III SA/Kr 1226/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi U. J. na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 3 lipca 2023 r. nr NP.9081.2.36.2023 w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę UZASADNIENIE Decyzją z dnia 3 lipca 2023 r., nr NP.9081.2.36.2023 Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z 9 maja 2023 r., nr 2/23 o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u U. J. (dalej: skarżąca) pod postacią przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka, poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych. Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Skarżąca od 8 października 1986 r. do 4 października 2021 r. była zatrudniona w "S." [...] w B. na stanowisku kasjer-sprzedawca (od 8 października 1986 r. do 26 lipca 1992 r. w sklepie nr 5, od 27 lipca 1992 r. do 12 listopada 1999 r. w sklepie nr [...], od 13 listopada 1999 r. do 11 listopada 2000 r. w sklepie nr [...] w tym od 16 września 2000 r. do 11 listopada 2000 r. na stanowisku zastępcy kierownika], od 12 listopada 2000 r. do 14 października 2005 r. w sklepie nr [...], od 15 października 2005 r. do 19 kwietnia 2013 r. w sklepie nr [...], od 20 kwietnia 2013 r. do 30 kwietnia 2019 r. w sklepie nr [...], od 1 maja 2019 r. do 4 października 2021 r. w sklepie nr [...]). Ocena narażenia zawodowego sporządzona przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z 30 sierpnia 2022 r. wykazała, iż do obowiązków skarżącej należało: obsługa klienta (przekładanie towaru wyłożonego przez klienta na taśmę, pobieranie pieniędzy za towar w formie gotówki lub za pomocą karty płatniczej, ważenie towaru i wyszukiwanie kodu towaru na ekranie), przyjęcie i odbiór towaru, układanie na paletach, regałach i gablotach, utrzymywanie sklepu w czystości, w chwili pojawienia się braków - uzupełnianie luk, uzupełnianie pakowizny na stoiskach samoobsługowych, prawidłowe rozliczanie się z gotówki. Skarżąca była badana w [...] Ośrodku Medycyny Pracy w K., który 9 września 2021 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u niej choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu podano min., że prawostronny zespół cieśni nadgarstka rozpoznano badaniem EMG z dnia 7 maja 2008 r., operowano 18 sierpnia 2008 r. W aktualnie wykonanym badaniu EMG z 15 czerwca 2021 r. stwierdzono brak cech prawostronnego zespołu cieśni nadgarstka. Lewostronny zespół cieśni nadgarstka operowano 7 maja 2015 r. Badaniem EMG z 23 listopada 2020 r. nie potwierdzono lewostronnego zespołu cieśni nadgarstka. Jak wskazano ocena narażenia zawodowego nie potwierdza aby skarżąca w trakcie czynności zawodowych wykonywała seryjne ruchy zginania i prostowania nadgarstków, powtarzane wielokrotnie w krótkich odstępach czasowych, które spełniałyby kryteria ruchów monotypowych. Wprawdzie wykonywane przez pracownika czynności na stanowisku pracy kasjer - sprzedawca obciążały kończyny górne jednak nie jest to równoznaczne z monotypią ruchów w zakresie stawów nadgarstkowych. Biorąc pod uwagę powyższe nie ma podstaw do uznania związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy stwierdzanym w dokumentacji obustronnym zespołem cieśni nadgarstka, a sposobem wykonywanej pracy. Organ pierwszej instancji decyzją nr 1/22 z 7 marca 2022 r. odmówił stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej w postaci zespołu cieśni nadgarstka. Decyzja ta została uchylona przez organ odwoławczy decyzją z 22 czerwca 2022 r., znak: NP.9081.2.17.2022 i przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w ponownie prowadzonym postępowaniu wskazał na konieczność przeprowadzenia ponownej oceny narażenia zawodowego w zakładzie pracy skarżącej "S." [...] w B. z uwzględnieniem chronometrażu oraz sposobu wykonywania pracy, oraz zweryfikowanie danych podanych przez zakład pracy z informacjami, dowodami pochodzącymi od skarżącej i w związku z tym przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej