I GZ 457/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lipca 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 1463/24 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 13 lutego 2024 r. nr DRP.WPAV.411.491.2024.MP w przedmiocie nakazu zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 10 lipca 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 1463/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej zwany także: sądem I instancji), działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej zwanej: p.p.s.a.), odrzucił skargę R. K. (dalej zwanego: skarżącym lub stroną) na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej zwanego: Prezesem PFRON) z 13 lutego 2024 r. w przedmiocie nakazu zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego. Sąd I instancji wskazał w uzasadnieniu, że na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 maja 2024 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braku formalnego skargi przez wskazanie numeru PESEL w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Korespondencja zawierająca wezwanie została doręczona skarżącemu 24 czerwca 2024 r. Sąd wskazał, że w zakreślonym terminie (tj. 1 lipca 2024 r.) skarżący nie uzupełnił braku formalnego Zaskarżonym postanowieniem z 10 lipca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę. W dniu 16 lipca 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęło pismo organu przekazujące według właściwości pismo skarżącego z 1 lipca 2024 r. stanowiące odpowiedź na wezwanie sądu, w którym wskazał swój numery PESEL. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie sądu I instancji. W zażaleniu wskazał, że zachował termin do uzupełnienia braków formalnych, bowiem 1 lipca 2024 r. (tj. w ostatnim dniu zakreślonym przez sąd) złożył w oddziale PFRON w Łodzi pismo zaadresowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (za pośrednictwem PFRON), w którym podał swój numer PESEL. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z kolei stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W rozpoznawanej sprawie WSA uznał, że brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a., było niepodanie numeru PESEL strony. W orzecznictwie sądów administracyjnych występowały rozbieżności co do uznania nr PESEL jako braku formalnego, o którym mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. W związku z tym NSA podjął uchwałę, zgodnie z którą niezachowanie określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a (uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 3 lipca 2023 r., II GPS 3/22). Bezspornym jest, że strona nie podała w skardze swojego numeru PESEL. Brak wskazania numeru PESEL skarżącego wymagał więc wszczęcia procedury naprawczej na mocy art. 49 § 1 w zw. art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Jak wynika z akt sądowych sprawy w zakreślonym 7-dniowym terminie, który upływał 1 lipca 2024 r., skarżący nie wskazał swojego numerów PESEL, wobec czego sąd I instancji zobligowany był odrzucić skargę na mocy art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Nie ma przy tym znaczenia, jak podniesiono w uzasadnieniu zażalenia, że uzupełnienie braków formalnych skargi za pośrednictwem organu, którego decyzja została zaskarżona, stanowiło działanie prawidłowe, skutkujące zachowaniem zakreślonego przez sąd I instancji 7-dniowego terminu. W toku wszczętego postępowania sądowoadministracyjnego strona powinna każde pismo procesowe kierować bezpośrednio do sądu, w tym odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi. Pośredni tryb wnoszenia pism procesowych do sądu administracyjnego, a więc za pośrednictwem organu, stanowi wyjątek od zasady bezpośredniego wnoszenia pism do sądu i dlatego też przypadki jego stosowania zostały wprost wymienione w ustawie, tj. w art. 54 § 1, art. 64c § 2 oraz art. 87 § 3 p.p.s.a. Pismo stanowiące uzupełnienie braków formalnych skargi nie należy do tego katalogu. Moment wniesienia pisma został przez ustawodawcę utożsamiony z momentem oddania pisma w placówce pocztowej, ale aby to oddanie pisma w placówce pocztowej odniosło skutek prawnoprocesowy, niezbędne jest jego prawidłowe zaadresowanie – w przedmiotowej sprawie do właściwego sądu. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym w sytuacji wniesienia pisma procesowego, które winno być skierowane bezpośrednio do sądu, a złożone zostało do organu, najwcześniejszą datą, jaką można przyjąć za datę złożenia tego pisma, jest data przesłania tego pisma przez organ do sądu (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OSK 889/15, z 10 stycznia 2018 r. sygn. akt II OZ 1609/17, z 24 października 2018 r. sygn. akt II OZ 1042/18, z 19 grudnia 2019 r. sygn. akt I OZ 1287/19, z 19 lipca 2023 r. sygn. akt I OZ 257/23, z 21 września 2023 r. sygn. akt I OZ 387/23; treść tych orzeczeń dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Wobec powyższego, w sytuacji błędnego (nieprawidłowego) wniesienia pisma za pośrednictwem organu do właściwego sądu zamiast bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za datę wniesienia pisma skarżącego do sądu I instancji należało uznać datę przekazania tego pisma przez organ do sądu, co w rozpatrywanej sprawie miało miejsce już po upływie 7-dniowego terminu na uzupełnienie braków formalnych skargi (tj. 11 lipca 2024 r. – v. data stempla na kopercie k. 39 akt sądowych). W tym stanie rzeczy sąd I instancji zasadnie odrzucił skargę na mocy art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z przedstawionych względów zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.