I OZ 817/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2024 r., sygn. akt I SPP/Wa 271/24 o odmowie przyznania prawa pomocy ze skargi B.P. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2021 r., sygn. akt I SAB/Wa 177/20 o odrzuceniu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 20 listopada 2024 r., sygn. akt I SPP/Wa 271/24 odmówił przyznania B.P. (dalej: skarżący) prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B.P. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2021 r., sygn. akt I SAB/Wa 177/20 o odrzuceniu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wyjaśnił, że w myśl art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi, zaś taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Wniosek o przyznanie prawa pomocy został wniesiony wraz ze skargą o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 października 2021 r., sygn. akt I SAB/Wa 177/20. Skarga o wznowienie postępowania została odrzucona postanowieniem z 20 listopada 2024 r., sygn. akt I SAB/Wa 217/24, w którym Sąd wyjaśnił, że nie został dochowany termin do wystąpienia ze skargą o wznowienie. Skarżący wniósł środek odwoławczy od powyższego postanowienia, domagając się jego zmiany i przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Zażalenie podlegało oddaleniu. Słusznie wskazał Sąd I instancji, że w przypadku braku wątpliwości w zakresie niedopuszczalności merytorycznego rozpoznania skargi prawo pomocy nie przysługuje. Wskazuje na to wprost przepis art. 247 p.p.s.a. Ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych wyjaśnia, że o oczywistej bezzasadności skargi świadczy w szczególności taki stan sprawy, który wskazuje - bez konieczności przeprowadzania głębszej analizy - na istniejącą podstawę do odrzucenia skargi. Oczywistość bezzasadności skargi, o której mowa w art. 247 p.p.s.a. należy łączyć nie tylko z jej merytoryczną oceną, ale i z możliwością jej wniesienia. Odmowa przyznania prawa pomocy w takiej sytuacji następuje bez badania sytuacji materialnej strony. Nie zachodzi bowiem konieczność rozważania zasadności przyznania prawa pomocy, skoro nie będzie ono zmierzać do udzielenia stronie gwarancji procesowych, skoro skarga nie zostanie rozpoznana. W niniejszej sprawie zaistniały stan faktyczny wskazuje, że Sąd I instancji nie dokonał wadliwej oceny wniosku skarżącego. Skarżący domagał się przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów postępowania z jego skargi o wznowienie postępowania sądowego w sprawie I SAB/Wa 177/20, skargę o wznowienie opierając na przesłance z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. (pozbawienia możności działania w sprawie). W myśl przepisu art. 277 p.p.s.a., skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Z powołanej regulacji wynika, że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania upływał w terminie trzech miesięcy od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydanym orzeczeniu. Postępowanie w sprawie I SAB/Wa 177/20 zostało zakończone postanowieniem z 20 października 2021 r., którego odpis doręczono skarżącemu w dniu 3 listopada 2021 r. Skarga o wznowienie postępowania została natomiast wniesiona w dniu 24 września 2024 r. Mając na uwadze ewidentne uchybienie terminu do wystąpienia ze skargą o wznowienie postępowania, Sąd miał podstawy do uznania, że prawo pomocy skarżącemu w tej sytuacji nie przysługuje. Odmowa przyznania prawa pomocy z powodu oczywistej bezzasadności skargi może być orzeczona, o ile strona nie złoży wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi a kwestia niezachowania terminu jest jednoznaczna i wynika wprost z przepisu prawa. Taka sytuacja wystąpiła w sprawie niniejszej. W zaskarżonym postanowieniu Sąd stwierdził, że skarga została wniesiona po terminie, co uzasadniało odmowę przyznania prawa pomocy. Skarżący wprawdzie stanowisko to zakwestionował, jednak nie wskazał jakiejkolwiek argumentacji mającej świadczyć o zachowaniu przez niego terminu do wniesienia skargi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.