II OSK 2003/22

SENTENCJA Dnia 5 czerwca 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 395/21 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej w K. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 8 lutego 2021 r., nr IR.IV.7721.414.2020.5 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 395/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej w K. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 8 lutego 2021 r., nr IR.IV.7721.414.2020.5, którą w pkt 1 uchylono decyzję Starosty Kępińskiego z dnia 25 września 2020 r., nr 531/2020, w części zatwierdzonego projektu zagospodarowania terenu oraz orzeczono o zatwierdzeniu nowego projektu zagospodarowania terenu obejmującego działkę nr [...] i nr [...] dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego w Kępnie przy ul. [...]; w pkt 2 w pozostałej części ww. decyzję Starosty Kępińskiego utrzymano w mocy. Sąd wskazał, że organ II instancji, wydając zaskarżoną decyzję, rzetelnie zbadał oraz szczegółowo omówił spełnienie wymagań projektu budowlanego określonych w cytowanym art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), zwanej dalej "P.b.". Przedmiotowa inwestycja jest zgodna z planem miejscowym (uchwała nr [...] Rady Miejskiej w Kępnie z dnia 18 września 2013 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] – Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego [...]) oraz przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065). Dokumentacja projektowa została wykonana zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Ponadto inwestor wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę (następnie uzupełnionym) złożył stosowne załączniki, wynikające z art. 33 ust. 2 P.b., w tym m.in. oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane do wszystkich działek objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę (tj. działek nr ewid. [...] i [...]) oraz wywiązał się w wyznaczonych terminach z obowiązków nałożonych w trybie art. 35 ust. 3 P.b. przez organy I i II instancji. Sąd I instancji szczegółowo odniósł się do zarzutów skargi "zwykłej", tj. - obligatoryjnych elementów projektu budowlanego; - instalacji okablowania strukturalnego, instalację domofonową oraz instalację telewizji satelitarnej, naziemnej i radia; - analizy przesłaniania i zacieniania; - pojęcia intensywnej zabudowy na obszarze śródmieścia; - uwag podnoszonych przez Wielkopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków; - "zasady kontynuacji" / "zasady dobrego sąsiedztwa"; - konieczności zapewnienia w sposób właściwy wymaganej liczby miejsce postojowych, ich dostępności i odległości od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym; - właściwego okablowania do posadowienia stacji ładowania samochodów elektrycznych. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. 329), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyła skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia jego praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z § 13, § 2 ust. 4, § 19 ust. 1 pkt 1, § 18 ust. 2 ww. rozporządzenia z 2002 r. w zw. z art. 7 ust. 1 P.b. przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na niedokonaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu właściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej oraz niezastosowaniu środka określonego w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obejmującego nieuchylenie decyzji Wojewody Wielkopolskiego i Starosty Kępińskiego w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu, mimo: • niezawierania przez niego obligatoryjnego elementu projektu budowlanego, tj. szczegółowych wyliczeń, wskazujących na zapewnienie właściwego nasłonecznienia obiektu budowlanego, w tym projektu nasłonecznienia, sposobu obliczenia odległości między budynkami, sposobu określenia ramion kątów między tymi budynkami oraz wysokości przesłaniania; • istnienia zasadnych zastrzeżeń Wielkopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, w którego ocenie koncepcja architektoniczna inwestora jest niezgodna z wymogami § 15 strefy "B" ochrony konserwatorskiej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Kępno w zakresie obowiązku