II OW 8/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Bąkowski (spr.) sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Katowicach a Wojewodą Śląskim w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania zażalenia na postanowienie z dnia 13 października 2022 r. znak: Ar-II.6740.519.2022 w sprawie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu archtektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę kontenerowej stacji transformatorowej postanawia: wskazać Wojewodę Śląskiego jako organ właściwy do rozpoznania zażalenia. UZASADNIENIE Pismem z dnia 9 marca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, na podstawie art. 22 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2000., dalej: "k.p.a.") oraz art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: "p.p.s.a."), zwróciło się z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Katowicach a Wojewodą Śląskim w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta Rybnika z dnia 13 października 2022 r. wydanego na podstawie art. 261 § 2 k.p.a. w przedmiocie zwrotu wniosku złożonego w dniu 7 września 2022 r. przez T. S.A. z siedzibą w K., w sprawie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę kontenerowej stacji transformatorowej sN/nN GLRR627 R.M. wraz z budową kablowej sieci średniego i niskiego napięcia w celu zasilenia pompowni ścieków zlokalizowanej na działce nr [...] w R. przy ul. [...]. Wnioskodawca wniósł o wskazanie Wojewody Śląskiego jako organu właściwego w sprawie. W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskiem z 7 września 2022 r. T. S.A. z siedzibą w K. wystąpiła do Prezydenta Miasta Rybnika o pozwolenie na budowę dla zamierzenia inwestycyjnego: Budowa kontenerowej stacji transformatorowej sN/nN GLRR627 R.M. wraz z budową kablowej sieci średniego i niskiego napięcia w celu zasilenia pompowni ścieków zlokalizowanej na działce nr [...] w R. przy ul. [...]. Do wniosku Inwestor przedłożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, potwierdzenie dokonania opłaty skarbowej za pełnomocnictwo oraz potwierdzenie dokonania opłaty skarbowej za pozwolenie na budowę w kwocie 105,00 zł. Prezydent Miasta Rybnika wezwał Inwestora do uzupełnienia opłaty skarbowej w wysokości 616,00 zł, wyznaczonej zgodnie z załącznikiem, część III, ust. 9 pkt. 1 lit. g (6 x 105 zł) oraz część III, ust. 9 pkt. 1 lit. i (91 zł) ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz.U. z 2021 r. poz. 1923 (t.j.), dalej: "u.o.s.") w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania. W odpowiedzi na ww. pismo inwestor podważył zasadność naliczenia "dodatkowej, nieuzasadnionej opłaty skarbowej" i wniósł o niezwłoczne uruchomienie procesu wydania pozwolenia na budowę. Postanowieniem z dnia 13 października 2022 r. Prezydent Miasta Rybnika, działając na podstawie art. 261 § 2 k.p.a., orzekł o zwrocie wniosku złożonego w dniu 7 września 2022 r. przez T. S.A. z siedzibą w K. W pouczeniu zawarł informację o prawie do złożenia zażalenia. Inwestor pismem z dnia 19 października 2022 r. wniósł zażalenie na ww. postanowienie do Wojewody Śląskiego. Wojewoda Śląski zawiadomieniem z dnia 8 lutego 2023 r., nr IFXIV.7840.10.51.2022, uznał się za organ niewłaściwy w sprawie rozpatrzenia wniesionego zażalenia i przekazał je do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. Odnosząc się do kwestii powodu przekazania zażalenia Wojewoda Śląski wskazał, że zaskarżone postanowienie w sprawie zwrotu podania zostało wydane na podstawie art. 261 § 2 k.p.a. w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit a oraz art. 6 ust. 1 pkt 3 u.o.s., tj. przepisów dotyczących opłat i kosztów postępowania. Zgodnie zaś z art. 12 ust. 1 u.o.s., organem podatkowym właściwym w sprawach opłaty skarbowej jest wójt (burmistrz, prezydent miasta). Natomiast w myśl art. 12 ust. 2 pkt 1 u.o.s., organem podatkowym właściwym miejscowo w sprawach opłaty skarbowej od dokonania czynności urzędowej, wydania zaświadczenia oraz zezwolenia (pozwolenia, koncesji), jest organ podatkowy właściwy ze względu na siedzibę organu lub podmiotu, który dokonał czynności urzędowej albo wydał zaświadczenie lub zezwolenie (pozwolenie, koncesję). Według art. 13 § 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.) organem podatkowym, stosownie do swojej właściwości, jest: naczelnik urzędu skarbowego, naczelnik urzędu celno-skarbowego, wójt, (burmistrz, prezydent miasta), starosta albo marszałek województwa - jako organ I instancji oraz samorządowe