mającej na celu wysłuchanie stron postępowania, w celu ustalenia chronometrażu pracy i rodzaju wykonywanych czynności. W toku ponownego rozpoznania sprawy, po wykonaniu zaleceń zawartych w decyzji kasatoryjnej organ I instancji 30 sierpnia 2022 r. sporządził protokół oraz kartę oceny narażenia zawodowego, w których zawarto informacje jakie czynności skarżąca wykonywała pracując na stanowisku kasjer sprzedawca. Wynika z niego, że: - w sklepie nr [...] skarżąca jako kasjer za pomocą obu rąk podnosiła towar uprzednio wyłożony przez klienta na taśmę w celu zeskanowania kodu towaru i odkładała towar na bok. Towar, który skanowano był różnej wielkości i ciężkości. Szybkość przesuwania towaru przez skaner była uzależniona od natężenia ruchu i ilości towaru. Towar obejmowała całą dłonią lub dwoma palcami w zależności od rodzaju towaru, uruchamiając przy tym staw łokciowy prawo-lewo. Podczas przekładania towaru dochodziło do odchylenia nadgarstka w różne strony i w różnym zakresie. Zapłata za towar była przyjmowana w formie gotówki albo karty płatniczej. Od 2020 r. stanowiska kasowe zostały wyposażone w monitory ekranowe używane do ważenia danego towaru. Sprzedawca kładąc towar na wadze jedną lub dwoma rękami, musiał lekko lub mocno zacisnąć rękę na produkcie w zależności od jego wielkości i ciężaru, następnie kładł towar na wadze, która jest wbudowana w pulpit. Z kolei jednym palcem lewej lub prawej ręki wpisywał kod lub ilość towaru na ekranie, odginając przy tym nadgarstek; - w sklepie nr [...] skarżąca pracowała w systemie dwuzmianowym na kasie prawie cały dzień. W ciągu 8-godzinnego dnia pracy zgodnie z przedłożonym przez przedstawiciela zakładu raportem kasjerów od 7 do 9 godzin. Sporadycznie wykonywała czynności związane z wykładaniem towaru na półki, przekładaniem, układaniem, porządkowaniem co również wymagało uruchamiania całych rąk, zginania stawu łokciowego i odchylania nadgarstka; - w sklepach nr [...] i nr [...] skarżąca pracowała na stanowisku piekarniczo-cukierniczym. Do wykonywanych czynności należało: obsługa kasy fiskalnej, dotowarowanie stanowiska z wyrobami cukierniczymi, aktualizacja obowiązujących cen, prace porządkowe związane z utrzymaniem czystości stoiska. Praca na stanowisku kasowym w tych sklepach polegała na wyjmowaniu towaru z koszyka, kolejno skanowaniu produktu i odkładaniu na bok, brak było na tych stanowiskach taśmy do przesuwania towaru, kasjer sprzedawca skanował towar za pomocą skanera wbudowanego w pulpit lub sporadycznie za pomocą skanera ręcznego. Przy wykonywaniu tych czynności również dochodziło do używania obu rąk, odginania nadgarstka, zaciskania towaru za pomocą rąk i zginania stawu łokciowego. Do obowiązków strony w ww. sklepach należało również krojenie ciasta, wyjmowanie z gabloty, ważenie pakowanie dla klienta. Duża część czynności dotyczyła również wykładania towaru na polki; - w sklepach nr [...] i nr [...] praca sprowadzała się do odbioru ilościowego i jakościowego towaru dostarczanego do sklepu tj. sprawdzania towaru poprzez liczenie, metkowanie gdzie dochodziło do wykonywania ruchów dłoni góra dół, układania towaru na półki i w gablotach co z kolei wymagało odchylania nadgarstka; sprawdzanie stanu narzędzi i przyrządów takich jak waga, odważniki, krajalnic, rejestrowanie za pomocą kas fiskalnych wszystkich operacji dotyczących sprzedaży towaru, tj. wypłat, wpłat, rozmieniania gotówki, wydawania paragonu. Na podstawie raportu dostarczonego przez przedstawiciela [...] "S." ustalono, że w okresie od 5 stycznia 2021 r. do 30 lipca 2021 r. średnia częstotliwość wyniosła 6,2 zeskanowanego produktu na minutę, a za okres od 15 maja 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. średnia wyniosła 7,4 zeskanowanego produktu na minutę, podczas, gdy o pracy monotypowej mówi się wówczas gdy częstotliwość powtarzania czynności jest większa niż 40 razy na minutę w okresach krótszych niż pięć minut. Przedłożone dane dotyczyły wykonywanej pracy przez skarżącą na stanowisku sprzedawcy kasjera w sklepie nr [...], w którym pracowała od maja 2019 r. do 4 października 2021 r., w pozostałym zakresie brak było danych. Zgodnie z oświadczeniem pracodawcy największa intensywność obsługi klienta ze względu na skalę swojej działalności i specyfikę miała miejsce w sklepie nr [...]