III FZ 603/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Jacek Brolik, po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 października 2023 r. sygn. akt I SA/Wr 163/22 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi B. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 5 stycznia 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 19 lipca 2022 r. wydanym na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym Sąd oddalił skargę. Odpis ww. wyroku doręczono Skarżącemu w dniu 22 lipca 2022 r. Na wskutek wniosku Skarżącego doręczono mu odpis wyroku z uzasadnieniem oraz pouczeniem o prawie do wniesienia skargi kasacyjnej w dniu 25 października 2023 r. W terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej Strona wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z 6 grudnia 2022 r. Referendarz sądowy przyznał Skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Pismem z 3 marca 2023 r. Okręgowa Rada Adwokacka we Wrocławiu poinformowała o wyznaczeniu adwokata pełnomocnikiem z urzędu dla Strony. Odpis ww. pisma ORA doręczono pełnomocnikowi Strony w dniu 9 marca 2023 r. Pismem z dnia 12 marca 2023 r. (13 kwietnia 2023 r. data stempla pocztowego) pełnomocnik Skarżącego wniósł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze skargą kasacyjną. W uzasadnieniu pełnomocnik Strony wskazał, że akta administracyjne zostały mu udostępnione dopiero w dniu 15 marca 2023 r. i dopiero wówczas możliwe było zapoznanie się z nimi. W związku z tym Skarżący nie miał możliwości złożenia skargi w terminie wcześniejszym. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że z akt sprawy oraz udzielonej przez pełnomocnika informacji wynika, że odebrał on zawiadomienie o wyznaczeniu do reprezentowania Skarżącego w dniu 9 marca 2023 r. Pełnomocnik Strony w dniu 15 marca 2023 r. zapoznał się z aktami sprawy (6 dni od zawiadomienia o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu), a następnie w dniu 12 kwietnia 2023 r. nadał w placówce pocztowej wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej . Zdaniem Sądu okoliczność udostępnienia akt sprawy pełnomocnikowi po 6 dniach od jego zawiadomienia o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu nie jest okolicznością uzasadniającą przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik Skarżącego powinien mieć świadomość, że w niniejszym stanie faktycznym termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał z dniem 10 kwietnia 2023 r. W związku z powyższym na podstawie art. 86 § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) odmówił przywrócenia terminu. Pełnomocnik Skarżącego wniósł zażalenie na powyższe postanowienie i zaskarżając je w całości na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 86 § 1 p.p.s.a.- poprzez jego zastosowanie i uznanie przez Sąd, iż pełnomocnik nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Instytucja przywrócenia terminu ma na celu wyeliminowanie negatywnych skutków jego uchybienia w sytuacji, gdy do tego uchybienia doszło w rezultacie okoliczności niezawinionych przez stronę postępowania zobowiązaną do dokonania określonej czynności procesowej w oznaczonym czasie. Zgodnie bowiem z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Ponadto w myśl art. 87 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie tym uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem należy także dokonać czynności sądowej, której nie dokonano w terminie. Z przywołanych regulacji wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i skorzystanie z niej nie jest możliwe, gdy strona postępowania dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Innymi słowy, przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Podkreślenia wymaga, że Sąd, rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu, jest zobowiązany do podjęcia rozstrzygnięcia przede wszystkim na podstawie treści wniosku (podniesionych tam okoliczności faktycznych i racji prawnych) oraz dokumentów zebranych w aktach sprawy. Tym samym to do podmiotu wnioskującego o przywrócenie terminu należy takie umotywowanie wniosku, ewentualnie dodatkowe poparcie swoich twierdzeń niezbędną dokumentacją, aby w sposób możliwe wyczerpujący i przekonujący dla sądu administracyjnego uprawdopodobnić brak winy w niedochowaniu terminu. Przy czym, z uwagi na charakter działania sądu kasacyjnego, który sprowadza się jedynie do badania prawidłowości działania sądu pierwszej instancji, a nie do powtórnego merytorycznego rozpoznania danej sprawy, wspomniane okoliczności muszą zostać wykazane na etapie rozpatrywania wniosku o przywrócenie terminu przez sąd pierwszej instancji. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny, po zbadaniu zaskarżonego postanowienia pod kątem jego zgodności z obowiązującymi przepisami prawa oraz w granicach okoliczności faktycznych, w jakich orzekał Sąd pierwszej instancji, stwierdza, że postanowienie to nie narusza prawa. W rozpoznawanej sprawie skarżący działał w postępowaniu przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem. Okoliczność ta ma istotne znaczenie przy ocenie miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności procesowych gdyż adwokat, radca prawny czy rzecznik patentowy podlega w tym zakresie bardziej rygorystycznym kryteriom. W związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej zobligowany jest bowiem do zachowania dużo dalej posuniętej staranności niż wymagana jest od osób niebędących profesjonalnymi pełnomocnikami. Zawodowy charakter działalności adwokata powoduje, że odpowiedzialność pełnomocnika obejmuje działania wszystkich osób, którymi posługuje się wykonując swój zawód. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji słusznie przyjął, że argumentacja podniesiona we wniosku o przywrócenie terminu nie uzasadnia przyjęcia, że do uchybienia terminu doszło bez winy strony. Zgodnie z treścią art. 177 § 3 p.p.s.a. w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Z akta sprawy wynika natomiast, że pełnomocnik odebrał zawiadomienie o wyznaczeniu do reprezentowania Skarżącego w dniu 9 marca 2023 r. Pełnomocnik Strony w dniu 15 marca 2023 r. zapoznał się z aktami sprawy (6 dni od zawiadomienia o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu), a następnie w dniu 12 kwietnia 2023 r. nadał w placówce pocztowej wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej . Okoliczność udostępnienia akt sprawy pełnomocnikowi po 6 dniach od jego zawiadomienia o wyznaczeniu pełnomocnikiem nie może stanowić przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zażalenie skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie i oddalił je na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.