II SA/Gl 509/24

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Gapiński po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. N., M. K., Z. F., H. D., B. M., I. K., H. B. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 12 marca 2024 r. nr NWXIV.7581.3.3.2024 w przedmiocie odmowy zwrotu udziału w wywłaszczonej nieruchomości p o s t a n a w i a odrzucić skargę M. K., Z. F., H. D., B. M., I. K. i H. B. UZASADNIENIE Pismem z dnia 20 marca 2024 r. A. N. wniósł skargę na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 12 marca 2024 r. nr NWXIV.7581.3.3.2024 w przedmiocie odmowy zwrotu udziału w wywłaszczonej nieruchomości. Pismem z dnia 29 kwietnia 2024 r. wezwano A. N. do dokładnego oznaczenia strony skarżącej poprzez wskazanie imienia, nazwiska oraz adresu skarżących w terminie 7 dni pod rygorem przyjęcia, że skargę wnosi wyłącznie w imieniu żony E. N., która udzieliła mu pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym w dniu 8 sierpnia 2019 r. Pismem z dnia 10 czerwca 2024 r. A. N. wskazał następujących skarżących - spadkobierców nieruchomości po jej właścicielach W. A. i H. A.: E. N., S. P., M. K., Z. F., H. D., B. M., I. K. i H. B. (dalej jako: skarżący). Ponadto załączył pełnomocnictwo udzielone mu przez E. N. do występowania w jej imieniu w rozpoznawanej sprawie. Pismem z dnia 28 listopada 2024 r. pełnomocnik A. N. poinformował, że S. P. zmarła. W toku postępowania ustalono, że pełnomocnikiem skarżącej E. N. jest jej mąż A. N., natomiast pełnomocnikiem skarżących: M. K., Z. F., H. D., B. M., I. K. jest skarżąca – E. N. Skarżący H. B. występuje w sprawie osobiście. Pismami z dnia 13 grudnia 2024 r. w wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z dnia 11 grudnia 2024 r. wezwano E. N. jako pełnomocnika skarżących: M. K., Z. F., H. D., B. M. I. K. oraz skarżącego H. B. do usunięcia braków formalnych skargi m.in. przez określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) dalej: "p.p.s.a." uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Powyższe oznacza, że skarżący musi mieć w złożeniu skargi interes prawny pojmowany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżonym aktem lub czynnością. "Interes prawny" zachodzi wtedy, gdy ma on oparcie w przepisach prawa. To, czy konkretny podmiot ma w danej sprawie chroniony interes prawny, decyduje przepis prawa. Najczęściej będą to przepisy prawa materialnego; jednakże mogą to być również przepisy procesowe lub ustrojowe (podobnie B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2007, s. 424–425). W orzecznictwie przyjmuje się, że interes prawny wywodzony jest z przepisu prawa uprawniającego dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej (postanowienie NSA z 8 stycznia 2020r., II OSK 3831/19). Ze skargą może zatem wystąpić podmiot, który wykaże związek pomiędzy chronionym przez przepisy prawa, zasadniczo prawem materialnym, interesem prawnym a zaskarżoną decyzją lub czynnością. Wykazanie związku między chronionym przez przepisy prawa interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej uzależnia uprawnienie do złożenia skargi. Musi to być przy tym interes własny, indywidualny i wynikający z konkretnego przepisu prawa powszechnie obowiązującego. Podmiot, który nie ma interesu prawnego, nie ma również legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Brak legitymacji skargowej skutkuje natomiast odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jako niedopuszczalnej. Z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy wynika, że stroną postępowania sądowoadministracyjnego jest E. N., której organ I instancji odmówił zwrotu udziału w wywłaszczonej nieruchomości położonej w C., w obrębie 336, oznaczonej aktualnie jako działka nr [...] o powierzchni 0,4483 ha. Tymczasem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wnieśli: E. N. oraz M. K., Z. F., H. D., B. M., I. K. reprezentowani przez pełnomocnika – skarżącą E. N. i H. B.. Należy wskazać, że pismami z dnia 13 grudnia 2024 r. wezwano E. N. jako pełnomocnika skarżących oraz skarżącego H. B. do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi m.in. poprzez określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżących E. N. uzupełniła braki formalne skarg, ale nie określiła naruszenia prawa lub interesu prawnego w imieniu skarżących. Natomiast skarżący H. B. w piśmie z dnia 27 grudnia 2024 r. wskazał jedynie, że w rozpoznawanej sprawie wchodzi w prawa i obowiązki jako syn zmarłej L. B. W ocenie Sądu skarżący H. B. oraz E. N. jako pełnomocnik skarżących: M. K., Z. F., H. D., B. M.i i I. K. w powyższych pismach nie wykazali naruszenia prawa lub interesu prawnego. Niewystarczający jest, zdaniem Sądu, do wykazania interesu prawnego jedynie fakt, że skarżący są spadkobiercami właścicieli przedmiotowej działki, bez żadnego bardziej szczegółowego uzasadnienia. Należy również wskazać, że stroną w postępowaniu administracyjnym była jedynie E. N., której pełnomocnikiem był A. N. Starosta [...] w decyzji z dnia 23 stycznia 2024 r. nr [...] wskazał, że spadkobiercy byłych właścicieli wywłaszczonej nieruchomości: M. K., Z. F., H. D., B. M., I. K., nie złożyli wniosku o jej zwrot, dlatego też nie są stronami postępowania. Podkreślił również, że organ w toku prowadzenia postępowania odstąpił od powiadomienia ww. spadkobierców o możliwości zwrotu udziału w prawie własności wywłaszczonej nieruchomości, na podstawie art. 136 ust. 3a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 ze zm.) dalej: "u.g.n.", gdyż uprawnienie do zwrotu nieruchomości nie przysługuje na mocy art. 229 u.g.n. Zatem powiadamianie pozostałych uprawnionych o możliwości zwrotu udziału w prawie własności przedmiotowej nieruchomości uznał za nieuzasadnione. Ponadto dodał, że wyłączenie w art. 229 u.g.n. roszczenia o zwrot nieruchomości stanowi samodzielną negatywną przesłankę zwrotu, wyłączająca konieczność badania merytorycznych uwarunkowań i przesłanek zwrotu określonych w art. 136 i art. 137 u.g.n. Podkreślił że badanie prawidłowości wywłaszczenia działki nr [...] o pow. 0,0968 ha, nie było przedmiotem postępowania, które dotyczyło wyłącznie rozpatrzenia wniosku o zwrot przedmiotowej nieruchomości. W związku z powyższym stwierdzić należy, że jedynie E. N. posiadała interes prawny w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a., a tym samym była uprawniona do wniesienia skargi w sprawie. Uwzględniając powyższe M. K., Z. F., H. D., B. M. I. K. i H. B. nie przysługiwał własny, indywidualny interes prawny we wniesieniu skargi, a co najwyżej interes faktyczny w rozpoznawanej sprawie, który jednak nie daje ochrony sądowej. W konsekwencji nie mógli on skutecznie wnieść w tej sprawie skargi do sądu administracyjnego. Brak interesu prawnego powoduje bowiem niedopuszczalność skargi oraz skutkuje jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Uwzględniając powyższe, stosownie do regulacji zawartej art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., Sąd, orzekł jak w sentencji postanowienia. Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.