. Skarżąca pracowała w systemie dwuzmianowym po 8 godzin, z jedną przerwy wynoszącą 15 minut. Na podstawie danych dotyczących logowania się na stanowisku kasjera ten czas był nieraz wydłużony do 9 godzin. Kierownik sklepu nr [...] oświadczyła, że do obowiązków skarżącej należało: obsługa kasy fiskalnej, dotowarowanie stanowiska wyrobami piekarniczo-cukierniczymi, aktualizacja obowiązujących cen, prace porządkowe, utrzymanie czystości na stanowiskach pracy. Kierownik sklepu nr [...] oświadczyła, że do zakresu obowiązków skarżącej w tym sklepie należało: obsługa kasy fiskalnej, w tym obsługa klienta, dotowarowanie stanowiska z wyrobami cukierniczymi. W toku rozprawy administracyjnej, która odbyła się 28 listopada 2022 r., w obecności stron przesłuchano świadków, którzy pracowali ze skarżącą tj.: P. B., M. F. oraz E. S. Organ I instancji na podstawie zebranych informacji dokonał aktualizacji karty oceny narażenia zawodowego skarżącej. Opracowaną kartę oceny narażenia zawodowego wraz z protokołami przesłuchań świadków przesłano do [...] Ośrodka Medycyny Pracy w K., w celu uzyskania opinii medycznej do wydanego orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia 9 września 2021 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W dniu 22 lutego 2023 r. [...] Ośrodek Medycyny Pracy w K., odnosząc się do przesłanej dokumentacji dotyczącej choroby zawodowej skarżącej nie znalazł podstaw do zmiany treści orzeczenia lekarskiego nr [...] z 9 września 2021 r. Nowe dowody, według opinii ww. ośrodka, nie wskazują na wykonywanie ruchów monotypowych, zginania prostowania nadgarstków, wielokrotnie powtarzanych, w krótkich odstępach czasowych, co mogłoby skutkować powstaniem obustronnego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Jak stwierdzono, trudno wyróżnić wykonywanie ruchów zginania i prostowania nadgarstka, zamykania dłoni lub chwytania narzędzia pracy palcami z dużą powtarzalnością w krótkich odstępach czasowych. Zarówno w przypadku skanowania i kasowania jak również np. wykładania towaru na półki, krojenia ciasta nożem, każda z prac składa się z szeregu różnych czynności angażujących w różnym stopniu i zakresie kończyny górne. Proces "sprzedaż i kasowanie" wiąże się z wykonywaniem czynności zmiennych, różnorodnych, nie spełniających kryterium ruchów monotypowych. Powyższe ustalenia w zakresie przebiegu zatrudnienia, warunków pracy, a także kluczowe dla rozstrzygania w sprawie choroby zawodowej orzeczenie lekarskie wydane przez jednostkę orzeczniczą właściwą do rozpoznawania chorób zawodowych, stanowiły podstawę wydanej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. decyzji z 9 maja 2023 r., nr [...], o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej - przewlekłej choroby układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, w którym wskazała, że po zabiegach operacyjnych, które odbyły się 18 sierpnia 2008 r. prawostronny i 7 maja 2015 r. lewostronny został jej uszczerbek na zdrowiu, który powoduje sztywnienie dłoni i wypadanie przedmiotów z dłoni. Jej zdaniem prawdziwy wymiar czasu w narażeniu został ujęty dopiero po odwołaniu do Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Pomimo, że choroba powstała na wskutek sposobu wykonywanej pracy to lekarz nie stwierdził choroby zawodowej. Dalej wskazała, że lekarz orzecznik nie przyznał jej choroby zawodowej z powodu zbyt krótkiego czasu pracy w narażeniu, przy czym faktyczny czas pracy w narażeniu został zbadany i udokumentowany dopiero po ponownym rozpatrzeniu sprawy