II GZ 530/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia D. Sp. z o.o. w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 września 2024 r., sygn. akt III SA/Po 901/23 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi D. Sp. z o.o. w P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 5 października 2023 r., nr BP.501.1793.2023.2152.PO15.466088 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 4 września 2024 r., sygn. akt III SA/Po 901/23, działając na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), odrzucił zażalenie D. Sp. z o.o. w P. na postanowienie tego Sądu z 22 maja 2024 r. w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi spółki na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 5 października 2023 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Sąd I instancji uzasadniając zaskarżone orzeczenie wskazał, że postanowieniem z dnia 22 maja 2024 r. odrzucono jako spóźnione zażalenie skarżącej spółki na postanowienie tego sądu z dnia 17 kwietnia 2024 r. o odrzuceniu zażalenia. Odpis postanowienia został doręczony pełnomocnikowi skarżącej w dniu 10 czerwca 2024 r. Na to postanowienie spółka wniosła zażalenie. Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 21 czerwca 2024 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia zażalenia. WSA wskazał, że przesyłkę dwukrotnie awizowano w dniach 27 czerwca 2024 r. oraz 5 lipca 2024 r., pozostawiając zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w placówce pocztowej (UP P. [...]). Pomimo wezwania, pełnomocnik skarżącej w zakreślonym terminie nie uiścił wpisu od zażalenia. Odrzucając zażalenie Sąd I instancji stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie zastosowanie znalazł przepis art. 73 p.p.s.a. Zważywszy na to, iż przesyłkę skierowaną do pełnomocnika skarżącej, zawierającą wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia dwukrotnie awizowano, a pełnomocnik przesyłki tej nie odebrał ze wskazanego urzędu pocztowego, WSA przyjął, że skutek doręczenia wezwania nastąpił w dniu 11 lipca 2024 r. Skoro zaś pełnomocnik strony w terminie kolejnych 7 dni nie uiścił wpisu od zażalenia, należało je odrzucić. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca spółka, zaskarżając orzeczenie w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa radcowskiego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że doszło do skutecznego doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych w postaci uzupełnienia zażalenia o brakującą opłatę w wysokości 100 zł, gdzie w rzeczywistości pełnomocnik skarżącego nie otrzymał nawet informacji o pozostawieniu awizo, tym samym nie doszło do skutecznego doręczenia i rozpoczęcia terminu do złożenia uzupełnienia braków formalnych. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że nie doszło do skutecznego doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych, bowiem pełnomocnikowi nie doręczono zawiadomienia – awizo. Pełnomocnik skarżącej podkreślił, iż wielokrotnie zdarzało się, że awizowano przesyłki do pełnomocnika z uwagi na jego nieobecność w siedzibie kancelarii, a nadto zdarzało się również, że nie pozostawiano awizo. W związku z powyższym pełnomocnik, będąc w placówce pocztowej, praktycznie zawsze pyta pracowników poczty, czy ma jakieś awizowane przesyłki. Wielokrotnie zdarzało się także nieprawidłowe wpisanie przez pracownika listu w systemie pocztowym, wskutek czego nie pojawiał się on podczas weryfikacji na zapytanie pełnomocnika. W ocenie pełnomocnika skarżącej, konieczne jest uchylenie zaskarżonego postanowienia i ponowne prawidłowe doręczenie mu wezwania do uzupełnienia braków formalnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 214 § 1 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Jednocześnie w myśl art. 219 § 1 p.p.s.a. opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie. Zgodnie z treścią art. 220 § 1 zdanie 2 p.p.s.a., z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Przepis art. 220 § 3 p.p.s.a. stanowi zaś, że skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Przywołane normy składają się na regulację, zgodnie z którą strona wnosząca pismo do sądu administracyjnego jest obowiązana uiścić od niego opłatę. Zaniedbanie tego obowiązku, pomimo prawidłowego wezwania sądu do uzupełnienia braku fiskalnego, skutkuje zastosowaniem rygoru przewidzianego w przepisach prawa. Jeżeli pismem tym jest jeden ze środków zaskarżenia wymienionych w art. 220 § 3 p.p.s.a., to sąd takie pismo odrzuci. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji zarządzeniem z dnia 21 czerwca 2024 r. prawidłowo wezwał stronę do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionego zażalenia oraz prawidłowo pouczył o wynikających z art. 220 § 3 p.p.s.a. konsekwencjach niezastosowania się do wezwania, tj. o rygorze odrzucenia zażalenia. Wezwanie zostało skierowane na adres kancelarii pełnomocnika skarżącej za pośrednictwem operatora pocztowego. Z analizy akt sprawy wynika, iż z uwagi na nieobecność adresata, korespondencję zawierającą wezwanie do uzupełnienia braku fiskalnego zażalenia pozostawiono do odbioru we wskazanej z adresu placówce pocztowej - UP P. [...], o czym w dniu 27 czerwca 2024 r. umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej adresata (vide: z.p.o. – karta akt sądowych nr 119). Odpowiadając na Zarządzenie Sądu z dnia 17 lipca 2024 r., wzywające Pocztę Polskę S.A. do złożenia pisemnych wyjaśnień odnośnie powtórnej awizacji przesyłki poleconej, operator pocztowy pismem z dnia 29 lipca 2024 r. wyjaśnił, że przesyłka o wskazanym numerze w dniu 27 czerwca 2024 r. została skierowana do doręczenia, a następnie zaawizowana do odbioru w placówce pocztowej. Powtórna awizacja miała miejsce w dniu 5 lipca 2024 r., zaś zawiadomienia doręczono poprzez skrzynkę oddawczą. Następnie niepodjętą przez adresata przesyłkę w dniu 12 lipca 2024 r. odesłano do nadawcy (vide: odpowiedź Poczty Polskiej S.A. – karta akt sądowych nr 126). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że pełnomocnik skarżącej nie odebrał przesyłki z placówki pocztowej we wskazanym terminie, a zatem w świetle art. 73 § 4 p.p.s.a., po upływie 14 dni od dnia pozostawienia pierwszego zawiadomienia, tj. z dniem 11 lipca 2024 r., nastąpiło doręczenie zastępcze, co słusznie zauważył Sąd I instancji. W okolicznościach sprawy znaczenie ma przede wszystkim to, że po upływie ostatniego dnia terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 p.p.s.a., przyjmuje się fikcję prawną doręczenia, która polega na tym, iż w razie nieodebrania pisma złożonego w urzędzie pocztowym, za datę doręczenia pisma przyjmuje się datę, w której upłynął termin jego odbioru. Tak dokonane doręczenie stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu na dokonanie czynności procesowej. Podkreślić w tym miejscu należy, że w rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, iż zażalenie dotknięte było brakiem fiskalnym, a Sąd I instancji prawidłowo przyjął, stosownie do treści art. 73 § 4 p.p.s.a., że doręczenie zastępcze nastąpiło w dniu 11 lipca 2024 r. Zatem to od tej daty należało liczyć siedmiodniowy termin wyznaczony na uiszczenie brakującego wpisu od zażalenia, który upływał z dniem 18 lipca 2024 r. Jak z kolei wynika z pisma Oddziału Finansowo-Budżetowego WSA, do dnia 27 sierpnia 2024 r. nie odnotowano wymaganej wpłaty (vide: karta akt sądowych – nr 129). Istotą argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zażalenia jest próba podważenia prawidłowości doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia, tj. spełnienia w okolicznościach niniejszej sprawy przesłanek skuteczności doręczenia w trybie z art. 73 p.p.s.a., czyli poprzez awizowanie przesyłki. Pełnomocnik spółki kwestionował fakt prawidłowej awizacji, wskazując na uprzednio występujące nieprawidłowości w doręczeniach przesyłek na adres kancelarii, błędne wystawianie awiza, jego braki w skrzynce pocztowej lub błędne wprowadzanie korespondencji do systemu pocztowego w placówce. Podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie nie doręczono mu stosownego zawiadomienia – awiza, a sytuacje takie występowały już wcześniej. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że domniemanie prawdziwości danych przedstawionych przez doręczyciela może zostać obalone przez stronę mającą w tym interes. W niniejszej sprawie strona nie obaliła jednak skutecznie tego domniemania. Pełnomocnik skarżącej nie przedstawił bowiem żadnych dowodów na okoliczność niedoręczenia mu zawiadomień o przesyłce zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, niewystarczające jest zaś samo twierdzenie strony w tym zakresie. Przyjęcie tezy przeciwnej prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego, bowiem w każdej takiej sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizowania poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej, bądź też zostało błędnie wystawione. Twierdzenie pełnomocnika reprezentującego skarżącą spółkę, jako niepoparte dowodami uprawdopodabniającymi występowanie w określonej placówce pocztowej nieprawidłowości w działaniu operatora, nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Pełnomocnik nie wykazał, że istnieją problemy z doręczaniem przesyłek przez pocztę, z akt sprawy nie wynika również by kiedykolwiek sygnalizował operatorowi ewentualne nieprawidłowości w doręczaniu mu korespondencji, a nadto - zwracając uwagę Sądu na wadliwości w działaniu doręczyciela - sam nie podjął działań zmierzających do ich wyeliminowania, przykładowo poprzez złożenie skargi na działanie operatora pocztowego lub wystąpienie z reklamacją. Tym samym wyprowadzone w zażaleniu gołosłowne argumenty nie mogły zaprzeczyć skuteczności doręczenia. Czynności podjęte przez doręczyciela przy próbie dostarczenia przesyłki sądowej zostały odnotowane na kopercie, a każda adnotacja tam się znajdująca została opatrzona podpisem osoby doręczającej. Informacje dotyczące powtórnego awizowania przesyłki w dniu 5 lipca 2024 r. WSA uzyskał zaś od operatora pocztowego w piśmie z dnia 29 lipca 2024 r., zawierającym wyjaśnienia dotyczące doręczenia przesyłki. Zaznaczyć przy tym należy, że to data pierwszej awizacji jest kluczowa z perspektywy konsekwencji dokonania doręczenia w trybie opisanym w art. 73 § 4 p.p.s.a., tj. z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu pozostawienia przesyłki w oczekiwaniu na odbiór z placówki pocztowej. Tym samym, wobec braku obalenia domniemania prawidłowości doręczenia w sposób zastępczy przesyłki, nie sposób uznać, że do doręczenia nie doszło. Brak jest zatem podstaw, aby w rozpoznawanej sprawie przyjąć, że skutek doręczenia w myśl art. 73 § 3 w związku z § 4 p.p.s.a. nie wystąpił w dniu 11 lipca 2024 r., to jest w ostatnim dniu okresu 14 dni, licząc od dnia pierwszego awizo (27 czerwca 2024 r.). Powyższe oznacza, że siedmiodniowy termin do uzupełnienia braku fiskalnego zażalenia bezskutecznie upłynął w dniu 18 lipca 2024 r. W świetle przedstawionych okoliczności stwierdzić należy, że Sąd I instancji zasadnie odrzucił zażalenie, od którego strona nie uiściła wymaganego wpisu sądowego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.