowym wykonaniu wstępnych czynności sądowych, sprawa została skierowana do oczekujących na wyznaczenie terminu posiedzenia niejawnego zgodnie z kolejnością wpływu. Termin wyznaczono na dzień 19 października 2023 r. Czas trwania postępowania kasacyjnego w przedmiotowej sprawie do dnia wpływu skargi na przewlekłość nieznacznie przekroczył 12 miesięcy, czas oczekiwania na wyznaczenie posiedzenia wynosi natomiast mniej niż półtora roku. Jest to spowodowane bardzo dużym wpływem spraw do NSA, przekraczającym możliwości ich szybszego rozpoznawania przez ten Sąd. Czas oczekiwania na rozpoznanie sprawy nie jest zależny do Sądu ani (jak wskazano w skardze na przewlekłość) od stopnia skomplikowania danej sprawy czy jej obszerności, lecz od ilości składanych skarg kasacyjnych w zestawieniu z możliwościami kadrowymi NSA. Pamiętać przy tym należy, że stosownie do § 26 ust. 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 lipca 2020 r. – Regulamin Naczelnego Sądu Administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 1202), przewodniczący wydziału w zarządzeniu o wyznaczeniu posiedzenia jawnego albo niejawnego w składzie trzech sędziów przydziela sprawy sędziom wydziału według kolejności ich wpływu, z wyłączeniem wymienionych w tym przepisie kategorii spraw, które podlegają rozpoznaniu poza kolejnością. Zgodnie z § 26 ust. 5 Regulaminu NSA Prezes Izby może w uzasadnionych przypadkach zarządzić rozpoznanie sprawy lub określonych spraw poza kolejnością wpływu, po uprzednim uzgodnieniu z przewodniczącymi wydziałów. W kategorii spraw, do której należy przedmiotowa sprawa, przepisy ustaw szczególnych ani przepisy ww. Regulaminu nie nakładają na Sąd obowiązku rozpoznania sprawy poza kolejnością. Skarżąca kasacyjnie nie zwróciła się do Prezesa Izby Ogólnoadministracyjnej NSA (w trybie ww. § 26 ust. 5 Regulaminu NSA) z wnioskiem o rozpoznanie niniejszej sprawy poza kolejnością wpływu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez uzasadnionej zwłoki, oddalił skargę na przewlekłość postępowania.