I OZ 682/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 września 2024 r. sygn. akt II SA/Po 446/24 o odmowie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia 6 grudnia 2023 r. nr SKO-PS-4187/15/2023 w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2024 r. oddalił skargę w niniejszej sprawie. Wnioskiem z dnia 2 września 2024 r. [...] zwróciła się o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 12 września 2024 r. sygn. akt II SA/Po 446/24 oddalił wniosek [...] o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zażalenie na to postanowienie złożyła skarżąca wnosząc o pozytywne rozpatrzenie jej wniosku, nie wykazując jednak żadnym argumentem dlaczego uchybiła terminowi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej p.p.s.a.), sąd na wniosek strony przywraca termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, jeżeli uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania uchybienia terminu i należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia okoliczności niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca nie uprawdopodobniła braku swej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżąca była prawidłowo pouczona o terminie rozprawy, również o tym, że wyroku oddalającego skargę Sąd nie przesyła z urzędu, a także o sposobie i terminach składania wniosków oraz środków zaskarżenia. By uznać za uprawdopodobniony brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia nie wystarczy wskazać, że skarżąca uważa że Sąd powinien jej przesłać odpis wyroku, żeby wiedziała jaki zapadł. Wskazane w zażaleniu czynności, choroby, słabe samopoczucie, nie świadczą o braku winy w uchybieniu terminu. Sama skarżąca w zażaleniu przepisuje pouczenie, z którego wprost wynika, że stawiennictwo na rozprawie nie jest obowiązkowe z czego należałoby wywnioskować, że należy samemu ustalić wynik sprawy, a także, że sąd w sprawach w których skargę oddala uzasadnienie sporządza wyłącznie na wniosek zgłoszony w terminie 7 dni od dnia jego ogłoszenia. Należałoby więc wyjść z założenia, że skoro w określonym dniu, tu: 21 sierpnia 2024 r. ma zapaść wyrok to osoba zainteresowana przebiegiem postępowania i wynikiem sprawy na przykład zadzwoni do Sądu po informację odnośnie treści zapadłego wyroku. Wskazane w zażaleniu sytuacje nie uzasadniają zatem w żaden sposób przywrócenia terminu, ani nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu. Zgodnie z poglądami orzecznictwa, do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak kataklizmy, problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą i wykazanie tych sytuacji w sposób przekonywujący. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu właściwie ocenił, że wskazane przez skarżącą okoliczności nie mogą świadczyć o uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Z uwagi na wskazane we wniosku oraz zażaleniu okoliczności, trudno uznać, że skarżąca nie miała żadnej możliwości powzięcia wiadomości o treści zapadłego wyroku, skoro jak sama twierdzi została prawidłowo pouczona. Brak dbałości o własne interesy i należytej staranności przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku - oznacza brak wyłączenia winy w przypadku choćby lekkiego niedbalstwa. Wskazane zaniedbania obciążają samą skarżącą, a tym samym nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu (por. postanowienie NSA z dnia 21 stycznia 2015 r., I OZ 1226/14, publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powyższego uznać należy, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, okoliczności powołane w zażaleniu nie podważyły bowiem prawidłowej oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.