II SA/Bd 843/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 listopada 2020 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej przyznania zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę. UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] października 2017 r. nr [...], Burmistrz M. przyznał A. B. (skarżącej) zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...]zł miesięcznie na okres od [...].03.2017 r. "do bezterminowo". Decyzja powyższa została następnie zmieniona decyzją Burmistrza M. nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r. w ten sposób, że przyznano skarżącej zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...]zł miesięcznie na okres od [...].11.2018 r. do [...].10.2019 r. oraz w kwocie [...]zł na okres od [...].11.2019 r. "do bezterminowo". W pozostałym zakresie pozostawiono ww. decyzję bez zmian. Następnie, decyzją z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] organ uchylił w całości decyzje własne nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r. i nr [...] z dnia [...] października 2017 r., z powodu nabycia przez stronę prawa do dodatku pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu organ wskazał, że ustalenia dokonane w przedmiocie uprawnienia skarżącej do dodatku pielęgnacyjnego wykazały, iż pobiera ona ten dodatek od [...] marca 2017 r. Organ stwierdził, że nastąpił zbieg uprawnień strony do zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku pielęgnacyjnego, co wynika z art. 16 ust. 6 ustawy z dnia [...] listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 111 – dalej "u.ś.r."). Organ wskazał, że dodatek pielęgnacyjny otrzymują, stosownie do art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, osoby uprawnione do emerytury lub renty, jeżeli zostały uznane za całkowicie niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji albo ukończyły 75 lat. Skarżąca pobierała zasiłek pielęgnacyjny od [...] marca 2017 r. mając jednocześnie ustalone prawo do dodatku pielęgnacyjnego od dnia [...] marca 2017 r. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Podniosła, że świadczenia wypłacane przez różne instytucje nie są tymi samymi świadczeniami, z tego powodu dodatek pielęgnacyjny przyznany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz zasiłek pelengacyjny wypłacany przez Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w M. powinny być przyznane niezależnie od siebie. Skarżąca ponadto opisała obszernie swoją sytuację osobistą i zdrowotną. Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie I instancji. W uzasadnieniu, po przytoczeniu stanu faktycznego oraz treści art. 32 ust. 1 i art. 16 ust. 6 u.ś.r., organ odwoławczy stwierdził, że w przypadku zbiegu dwóch uprawnień (do zasiłku pielęgnacyjnego i do dodatku pielęgnacyjnego) osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje. Wyjaśnił, że choć istnieje tożsamość przesłanek uzyskiwania dodatku pielęgnacyjnego i zasiłku pielęgnacyjnego, są to odrębne świadczenia przyznawane przez inne organy i nie jest możliwe jednoczesne przyznanie osobie, która pobiera dodatek pielęgnacyjny zasiłku pielęgnacyjnego, kierując się sytuacją osobistą i rodzinną strony, ponieważ takie działanie miałoby charakter rażącego naruszenia prawa, tj. art. 16 ust. 6 u.ś.r. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy A. B. powieliła argumentację odwołania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (publ. jak wcześniej wskazano), zgodnie z którym organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń. Zdaniem sądu, prawidłowo Kolegium ustaliło w okolicznościach sprawy niniejszej, że inną okolicznością mającą wpływ na prawo skarżącego do świadczenia (zasiłku pielęgnacyjnego) było ustalenie przez organ I instancji faktu pobierania dodatku pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 16 ust. 6 u.ś.r., zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. Oznacza to, że przez samego ustawodawcę wykluczone zostało jednoczesne pobieranie tych dwóch świadczeń ze wskazaniem, iż w przypadku zbiegu uprawnień do zasiłku jak i dodatku pielęgnacyjnego, uprawniony może pobierać wyłącznie dodatek pielęgnacyjny. Pobieranie dwóch świadczeń jednocześnie jest zatem niezgodne z pożądanym przez ustawodawcę stanem prawnym, powoduje nieuprawnione uprzywilejowanie skarżącego w stosunku do świadczeniobiorców, których sytuacja odpowiada regulacji art. 16 ust. 6 u.ś.r., a zatem nie może być zaakceptowane w kontekście konstytucyjnej zasady równości wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którą wszyscy są wobec prawa równi i wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. W ocenie sądu, przepis art. 32 ust. 1 u.ś.r. - jeśli chodzi o przesłankę "wystąpienia innych okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń" - powinien być wykładany w powiązaniu z art. 16 ust. 6 u.ś.r. w ten sposób, aby stan niezgodny z prawem eliminować, a nie utrzymywać. Organy działają bowiem na podstawie i w granicach prawa, czyli zgodnie z zasadą legalizmu i praworządności (art. 7 Konstytucji RP). Praworządność jest stanem pożądanym, nakazującym wykładać brzmienie przepisu w kontekście celu przepisu i celów ustawy, w tym przypadku u.ś.r. Celem przepisu art. 16 ust. 6 u.ś.r. jest eliminacja przypadków podwójnego pobierania świadczenia z tego samego powodu, jakim jest niepełnosprawność. Jeśli zatem ujawni się okoliczność podwójnego pobierania świadczenia, jest ona okolicznością mającą wpływ na prawo do świadczeń w rozumieniu art. 32 ust. 1 u.ś.r. Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia [...] lutego 2020 r. organ przeprowadził weryfikację uprawnienia skarżącej do przyznanego jej decyzjami nr [...] i nr [...] zasiłku pielęgnacyjnego, w związku z ukończeniem przez skarżącą 75 lat. Z pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] lutego 2020 r., stanowiącego odpowiedź na zapytanie organu z [...] lutego 2020 r., wynika, że skarżąca od [...] marca 2017 pobiera dodatek pielęgnacyjny. Od tej samej daty skarżąca uprawniona była do pobierania zasiłku pielęgnacyjnego, co wynika z uchylonej zakwestionowanym rozstrzygnięciem decyzji nr [...]. Zaistniała zatem sytuacja, o której mowa w art. 16 ust. 6 u.ś.r. Zauważyć ponadto należy, że składając wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego skarżąca wskazała, że nie jest uprawniona do dodatku pielęgnacyjnego, co wynika zarówno z treści własnoręcznie podpisanego przez nią wniosku, jak i załączonego doń oświadczenia. O obowiązku niezwłocznego zgłoszenia do organu m.in. okoliczności uzyskania prawa do dodatku pielęgnacyjnego skarżąca została też pouczona w uchylonej decyzji przyznającej jej zasiłek pielęgnacyjny. Ujawniona w wyniku korespondencji z ZUS okoliczność faktyczna w postaci pobierania przez skarżącą dodatku pielęgnacyjnego jest bezsporna. Konsekwencją powyższego musiało być zastosowanie w sprawie art. 32 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 6 u.ś.r. Podnoszona przez skarżącą argumentacja wskazująca na jej trudną sytuację zdrowotną nie mogła przynieść zamierzonego skutku, organy działają bowiem na podstawie przepisów prawa (co, jak wskazano, wynika z art. 6 k.p.a. i art. 7 Konstytucji RP), które w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie pozostawiają swobody co do rozstrzygnięcia administracyjnego. Sądy administracyjne, sprawując kontrolę działalności administracji publicznej, oceniają zaskarżoną decyzję wyłącznie pod względem zgodności z prawem materialnym oraz przepisami proceduralnymi (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z 2019 r., poz. 2167). Wbrew oczekiwaniu skarżącej, nie może zatem stanowić podstawy orzekania ocena kwestionowanej decyzji pod względem słuszności lub zasad sprawiedliwości społecznej, czy też niewątpliwie trudnej sytuacji życiowej skarżącej. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.