II GZ 449/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 3305/22 w zakresie zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawach ze skarg B.K., R.R., M.M. i M.M., M.S. i A.S., W.K., A.K. i M.W., A.W. i H.W., E.S., P.S., Ł.K., S.M. i G.M., T.E.B., W.Ś., A.M i M.M., J.K., T.M., P.K., D.S., J.S. i B.S., M.W. i B.W., I.K., M.V. i K.V., M.R. i M.R., M. M.-C. i Z. C., A. A.-P. i G. P., R.Z., A.Z., L. Z. i K. Z., M. R., G. R. i A. R., A. O., K. B. i D. B., N. K., A. T. i I.T., W. M. i D.M., M.M. i M. M. na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 29 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 9 kwietnia 2024 r. o sygn. akt VI SA/Wa 3305/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi B.K. na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego (dalej: "BFG") z 29 września 2022 r. w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji. Sąd pierwszy instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Sąd pierwszej instancji wskazał, że skargi na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z 29 września 2022 r. wniosły - poza skarżącą - również inne podmioty. WSA postanowieniem z 26 stycznia 2023 r., wydanym w sprawie o sygn. VI SA/Wa 2964/22, skierował do TSUE pytania prejudycjalne. Sąd pierwszej instancji zaprezentował treść pytań skierowanych do TSUE. WSA kierując się względami celowości, sprawiedliwości, ekonomiki procesowej oraz dla uniknięcia ewentualnej konieczności wznowienia postępowania na podstawie art. 272 § 2a p.p.s.a., zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wedle norm prawem przepisanych. Skarżący zarzucił: 1. naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie ze względu na fakt zwrócenia się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w innej sprawie, tj. prowadzonej pod sygnaturą akt: VI SA/Wa 2964/22 z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, mimo jednoznacznej regulacji art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a, umożliwiającej zawieszenie postępowanie przed WSA w sytuacji jego zależności od wyniku innego postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed TK lub TSUE; 2. naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie, mimo że podjęcie tego rodzaju czynności procesowej godzi w konstytucyjne gwarancje obywatela do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd, tj. w przedmiotowej sprawie, mimo dwóch lat procedowania, nie zapadło żadne rozstrzygnięcie merytoryczne, a zawieszenie postępowania wyłączy możliwość wydania takiego orzeczenia na najbliższe kilka lat (biorąc pod uwagę obciążenie TSUE); 3. naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie, mimo konieczności uznania WSA w Warszawie za sąd unijny, który na równi z TSUE oraz innymi sądami krajowymi państw członkowskich pozostaje uprawniony do interpretowania i stosowania prawa unijnego, które stanowi zwykły element multicentrycznego systemu prawa w Polsce; 4. naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie, mimo braku bezpośredniego związku opisanych w uzasadnieniu zagadnień prawnych dla rozstrzygnięcia sprawy w niniejszym postępowaniu, tj. skarżącemu służy legitymacja czynna do wniesienia skargi w niniejszej sprawie, a legitymacja czynna innych podmiotów pozostaje z jego punktu widzenia irrelewantna. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Problem prawny objęty zarzutami zażalenia, w podobnym stanie faktycznym, był już przedmiotem orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt II GZ 179/24. Sąd w składzie orzekający w niniejszej sprawie podziela i przyjmuje za własne zasadnicze motywy wyrażone w uzasadnieniu powyższego wyroku, gdyż są ona trafne również w okolicznościach tej sprawy. Zgodnie z art. 125 § 1 p.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Ocena istnienia przesłanek zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 p.p.s.a. oraz ich wpływu na przyszłe rozstrzygniecie należy wyłącznie do sądu. Dopuszczalność zawieszenia postępowania przed sądem administracyjnym ze względu na pytanie prejudycjalne zadane w innej sprawie mieści się w przesłance "innego toczącego się postępowania sądowego". Rozumienie kwestii prejudycjalnej zakłada istnienie ścisłego związku między sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym a kwestią będącą przedmiotem postępowania prejudycjalnego. Związek ten polega na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej (por. S. Babiarz (red.), Postępowanie sądowoadministracyjne w praktyce, LEX 2015). W niniejszej sprawie, WSA w Warszawie postanowieniem z 26 stycznia 2023 r., wydanym w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 2964/22, skierował do TSUE pytania prejudycjalne o następującej treści: "1. Czy art. 85 ust. 2 i 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE z dnia 15 maja 2014 r. ustanawiającej ramy na potrzeby prowadzenia działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych oraz zmieniającej dyrektywę