kolegium odwoławcze – jako organ odwoławczy od decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starosty albo marszałka województwa. Zatem wojewoda nie jest właściwy w sprawach dotyczących opłaty skarbowej. Z kolei w ocenie Kolegium z brzmienia art. 261 § 1 k.p.a. wynika w sposób jednoznaczny, że kwestia opłat i kosztów jest związana z postępowaniem administracyjnym, którego opłaty lub koszty dotyczą. Mowa bowiem o należnościach tytułem opłat i kosztów postępowania. W omawianej sprawie, inwestor złożył wniosek do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej o wszczęcie postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę. Stosownie do art. 82 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm., dalej: "Prawo budowlane") co do zasady organem właściwym w sprawach administracji architektoniczno-budowlanej jest starosta, a organem wyższego stopnia jest wojewoda. Zdaniem SKO, zwrot podania jest rozstrzygnięciem w zakresie opłat i kosztów podania związanych ze sprawą administracyjną której dotyczą, a którą w tym przypadku jest sprawa o udzielnie pozwolenia na budowę. Wojewoda w odpowiedzi na wniosek Kolegium wniósł o wskazanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach jako organu właściwego w sprawie. Według Wojewody wydanie ww. postanowienia w oparciu o art. 261 § 2 k.p.a. oraz art. 6 ust.1 pkt 3 u.o.s. nie daje podstawy do przyjęcia, że obowiązek uiszczenia opłaty został nałożony przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, ale przez organ podatkowy (art. 12 ust. 1 u.o.s.). W ocenie Wojewody zaskarżone postępowanie Prezydenta Miasta Rybnika nosiło wyłącznie znamiona działania organu podatkowego co oznacza, że właściwym do rozpatrzenia zażalenia na to postanowienie jest SKO. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Według zaś art. 15 § 2 zd. 2 i 3 p.p.s.a., spory te rozstrzyga Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem wydawanym w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy. Rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego jest uzależnione od wcześniejszego określenia sprawy, co do której złożono wniosek do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z treści złożonego wniosku wynika, że do sporu o to, do którego z organów należy rozpatrzenie zażalenia na postanowienie wydane na podstawie art. 261 § 2 k.p.a. o zwrocie wniosku, doszło w związku z wystąpieniem o zatwierdzenie projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenie pozwolenia na budowę. Wniosek ten dotyczy zatem sprawy administracyjnej, to jest sprawy indywidualnej, w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a., rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej, kształtującej materialnoprawną sytuację jej adresata. Postanowienie organu I instancji zostało wydane w wyniku nieuiszczenia opłaty skarbowej w wysokości wskazanej przez ten organ w związku z wniesieniem ww. wniosku. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 u.o.s., obowiązek zapłaty opłaty skarbowej powstaje z mocy prawa z chwilą złożenia wniosku o wydanie zezwolenia. Obowiązek ten nie ma charakteru samoistnego, lecz jest ściśle związany ze sprawą, której załatwienia żąda wnioskodawca. Zatem ocena wykonania obowiązek zapłaty opłaty skarbowej i wynikające z niej rozstrzygnięcie ma charakter akcesoryjny wobec sprawy, której załatwienie zależy m.in. od jego prawidłowego wykonania. Stąd też właściwość organu do załatwienia kwestii wpadkowej, jaką jest w tym przypadku określenie prawidłowej wysokości opłaty skarbowej, wynika z właściwości tego organu do wydania decyzji w sprawie, w której kwestia ta wystąpiła (por. postanowienie NSA z 8.09.2010 r., II OW 36/10, LEX nr 743480). Skoro więc, zgodnie z art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego, wojewoda jest organem administracji architektoniczno-budowlanej wyższego stopnia w stosunku do organu administracji architektoniczno-budowlanej I instancji, a co za tym idzie, właściwym do rozpatrywania odwołań od decyzji i zażaleń na postanowienia w sprawach o pozwolenia na budowę, to również organ ten jest ustawowo umocowany do rozpatrywania zażaleń na postanowienia wydane w wyniku rozstrzygania kwestii szczegółowych, do których należy kwestia weryfikacji wykonania obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej od wydania zezwolenia (tu: zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę) w określonej prawem wysokości. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.