dostosowania nowej zabudowy do historycznej kompozycji urbanistycznej w zakresie rozplanowania wysokości i formy zabudowy; • niewskazanie przez inwestora właściwej odległości stanowisk postojowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt w budynku mieszkalnym; • niezapewnienia właściwej organizacji miejsc postojowych (z bezpośrednim, indywidualnym dostępem do każdego z miejsc parkingowych); - art. 106 p.p.s.a. przez niedopuszczenie i nieprzeprowadzenie dowodów zgłoszonych przez skarżącego, tj. dokumentacji fotograficznej, wskazującej na posadowienie lokali mieszkalnych, wchodzących w skład Wspólnoty Mieszkaniowej, przy zabetonowanym zbiorniku, konieczności naruszenia jego struktury w sytuacji rozpoczęcia prac objętych pozwoleniem na budowę, skutkującej zagrożeniem bezpieczeństwa obiektu Wspólnoty Mieszkaniowej, wynikającej z naruszenia jej fundamentów, które nie stanowiły przedmiotu uwagi pozwolenia na budowę oraz organów administracyjnych je zatwierdzających. Ponadto zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 3 lit. b P.b. przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na niedokonaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu właściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej oraz niezastosowaniu środka określonego w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obejmującego nieuchylenie decyzji Wojewody Wielkopolskiego i Starosty Kępińskiego w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu, mimo niedołączenia przez inwestora informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia i niewykazania, że posadowienie inwestycji nie stanowi zagrożenia dla lokali mieszkalnych, wchodzących w skład Wspólnoty Mieszkaniowej przy zabetonowanym zbiorniku, nie doprowadzi do naruszenia jego struktury w sytuacji rozpoczęcia prac objętych pozwoleniem na budowę i nie będzie skutkowało zagrożeniem bezpieczeństwa obiektu Wspólnoty Mieszkaniowej; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 35 ust. 3 P.b. w zw. z art. 34 P.b. przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na niedokonaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu właściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej oraz niezastosowaniu środka określonego w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obejmującego nieuchylenie decyzji Wojewody Wielkopolskiego i Starosty Kępińskiego w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu, i uznaniu, że ustalenia i oceny organu administracji publicznej zostały przedstawione w sposób szczegółowy i wnikliwy, a ich prawidłowość i zasadność nie budzi istotnych zastrzeżeń Sądu, mimo: • nieusunięcia przez inwestora wadliwości złożonego projektu, tj. niewykonania zobowiązania Starosty Kępińskiego do załączenia projektu budowlanego zgodnego z zapisami zawartymi w § 56 § 192a i 192e ww. rozporządzenia z 2002 r., a jedynie podjęcie polemiki z zasadnością zobowiązania inwestora; • niezawierania przez nie obligatoryjnych elementów projektu budowlanego, tj. sposobu zagospodarowania terenu wokół obiektu. W związku z wnioskowanym przez T. sp. z o.o. przyśpieszeniem terminu rozpoznania skargi kasacyjnej, sprawa została skierowana do rozpoznania na termin posiedzenia niejawnego, o czym strony postępowania zostały zawiadomione i nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego i materialnego, w szczególności z tego względu, że zarzuty te należy uznać za gołosłowne. Otóż argumentacja skargi kasacyjnej zawiera wyłącznie stanowisko polemiczne z oceną prawną jaką wypowiedział Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Nie zawiera usprawiedliwionych podstaw twierdzenie zawarte w skardze kasacyjnej, zgodnie z którym inwestor nie usunął wadliwości złożonego projektu i nie wykonał zobowiązania Starosty Kępińskiego do załączenia projektu budowlanego zgodnego z zapisami zawartymi § 192a i 192e ww. rozporządzenia z 2002 r. A mianowicie, inwestor na wezwanie organu I instancji złożył uzupełnienie wniosku; a poza tym w sprawie organ odwoławczy wprost ocenił, że zakres projektu budowlanego przewiduje instalację okablowania strukturalnego, instalację domofonową oraz instalację telewizji satelitarnej, naziemnej