II FZ 649/17

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia I. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 554/15 którym zarządzono ściągnięcie od I. Sp. z o.o. z siedzibą w G. kwotę 100 zł (słownie sto złotych) tytułem nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 554/15 w sprawie ze skargi I. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 18 maja 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 554/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. Sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej jako: "Spółka", "Skarżąca") na postanowienie Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2014 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Pismem z dnia 23 maja 2016 r. Spółka wniosła o doręczenie pisemnego uzasadnienia wyroku. Zarządzeniem z dnia 27 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał Skarżącą, na podstawie art. 234 § 2 i § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej jako: "P.p.s.a.") do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł (słownie: sto złotych) za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, sporządzonym i doręczonym na wniosek Spółki, stosownie do § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192). Odpis ww. zarządzenia został doręczony Skarżącej w dniu 7 czerwca 2016 r. Zarządzeniem z dnia 6 września 2016 r. Przewodniczący Wydziału wezwał Spółkę do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 27 maja 2016 r. o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Wezwanie zostało doręczone Skarżącej w dniu 12 września 2016 r. W dniu 9 grudnia 2016 r. Przewodniczący wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarządził ściągnięcie od Spółki kwoty 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem nieziszczonej opłaty kancelaryjnej. Odpis ww. zarządzenia został doręczony Skarżącej w dniu 21 grudnia 2016 r. Pismem z dnia 28 grudnia 2016 r. Spółka złożyła zażalenie, w którym wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych. Sąd pierwszej instancji wezwał Spółkę do usunięcia braków zażalenia poprzez podanie zwięzłego uzasadnienia zażalenia oraz złożenie jego odpisu. Sąd wskazał, że ww. braki formalne należy usunąć w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia zażalenia (art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej jako: "P.p.s.a."). Ww. wezwanie zostało doręczone Spółce w dniu 9 stycznia 2017 r. Jednocześnie Sąd potraktował zażalenie Spółki jako wniosek o przyznanie prawa pomocy i w dniu 9 stycznia 2017 r. wezwał ją do udzielenia stosowanych informacji o jej stanie majątkowym oraz do nadesłania formularza PPR podpisanego przez osoby uprawnione do reprezentowania Spółki. W dniu 16 stycznia 2017 r., w odpowiedzi na wezwanie Sądu do usunięcia braków zażalenia, Spółka złożyła pismo, w którym podniosła, że skarżone zarządzenie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Spółka załączyła również dodatkowy egzemplarz zażalenia. Natomiast pismem z dnia 20 stycznia 2017 r., w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 9 stycznia 2017 r., Skarżąca odmówiła przedstawienia dokumentacji, obrazującej jej sytuację majątkową. Do pisma załączyła jednakże uzupełniony formularz PPR. Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 554/15, Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie z uwagi na brak informacji na temat jej sytuacji finansowej. Pismem z dnia 16 lutego 2017 r. Spółka złożyła sprzeciw na ww. postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i zwolnienie jej od kosztów sądowych. W wyniku rozpoznania sprzeciwu Skarżącej, postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 554/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd wskazał, że pomimo wezwania skierowanego do Spółki, nie udokumentowała ona swojej sytuacji majątkowej, a w złożonym od postanowieniem Referendarza Sądowego z dnia 26 stycznia 2017 r. sprzeciwie nie przedstawiła żadnych dodatkowych informacji, ani nie dołączyła żadnych dokumentów. Z tych względów Sąd nie dysponował materiałem dowodowym, na podstawie którego mógłby ocenić stan finansowy i możliwości płatnicze Skarżącej, a tym samym przyznać jej prawo pomocy. Pismem z dnia 18 kwietnia 2017 r. Spółka złożyła zażalenie na ww. postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i zwolnienie jej od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 24 kwietnia 2017 r. Przewodniczący Wydziału wezwał Skarżącą do usunięcia braków zażalenia poprzez nadesłanie zwięzłego uzasadnienia zażalenia, zgodnie z treścią art. 194 § 3 P.p.s.a. Sąd wskazał, że ww. brak formalny należy usunąć w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia zażalenia W odpowiedzi na wezwanie Sądu, pismem z dnia 5 maja 2017 r. Spółka podniosła, że skarżone postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Postanowieniem z dnia 11 lipca 2017 r., sygn. akt II FZ 299/17, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Skarżącej. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zażalenie złożone przez Spółkę nie spełniało wymogów formalnych określonych w art. 194 § 3 P.p.s.a. Odnosząc się natomiast do postępowania w przedmiocie prawa pomocy Sąd wyjaśnił, że w świetle art. 246 § 2 P.p.s.a. ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skoro Spółka nie przedstawiła w sposób rzetelny i pełny całokształtu swojej sytuacji majątkowej, to tym samym nie wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy. Z uwagi na prawomocne zakończenie postępowania w przedmiocie prawa pomocy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przekazał do rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie Spółki z dnia 28 grudnia 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 234 § 2 P.p.s.a. opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządza ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek, po uprzednim wezwaniu strony do jej uiszczenia. W sprawie zostały spełnione przesłanki do zarządzenia ściągnięcia opłaty związanej ze złożeniem wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, którym oddalono skargę. Z akt analizowanej sprawy wynika, że Skarżąca została skutecznie wezwana do uiszczenia ww. opłaty. Została także wezwana do wykonania zarządzenia poprzez uiszczenie opłaty i pouczona o rygorze jej przymusowego ściągnięcia. Mimo upływu terminu, opłata nie została wniesiona, co uzasadnia zastosowanie środków egzekucyjnych i wydanie zarządzenia o ściągnięciu opłaty. W konsekwencji Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie prawidłowo zastosował art. 234 § 2 P.p.s.a., tj. zarządził przymusowe ściągnięcie opłaty od Spółki po bezskutecznym wezwaniu do jej uiszczenia. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.