I GZ 346/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 czerwca 2024 r.; sygn. akt I SA/Gd 128/24 w zakresie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 15 listopada 2023 r.; nr UP-852/2023 w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE K. S. wniosła skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 15 listopada 2023 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. Pismem z dnia 10 czerwca 2024 r., skarżąca wniosła o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziego WSA Marka Krausa z powodu wydania przez niego postanowienia z dnia 14 maja 2024 r. o odmowie przekazania niniejszej sprawy do rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Zdaniem skarżącej sędzia WSA Marek Kraus naruszył konstytucyjna zasadę niezależności, bezstronności i niezawisłości sędziowskiej. W związku ze złożonym wnioskiem sędzia WSA Marek Kraus złożył do akt oświadczenie, że w sprawie zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku pod sygnaturą I SA/Gd 128/24 nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634) dalej "p.p.s.a.", uzasadniające wyłączenie go jako sędziego od udziału w sprawie. Postanowieniem z 19 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 128/24 WSA w Gdańsku na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a. oddalił wniosek skarżącej o wyłączenie sędziego WSA Marka Krausa. W uzasadnieniu sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżąca nie wskazała sądowi przyczyn wyłączenia określonych w art. 18 p.p.s.a. (a które Sąd jest obowiązany wziąć pod uwagę również z urzędu), a także nie wskazała okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności wskazanego sędziego w danej sprawie na podstawie art. 19 p.p.s.a. Przedłożony wniosek nie zawiera obiektywnych i realnych podstaw wyłączenia sędziego. W aktach sprawy znajduje się pisemne oświadczenie wskazanego przez skarżącą we wniosku sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, z którego wynika, że po jego stronie nie istnieją żadne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, ani nie zachodzą przesłanki wyłączenia go od rozpoznania sprawy z mocy prawa, określone w art. 18 p.p.s.a. Zażalenie na to postanowienie wniosła K.S. domagając się: 1) uchylenia zaskarżonego postanowienia z powodu wyznaczenia do wydania zaskarżonego postanowienia Sędziów wyznaczonych do rozpoznania skargi z dnia 3 stycznia 2024 r.: Alicję Stępień i Sławomira Kozika ,którzy tym samym mają wpływ na rozpoznanie skargi w sytuacji gdy Sędzia Marek Kraus jest Sędzią sprawozdawcą do rozpoznania skargi i to od Jego ustaleń zależy treść wyrok, w związku z czym Sędziowie Alicja Stępień i Sławomir Kozik wyłączeni są z mocy art.l8 § 1 pkt 1 p.p.s.a. od rozpoznania wniosku o wyłączenie Sędziego Marka Krausa, albowiem okoliczność ta wskazuje na interesowność i pozaprawne powiązania z ZUS/0/S., identycznie jak Sędziego Marka Krausa, który z naruszeniem art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 178 ust.1 Konstytucji RP 14 maja 2024 r. wydał postanowienie w/s odmowy przekazania sprawy wg właściwości WSA w Warszawie ; 2) zmiany postanowienia, ponieważ z naruszeniem art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 178 ust. 1 Konstytucji RP Sędzia Marek Kraus 14 maja 2024 r. wydał postanowienie w/s odmowy przekazania sprawy wg właściwości WSA w Warszawie ,zaś skład Sądu w zaskarżonym postanowieniu również naruszył art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 178 ust. 1 Konstytucji RP; W uzasadnieniu zażalenia skarżąca ponowiła argumentację podniesioną we wniosku o wyłączenie sędziego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 18 § 1 p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowo-administracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powody wyłączenia trwają po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 2 p.p.s.a.). Ponadto sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (art. 18 § 3 p.p.s.a.). Niezależnie od przyczyn wymienionych powyżej sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, o czym stanowi art. 19 p.p.s.a. Przepis art. 19 p.p.s.a. zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia. Wskazuje mianowicie, że niezależnie od wymienionych w art. 18 p.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Oznacza to, że wniosek o wyłączenie sędziego powinien odnosić się do określonego sędziego i wskazywać na istnienie takich okoliczności, które mogą rodzić wątpliwość co do jego bezstronności. W rozpoznawanej sprawie skarżąca we wniosku o wyłączenie, jak zasadnie stwierdził sąd pierwszej instancji, nie podała jakiejkolwiek obiektywnej przesłanki, która uzasadniałaby zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) prawidłowo zatem sąd pierwszej instancji stwierdził, że z treści zarzutów podniesionych przez skarżącą we wniosku o wyłączenie sędziego nie wynika, aby w stosunku do sędziego WSA Marka Krausa zachodziły jakiekolwiek z wymienionych w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., przyczyny wyłączenia sędziego. Oceny tej nie zmieniają zarzuty i argumentacja podniesione w zażaleniu, które powielają stanowisko skarżącej przedstawione we wniosku o wyłączenie sędziego. NSA podziela stanowisko sądu pierwszej instancji w kwestii tego, że odmowa przekazania niniejszej sprawy do rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i subiektywne przekonanie skarżącej o niezasadności (bezprawności) postanowienia tego sądu z 14 maja 2024 r. nie mógł być podstawą do wyłączenia sędziego WSA Marka Krausa od orzekania w sprawie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.