i radia, o których mowa w § 56, § 192a, § 192e ww. rozporządzenia z 2002 r., na co też zwrócił uwagę Sąd I instancji. Jeżeli w tym zakresie inwestor udzielił organowi administracyjnemu stosownych wyjaśnień, a mianowicie, że projekt zawiera określone rozwiązania ww. zakresie, to tym samym brak było podstaw do żądania od inwestora dostarczenia kolejnego projektu. Stąd Sąd I instancji niewadliwie powołał się na pogląd orzeczniczy wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lutego 2009 r. o sygn. akt II OSK 73/08, zgodnie z którym obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości może być realizowany przez inwestora w każdej formie, która powoduje eliminację naruszeń wymogów określonych w art. 35 ust. 1 P.b., w tym także przez wskazanie organowi, że naruszenie tych wymogów nie występuje. W pełni zasługuje na uwzględnienie pogląd, że omyłkowe nałożenie przez organ na inwestora obowiązków, w trybie art. 35 ust. 3 P.b., nie pozbawia tego organu prawa odstąpienia od ich egzekwowania w sytuacji wykazania przez stronę wadliwości zajętego wcześniej stanowiska. Jeżeli jak ostatecznie ustalono przedłożony projekt zawiera rozwiązania o jakich mowa w § 56, § 192a i § 192e ww. rozporządzenia z 2002 r., tym samym brak jest podstaw do skutecznego twierdzenia, że projekt budowlany w tym zakresie nie jest pełny, tym bardziej, że w skardze kasacyjnej nie wykazano na czym konkretnie ów "niepełność" projektu budowlanego miałaby polegać poza ogólnym powołaniem się na § 192a i § 192e ww. rozporządzenia z 2002 r. Ponadto w odniesieniu do kompletności projektu budowlanego Sąd I instancji zwrócił uwagę na treści art. 34 P.b. (dotyczący wymogów projektu budowlanego), który składa się z licznych jednostek redakcyjnych, a skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa nie wskazała o naruszenie, którego dokładnie przepisu jej chodzi. Tych kwestii skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa nie wyjaśniła także w skardze kasacyjnej, a zatem najpóźniej w skardze kasacyjnej nie wykazała skutecznie aby projekt budowlany zawierał jakiekolwiek braki, co pozwalałoby na stwierdzenie, że w sprawie naruszono któryś z wymogów określonych w art. 34 P.b. W związku z tym nie zawiera usprawiedliwionych podstaw twierdzenie, że przedstawiony przez inwestora projekt jest niepełny, a zatem w oparciu o niego nie sposób ocenić, czy planowana inwestycja odpowiada prawu budowlanemu. Także w odniesieniu do projektowanych miejsc postojowych skarga kasacyjna nie zawiera żadnych konkretów. Poza tym zakresie Sąd I instancji wprost ocenił, że wbrew zgłoszonym w skardze wątpliwościom, zostały zachowane wymagane odległości stanowisk postojowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym. Można się o tym przekonać analizując choćby rysunek nr 01 Projektu, z uwzględnieniem skali, w jakiej został sporządzony (1:100). W skardze kasacyjnej nie wykazano z jakich konkretnie względów skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa twierdzi, że stosowne odległości nie zostały zachowane. Podobnie w odniesieniu do twierdzeń tej Wspólnoty dotyczących niezapewnienia właściwej organizacji miejsc postojowych nie wiadomo co konkretnie strona skarżąca ma na myśli skoro projekt budowlany realizuje ustalony w planie miejscowym wskaźnik miejsc postojowych. W skardze kasacyjnej nie wykazano aby rozwiązania projektowe w tym zakresie naruszały § 21 pkt 1 lit. a planu miejscowego oraz § 18 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia w 2002 r. Podobnie nie wykazano w skardze kasacyjnej na czym miałoby polegać niezawarcie obligatoryjnych elementów projektu budowlanego i niewskazanie sposobu zagospodarowania terenu wokół obiektu. Ponadto trudno polemizować z twierdzeniami skargi kasacyjnej dotyczącymi analizy nasłonecznienia i zacieniania. Kwestie te były bowiem przedmiotem wyjaśnień organu odwoławczego. W świetle braku konkretów w argumentacji skarżącej Wspólnoty zobrazowanie w analizie nasłonecznienia i zacieniania rzutu cienia stanowi wystarczającą podstawę do stwierdzenia, że w skardze kasacyjnej nie podważono skutecznie oceny Sądu I instancji, który w omawianym zakresie nie doszukał się uchybień, tym bardziej, że w sprawie oceniono wymóg zapewnienia minimalnego czasu nasłonecznienia dla lokali mieszkalnych od strony południowo-zachodniej i północno-zachodniej, na którą rzucany jest cień projektowanego budynku na działkę nr [...]