IV SAB/Po 101/23

SENTENCJA IV SAB/Po 101/23 POSTANOWIENIE Dnia 05 października 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Busz (spr.) sędzia WSA Donata Starosta sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 05 października 2023 r. sprawy ze skargi M. R. na bezczynność Wojewody w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu wpis sądowy w kwocie 100 zł (słownie: sto złotych). UZASADNIENIE IV SAB/Po 101/23 Uzasadnienie Pismem z dnia 12.06.2023 r. M. R. (dalej jako skarżący), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Wojewody w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Do skargi nie dołączono potwierdzenia wniesienia ponaglenia do organu, wobec czego pismem z dnia 17.07.2023 r. Sąd wezwał skarżącego do uzupełniania tego braku formalnego skargi. Pismem z dnia 10.08.2023 r. skarżący przedłożył dowód złożenia ponaglenia, z którego wynika, iż ponaglenie zostało sporządzone i wniesione do organu w dniu 07.08.2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej zwanej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ww. przepisu. W myśl art. 52 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Przepis art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi zaś, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W przypadku bezczynności organu w sprawie administracyjnej, strona, przed wniesieniem skargi obowiązana jest wyczerpać środek zaskarżenia przewidziany w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej jako k.p.a.), który w § 1 stanowi, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), względnie – jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W § 3 tego artykułu przewidziano, że ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie albo do organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Tym samym skargę do sądu administracyjnego, stosownie do art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., musi poprzedzać wniesienie do organu ponaglenia, zaś jego brak czyni skargę niedopuszczalną. W konsekwencji, jeżeli strona skarżąca przed wniesieniem skargi nie wyczerpie przysługującego środka zaskarżenia, to skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 28 października 2016 r. sygn. akt I OSK 125/15). Z powołanych wyżej przepisów wynika zatem, że wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Jak z kolei wynika z analizy akt administracyjnych, skarżący przed wniesieniem przedmiotowej skargi nie wyczerpał służących mu środków zaskarżenia, gdyż nie wniósł do właściwego organu ponaglenia, o którym mowa w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Skarżący uczynił to dopiero w dniu 07.08.2023 r., a zatem niemal dwa miesiące po wniesieniu skargi. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem wniesienie ponaglenia i skargi w tym samym dniu lub po wniesieniu skargi, należy zakwalifikować jako niezgodne z art. 52 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2022 r., sygn. II OSK 2772/21, 29 czerwca 2023 r., sygn. I OSK 1062/23 oraz wcześniejsze z dnia 18 czerwca 2015 r., I OSK 1579/15, 13 lipca 2016, sygn. I OSK 3044/15). W orzecznictwie tym wskazywano, że dopuszczenie możliwości jednoczesnego wnoszenia skargi na bezczynność i ponaglenia, podważałoby bowiem racjonalność ustawodawcy, który wprowadzając do Kodeksu postępowania administracyjnego instytucję ponaglenia wyposażył stronę w dodatkowy instrument mający na celu dyscyplinowanie organów administracji w zakresie sprawności i szybkości załatwienia sprawy (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20.01.2022 r., sygn. akt: II OSK 2772/21). Oznacza to, że wniesienie ponaglenia winno poprzedzać wniesienie skargi na bezczynność do sądu administracyjnego, nie zaś odwrotnie, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. W związku z powyższym Sąd uznał, że wniesienie skargi było niedopuszczalne, a skarga podlega odrzuceniu zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. Wobec odrzucenia skargi należało również orzec o zwrocie uiszczonego wpisu sądowego w kwocie 100 zł – zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.