II SA/Gd 375/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi W. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 27 lutego 2023 r., nr SKO Gd/6760/22 w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia w sprawie obwieszczenia o udostępnieniu informacji o środowisku oddala skargę. UZASADNIENIE Skarga W. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 27 lutego 2023 r., nr SKO Gd/6760/22, wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: W dniu 17 listopada 2022 r. Prezydent Miasta Gdańska, na podstawie art. 10 i art. 49 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2022 r., poz. 1029 ze zm.), w drodze obwieszczenia poinformował, że w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji pt.:"Budowa napowietrznej linii elektroenergetycznej 2 x 110 kV relacji SE Gdańsk Błonia - GPZ Pruszcz Gdański (na odcinku SE Gdańsk Błonia - GPZ Maćkowy)" została zebrana pełna dokumentacja niezbędna do wydania decyzji i strony postępowania mają możliwość zapoznania się i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie 7 dni od daty dokonania zawiadomienia, czyli po upływie 14 dni od daty publicznego ogłoszenia. W piśmie z dnia 22 listopada 2022 r. skarżący wniósł zażalenie na dokonane obwieszczenie. Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 27 lutego 2023 r., wydanym na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku stwierdziło niedopuszczalność wniesionego zażalenia. Uzasadniając wydane postanowienie, Kolegium wskazało, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z niedopuszczalnością zażalenia z przyczyn przedmiotowych, albowiem obwieszczenie Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 17 listopada 2022 r. nie stanowi postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Dopiero w sytuacji, gdy organ I instancji wyda w niniejszej sprawie decyzję bądź postanowienie, które wejdzie do obrotu prawnego, stronie przedmiotowego postępowania przysługiwać będzie możliwość wniesienia środka zaskarżenia. W skardze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonym postanowieniu Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Przeprowadzona przez Sąd, na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., kontrola legalności wykazała, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 27 lutego 2022 r. jest zgodne z prawem. Postanowieniem tym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku stwierdziło niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez skarżącego na obwieszczenie Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 17 listopada 2022 r., informujące o zebraniu w sprawie całego materiału dowodowego i o możliwości zapoznania się z nim i wniesienia uwag. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowi art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Przepis ten stosuje się odpowiednio do zażaleń (art. 144 k.p.a.). Niedopuszczalność odwołania/zażalenia, o której mowa w art. 134 k.p.a., może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym jak również i podmiotowym. Przy czym niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji (postanowienia) w toku instancji. W ocenie Sądu prawidłowe jest stanowisko orzekającego Kolegium, że w niniejszej sprawie zachodzi niedopuszczalność zażalenia z przyczyn przedmiotowych. Zgodnie z treścią art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. O ile zatem odwołanie jest powszechnym środkiem zaskarżenia decyzji nieostatecznych, o tyle w odniesieniu do zażaleń przyjęta jest reguła odwrotna, tzn. zażalenie służy jedynie wówczas, gdy przepis kodeksu wyraźnie upoważnia do wniesienia tego środka zaskarżenia. Środek ten przysługuje tylko na niektóre postanowienia. Jak wynika z art. 141 § 1 k.p.a., zażalenie może być wnoszone tylko na postanowienia enumeratywnie wyliczone w kodeksie (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 9 marca 2021 r., sygn. akt IV SA/Wr 339/20, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak podkreśla się w judykaturze, zażalenie, jako zwyczajny, samodzielny i formalny środek prawny, służy jedynie od rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji pierwszej instancji w formie postanowienia, które są wyliczone w kodeksie postępowania administracyjnego. Niedopuszczalne jest natomiast zażalenie od czynności organu administracji, która nie jest postanowieniem w rozumieniu art. 123 k.p.a. (zob. WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 10 października 2019 r., sygn. akt II SA/Po 514/19, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zażalenie jest zatem niedopuszczalne, gdy czynność organu administracji publicznej nie jest postanowieniem, na które kodeks przewiduje możliwość wniesienia zażalenia. W takiej sytuacji organ odwoławczy wydaje postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia (art. 134 k.p.a.). Wniesione przez skarżącego zażalenie dotyczyło zaś obwieszczenia Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 17 listopada 2022 r., o zebraniu w sprawie całego materiału dowodowego i o możliwości zapoznania się z nim i wniesienia uwag. Obwieszczenie to dokonane zostało na podstawie art. 10 i art. 49 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2022 r., poz. 1029 ze zm.). Przepis art. 10 § 1 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zgodnie zaś z art. 49 § 1 k.p.a. strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej, jeżeli przepis szczególny tak stanowi. W tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia (art. 49 § 2 k.p.a.). Z kolei, stosownie do treści art. 74 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 10, stosuje się przepis art. 49 k.p.a. Żaden przepis ustawy, a w szczególności k.p.a., nie stanowi aby na takie obwieszczenie przysługiwało zażalenie. Niewątpliwie przy tym obwieszczenie nie może zostać uznane za postanowienie w rozumieniu k.p.a. Stosownie do art. 123 § 1 k.p.a., w toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia. Postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej (§ 2). Zgodnie z art. 124 § 1 k.p.a., postanowienie powinno zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania. Ponadto, w myśl art. 124 § 2 k.p.a., postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Obwieszczenie Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 17 listopada 2022 r. ma zaś zupełnie inny swoisty charakter. Udzielenie informacji przez organ w drodze obwieszczenia nie jest postanowieniem ani innym aktem administracyjnym, brak jest bowiem woli organu skierowanej na rozstrzygnięcie danego zagadnienia i wywołanie skutków prawnych. Pismo to nie rozstrzyga w sposób władczy o prawach lub obowiązkach jego adresata. Treść rozstrzygnięcia jest równoznaczna z udzieleniem bądź nie stronie uprawnienia, albo nałożonym na nią obowiązkiem lub nie. Treści rozstrzygnięcia nie można bowiem domniemywać. Nie należy się i nie można także domyślać się jej obligatoryjnych części składowych w tym i osnowy (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 20 maja 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 184/20, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z uwagi na powyższe, Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku prawidłowo stwierdziło niedopuszczalność wniesionego przez skarżącego zażalenia na pismo Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 17 listopada 2022 r. z przyczyn przedmiotowych albowiem brak jest przedmiotu zaskarżenia. Dlatego też, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną przez skarżącego skargę, o czym orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.