. Analiza wskazuje, że zapewnione jest ponad 3-godzinne nasłonecznienie lokali, w sytuacji gdy dla zabudowy śródmiejskiej możliwe jest skrócenie tego czasu do 1,5 godziny. W sprawie oceniono też, że z analizy wynika, iż od strony północno-wschodniej i północno zachodniej, tj. od strony działki [...], spełniony jest wymóg 3-godzinnego nasłonecznienia. Jeżeli skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa stoi na stanowisku, że analiza nasłonecznienia i zacieniania zawiera błędne dane, to powinna przedstawić w tym zakresie miarodajny kontrdowdów (kontranalizę), w innym wypadku jej twierdzenia należało uznać za gołosłowne, a tym samym pozbawione usprawiedliwionych podstaw. Nie wystarczy w omawianym zakresie poprzestać na gołosłownym twierdzeniu, że wniosek nie zawiera szczegółowych wyliczeń, wskazujących na zapewnienie właściwego nasłonecznienia obiektu budowlanego, w tym projektu nasłonecznienia, sposobu obliczenia odległości między budynkami, sposobu określenia ramion kątów między tymi budynkami oraz wysokości przesłaniania. Trudno także polemizować z twierdzeniami skargi kasacyjnej odnoszącymi się do "zastrzeżeń" Wielkopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. W tym zakresie skarżącej Wspólnocie Mieszkaniowej wyjaśniono, że ostatecznie projekt budowlany został pozytywnie zaopiniowany przez Wielkopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, co oznacza, że skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa nie może w tym zakresie skutecznie formułować zarzutów co do istnienia zastrzeżeń konserwatorskich. Poza tym w skardze kasacyjnej brak jest jakiegokolwiek merytorycznego wywodu, który mógłby podważyć skutecznie ocenę, zgodnie z którą inwestor dysponuje opinią konserwatorską dla projektowanego budynku mieszkalnego położonego częściowo w strefie "B" ochrony konserwatorskiej w Kępnie. Trudno też polemizować z twierdzeniami skargi kasacyjnej wskazującymi, że rozpoczęcie prac objętych pozwoleniem na budowę skutkować będzie zagrożeniem bezpieczeństwa obiektu Wspólnoty Mieszkaniowej, wynikającej z naruszenia jej fundamentów (kwestia zabetonowanego zbiornika). Projekt budowlany nie dotyczy bowiem prac budowlanych na sąsiedniej nieruchomości należącej do Wspólnoty Mieszkaniowej. Na uwagę zasługuje, że argumentacja skargi kasacyjnej w tym zakresie nie odnosi się do legalności projektu budowlanego, czy pozwolenia na budowę, lecz kolejnego etapu procesu inwestycyjno-budowlanego jakim jest realizacja przedmiotowej inwestycji. Te zaś kwestie pozostają poza zakresem przedmiotowego postępowania, które ogranicza się wyłącznie do oceny legalności decyzji o pozwoleniu na budowę, a nie tego w jaki sposób będą w przyszłości wykonywane roboty budowlane. Brak jest tym samym podstaw do stwierdzenia wskazywanego w skardze kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 3 lit. b P.b. oraz art. 106 p.p.s.a. Ponadto art. 106 p.p.s.a. składa się z kilku jednostek redakcyjnych, co do których skarga kasacyjna nie zawiera odpowiedniego sprecyzowania, o którą jednostkę redakcyjną chodzi. Z powyższego wywodu wynika, że Sąd I instancji niewadliwie przyjął, iż na uwzględnienie nie zasługiwał żaden z zarzutów podniesionych w skardze, spośród których w dodatku istotna część jawi się wręcz jako zarzuty gołosłowne lub nawet ewidentnie bezpodstawne, świadcząc tym samym o – być może – nie dość starannej lekturze uzasadnienia zaskarżonej decyzji tudzież o niedostatecznym zapoznaniu się z aktami sprawy. Dlatego wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej, a dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z § 13, § 2 ust. 4, § 19 ust. 1 pkt 1, § 18 ust. 2 ww. rozporządzenia z 2002 r. w zw. z art. 7 ust. 1 P.b.; art. 106 p.p.s.a.; art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 3 lit. b P.b.; art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 35 ust. 3 P.b. w zw. z art. 34 P.b. – nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.