I GSK 1446/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T.M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 marca 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 2456/23 w zakresie odrzucenia skargi T.M. na czynność Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 11 sierpnia 2023 r. w przedmiocie stwierdzenia braku przekazania opinii i poinformowania operatora rozliczeń energii odnawialnej o nieprzedłożeniu opinii w terminie postanawia: oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA, Sąd I instancji) postanowieniem z 11 marca 2024 r., sygn. V SA/Wa 2456/23 odrzucił skargę T. M. (dalej: strona, skarżący) na czynność Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (dalej: Prezes URE) z 11 sierpnia 2023 r. w przedmiocie stwierdzenia braku przekazania opinii i poinformowania operatora rozliczeń energii odnawialnej o nieprzedłożeniu opinii w terminie, a także orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu sądowego. Skargę kasacyjną – stosownie do treści art. 173 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz.U.2024.935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) – wniósł pełnomocnik skarżącego, a zaskarżając orzeczenie w całości wniósł o jego uchylenie i – alternatywnie – rozpoznanie skargi lub uznanie zaskarżonej czynności za bezskuteczną; wskazał także – po trzecie – na możliwość uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zażądano także – w każdym z tych przypadków – na potrzebę zasądzenia od Prezesa URE na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. I. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżanemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 3 § 2 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że skarga skarżącego kasacyjnie do WSA była niedopuszczalna, ponieważ zaskarżona czynność Prezesa URE nie mieści się w katalogu aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. w szczególności nie stanowi czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i jako taka nie podlega kognicji sądu administracyjnego, oraz ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że aby czynność Prezesa URE mogła podlegać zaskarżeniu, musiałaby kończyć postępowanie administracyjne w sprawie – co skutkowało odrzuceniem skargi. II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżanemu postanowieniu zarzucono także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o promowaniu energii elektrycznej w wysokosprawnej kogeneracji (Dz.U.2022.553 ze zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, że skarżący kasacyjnie jest wytwórcą energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji, o którym mowa w tym przepisie, tj. który jest uprawniony do otrzymania premii kogeneracyjnej albo premii gwarantowanej, albo premii gwarantowanej indywidualnej, albo premii kogeneracyjnej indywidualnej, podczas gdy skarżący kasacyjnie jest podmiotem korzystającym z instrumentu wsparcia opartego na stałej cenie zakupu energii elektrycznej z biogazu uregulowanego w art. 70a–70f ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz.U.2025.1436 ze zm., dalej: ustawa OZE), b) art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. art. 93a ust. 1 ustawy OZE poprzez jego błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżący kasacyjnie nie przedłożył Prezesowi URE opinii, o której mowa w tym przepisie. W motywach wskazano argumenty przemawiające za uwzględnieniem skargi kasacyjnej. Prezes URE wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. (por. wyroki NSA: z 25 listopada 2016 r., sygn. akt I FSK 1376/16; z 17 stycznia 2017 r., sygn. akt. I GSK 1294/16; z 8 lutego 2017 r., sygn. akt I GSK 1371/16; z 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt I GSK 91/17; z 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1869/17; baza orzeczeń nsa.gov.pl). Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie "wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. dotyczy naruszenia przepisów postępowania, ale tylko takiego które mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Na wstępie wskazać należy, że poza kognicją Sądu II instancji pozostaje zarzut nr II petitum skargi kasacyjnej, którego istotą jest negacja ustaleń faktycznych dokonanych przez WSA. W punkcie a zanegowano to, że "skarżący kasacyjnie jest wytwórca energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji, o której mowa w tym przepisie (...) podczas gdy skarżący kasacyjnie jest podmiotem korzystającym z instrumentu wsparcia opartego na stałej cenie zakupu energii elektrycznej z biogazu uregulowanego art. 70a–70f ustawy OZE", zaś w punkcie b wskazano na "Błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżący nie przedłożył Prezesowi URE opinii, o której mowa w tym przepisie". Ujęte w cudzysłowach opisy naruszeń nie pozwalają na ich ocenę w kontekście regulacji art. 174 pkt 1 p.p.s.a.; mogłyby stanowić podstawę tak opisanych zarzutów w ramach naruszeń prawa procesowego przez Sąd I instancji. Sąd II instancji tego braku samodzielnie sanować nie może. Wskazać również należy, że Sąd II instancji nie jest władny samodzielnie określić, który z dwóch powołanych przepisów – w każdym z zarzutów – został niewłaściwie/błędnie zastosowany (użyto liczby pojedynczej), ponieważ w uzasadnieniu skargi kasacyjnej próżno doszukiwać się rozwikłania tego dylematu. Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut nr I petitum skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko wyrażone przez WSA w zaskarżonym postanowieniu, polegające na tym, że zaskarżona w niniejszej sprawie czynność będąca następstwem nieprzedłożenia przez skarżącego w terminie opinii akredytowanej jednostki jest czynnością faktyczną i nie można jej zakwalifikować jako mieszczącej się w katalogu wskazanym w art. 3 § 2 p.p.s.a. W ślad za stanowiskiem WSA, warto powtórzyć, że zaskarżone działanie Prezesa URE, jest czynnością faktyczną, która nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Skoro zaś czynność ta nie mieści się w katalogu aktów lub czynności z art. 3 § 2 p.p.s.a. zasadnym było zastosowanie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Co istotne, ww. czynność która jest dokonywana pomiędzy Prezesem URE a Zarządcą Rozliczeń S.A., a ma jedynie charakter informacyjny, wykonana była w ramach roboczej współpracy. Informacje zaś są przekazywane zbiorczo i uwzględniają wszystkie podmioty korzystające z aukcyjnego systemu wsparcia a także z tzw. systemu wsparcia FIT/FIP. Nie ulega zaś wątpliwości, że organ przekazał jedynie informację, odpowiadającą stanowi faktycznemu. Niezależnie od powyższego, w niniejszej sprawie, mimo tego że opinia nie została przedłożona w ustawowym terminie, tj. do 15 marca 2023 r., to w piśmie Departamentu Źródeł Odnawialnych URE z 11 sierpnia 2023 r. (k. 35) skierowanym do Zarządcy Rozliczeń S.A., została przekazana przedmiotowa opinia wraz z informacją o złożeniu jej po upływie ustawowego terminu. Jest to więc czynność, która sprowadzała się jedynie do poinformowania Zarządcy Rozliczeń S.A. w ramach roboczej współpracy o stanie faktycznym przedmiotowej sprawy. Mając to na względzie Organ przekazał informację, odpowiadającą stanowi faktycznemu. Mając na względzie treść art. 184 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.