Rady 82/891/EWG i dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/24/WE, 2002/47/WE, 2004/25/WE, 2005/56/WE, 2007/36/WE, 2011/35/UE, 2012/30/UE i 2013/36/EU oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1093/2010 i (UE) nr 648/2012 (Dz.U.UE.L.2014.173.190 ze zm.) w związku z art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U.UE.C.2007.303.1) i art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90 poz. 864/30 ze zm.) należy interpretować w ten sposób, że w przypadku wniesienia przez radę nadzorczą podmiotu w restrukturyzacji skargi do krajowego sądu administracyjnego na decyzję w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji, skuteczny środek ochrony prawnej uznaje się za zapewniony także osobom, które w zaskarżeniu tej decyzji upatrują ochrony swojego interesu prawnego, w sytuacji gdy sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a prawomocny wyrok, wydany w wyniku rozpoznania tej skargi jest skuteczny erga omnes i gdy możliwość uzyskania przez te osoby ochrony ich interesu prawnego nie jest uzależniona od odrębnego wniesienia przez nie skargi do sądu administracyjnego na powyższą decyzję? 2. Czy art. 85 ust. 3 dyrektywy 2014/59/UE wprowadzający wymóg sprawnej kontroli sądowej oraz art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej i art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej, stanowiące o skutecznej ochronie prawnej, należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie zastosowaniu przepisu proceduralnego państwa członkowskiego, który zobowiązuje krajowy sąd administracyjny do łącznego rozpoznania wszystkich skarg, jakie zostały wniesione do tego sądu na decyzję organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, w sytuacji gdy zastosowanie tego przepisu wraz z innymi wymogami krajowej procedury sądowoadministracyjnej powoduje, że z uwagi na znaczną ilość takich skarg wydanie wyroku w sprawie może okazać się nadmiernie utrudnione o ile w ogóle możliwe w rozsądnym terminie? 3. Czy art. 3 ust. 3 dyrektywy 2014/59/UE należy interpretować w ten sposób, że pozwala on państwu członkowskiemu na niedokonywanie strukturalnego oddzielenia - dla zagwarantowania operacyjnej niezależności i uniknięcia konfliktu interesów - funkcji organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji od innych funkcji tego organu jako ustawowego gwaranta depozytów bankowych lub kuratora banku (tymczasowego administratora) ustanowionego na podstawie decyzji krajowego organu właściwego dla nadzoru do celów rozporządzenia (UE) nr 575/2013 i dyrektywy 2013/36/UE? 4. Czy art. 3 ust. 3 dyrektywy 2014/59/UE należy interpretować w ten sposób, że w przypadku uchybienia przez państwo członkowskie obowiązkowi ustanowienia odpowiednich uzgodnień strukturalnych dla zagwarantowania operacyjnej niezależności i uniknięcia konfliktu interesów pomiędzy funkcjami nadzoru na mocy rozporządzenia (UE) nr 575/2013 i dyrektywy 2013/36/UE lub innymi funkcjami odpowiedniego organu a funkcjami organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, warunek operacyjnej niezależności i uniknięcia konfliktu interesów może być uznany za spełniony, jeśli krajowy sąd administracyjny kontrolujący decyzję w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji uzna, że zastosowane inne rozwiązania organizacyjne i działania faktyczne organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, były wystarczające dla osiągnięcia tego skutku?". Zdaniem NSA, pkt 1 pytania prejudycjalnego wskazuje na możliwość ustalenia podmiotów, którym przysługuje legitymacja czynna do wniesienia skargi na decyzję BFG w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji banku. Natomiast pkt 3 i 4 dotyczą zakresu kontroli legalności decyzji BFG, jaką w świetle postanowień dyrektywy 2014/59/UE powinien przeprowadzić Sąd pierwszej instancji przy rozpoznawaniu skarg na decyzję BFG w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji banku. W ocenie NSA, skarżący wniesioną w niniejszej sprawie skargą zaskarżył decyzję BFG, tym samym przedstawione przez WSA pytanie prejudycjalne dotyczy również jego skargi. Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za słuszne zawieszenie przez WSA postępowania sądowoadministracyjnego, powołując się na art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał, że w sprawie zachodzi zależność, o której mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., ze względu na istotne znaczenie rozstrzygnięć wskazanych wyżej zagadnień dla wyniku postępowania toczącego się w niniejszej sprawie. Zdaniem NSA, zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie skarżącego nie wywołuje dla niego negatywnych skutków i pozwala jednocześnie uniknąć dodatkowego postępowania w sprawie wznowienia postępowania na podstawie art. 272 § 2a p.p.s.a. W związku z powyższym, zaskarżone postanowienie o zawieszeniu postępowania jest zgodne z prawem. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.