z związku z odwołaniem do Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego który uchylił decyzję wydana przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. Wskazaną na wstępie decyzją z 3 lipca 2023 r., Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy po przedstawieniu przebiegu postępowania w sprawie oraz przywołaniu mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa uznał, że nie zostały spełnione wszystkie warunki konieczne do stwierdzenia choroby zawodowej skarżącej tj.: upoważniona jednostka orzecznicza (na dzień badania w jednostce) nie rozpoznała choroby zawodowej, która figuruje pod poz. 20.1 obowiązującego wykazu chorób zawodowych. Ponadto sposób wykonywania pracy przez skarżącą, nie wiązał się z monotypią w zakresie stawów nadgarstkowych. Wprawdzie w dokumentacji medycznej skarżącej widnieje informacja o obustronnym zespole cieśni nadgarstka, stwierdzonym w okresie jej pracy zawodowej, jednak z uwagi na brak narażenia na ruchy monotypowe nie ma podstaw do uznania choćby z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem (obustronnym zespołem cieśni nadgarstka), a sposobem wykonywania pracy. Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze nie zgodziła się z rozstrzygnięciami organów obu instancji. Podniosła, że organ I i II instancji nie skierował jej na ponowne badania w jednostce orzeczniczej II stopnia. Dalej podała, że pracowała przez 35 lat w narażeniu zawodowym przy działaniu czynników szkodliwych dla zdrowia na stanowisku kasjer - sprzedawca, w marketach, gdzie występuje duże obciążenie układu ruchu, zwłaszcza kończyn górnych i nadgarstków, które przyczyniają się do rozwoju cieśni nadgarstka. Zdiagnozowano u niej obustronny zespół cieśni nadgarstka. Przeszła dwa zabiegi operacyjne, które odbyły się 18.08.2008 r. prawostronny i 07.05.2015 r. lewostronny. Wskazała, że po zabiegach operacyjnych pozostał jej uszczerbek na zdrowiu w postaci zaburzeń czucia, wypadania przedmiotów z rąk. Taką diagnozę otrzymała od lekarza neurologa, który skierował ją o potwierdzenie choroby zawodowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych powyżej kryteriów, kontrola legalności wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) dalej: p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych granicach Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest ocena legalności decyzji Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymującej w mocy decyzje Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Krakowie o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionego w poz. 20 pkt 1 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 1836) dalej także jako "rozporządzenie". Stosownie do art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz.1510), za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235(2) Kodeksu pracy). Z powyższych unormowań wynika, że o stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zachowanie dwóch przesłanek. Pierwsza to zamieszczenie danego schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. A druga to ustalenie, że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Należy wskazać, że aby można było stwierdzić chorobę zawodową nie wystarczy zdiagnozowanie u pracownika (lub byłego pracownika), że występuje u niego co najmniej jedna z chorób wymienionych w załączniku do rozporządzenia. Również sama okoliczność wykonywania pracy w narażeniu zawodowym, czy też zachorowania w okresie pracy, nie jest równoznaczna z powstaniem choroby zawodowej. Konieczne jest bowiem powiązanie przyczynowo - skutkowe objawów danej choroby z warunkami pracy wykonywanej przez chorego. Zdaniem Sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, że brak jest dostatecznych podstaw do uznania, iż rozpoznane u skarżącej schorzenie – obustronny zespół cieśni w obrębie nadgarstka powstały w związku ze sposobem wykonywania pracy (narażenie zawodowe). Wskazać trzeba, że wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie choroby zawodowej poprzedza przeprowadzenie stosownego postępowania, którego zasady zostały ściśle określone w rozporządzeniu, tj. poczynając od złożenia zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej, poprzez sporządzenie karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, a następnie przeprowadzeniem analizy zebranej dokumentacji w tym wyników przeprowadzonych badań przez wyznaczonych do tego celu jednostki orzecznicze I i ewentualnie II stopnia i wydanie orzeczeń lekarskich przez uprawnionych lekarzy medycyny pracy. Rolą Inspektora Sanitarnego, jest przeprowadzenie postępowania z poszanowaniem tego trybu i z uwzględnieniem wniosków wynikających z orzeczeń lekarskich wystawionych przez lekarzy medycyny pracy. W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organ inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest uprzednie jej lekarskie rozpoznanie przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze (tj. wskazane w § 5 rozporządzenia), zaś orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów inspekcji sanitarnej i prowadzi do odmowy stwierdzenia choroby. Orzeczenia lekarskie mają charakter opinii biegłego, przy tym organ może oceniać je, w ramach art. 80 k.p.a. przez pryzmat ich kompletności, precyzyjności co do przedstawionych wniosków, jednakże nie jest uprawniony do zakwestionowania stanowiska lekarza orzecznika co do istnienia medycznych przesłanek do uznania danej choroby za chorobę zawodową, bowiem to wykracza poza kompetencje organu. W rezultacie organy inspekcji sanitarnej nie mogą wydać decyzji stwierdzającej istnienie choroby zawodowej wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli wydane zostało ono z zachowaniem norm zamieszczonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych i nie jest sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym. Odnosząc powyższe do realiów kontrolowanej sprawy Sąd zauważa, że postępowanie zostało przeprowadzone przez organy w sposób pełny i kompleksowy zgodnie z obowiązującymi unormowaniami. Przeprowadzono postępowanie epidemiologiczne, przesłuchano skarżącą (k. 22-23 a.a.), kierownika sklepu nr [...] S. w B. (k. 31 a.a.), w którym skarżąca ostatnio pracowała, sporządzono kartę oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej (z 5.10.2021 r., k. 24-26 a.a.). Uzyskano również orzeczenie lekarskie nr [...] z 9 września 2021 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej (k.10 a.a.) oraz opinię uzupełniającą z 31 stycznia 2022 r. (k. 41 a.a.). Następnie w wykonaniu zaleceń zawartych w decyzji kasatoryjnej z 22 czerwca 2022 r. dokonano ponownej oceny narażenia zawodowego skarżącej z uwzględnieniem chronometrażu oraz sposobu wykonywania pracy (przeprowadzono rozprawę administracyjną w udziałem skarżącej i przedstawiciela pracodawcy oraz przesłuchano świadków zawnioskowanych przez pracodawcę. Uwzględniono też raporty o kasjerach i raporty logowania się kasjera na stanowisku. Na podstawie zebranych informacji ustalono zakres i charakter pracy skarżącej w sklepach nr 12, nr 20 i nr 38 oraz nr 2 i nr 1. W następstwie sporządzono nową kartę oceny narażeni zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej z 30 sierpnia 2022 r. (k. 79-82 a.a.). Organy zapewniły skarżącej prawo do udziału w każdym stadium postępowania z czego skarżąca aktywnie korzystała. Skarżąca oprócz swoich oświadczeń nie zgłaszała żadnych dodatkowych wniosków dowodowych, a zgłoszony przez nią wniosek o przeprowadzenie dowodu z wydruku z rolek kasowych został uwzględniony. Ja jego podstawie min. ustalono chronometraż pracy skarżącej wskazujący na brak częstotliwości zginania i prostowania nadgarstka, zamykania dłoni lub chwytania narzędzia pracy palcami wymaganej dla monotypii. Finalnie organy uzyskały kolejną opinię uzupełniającą jednostki orzeczniczej I stopnia z 22 lutego 2023 r. (k. 136 a.a.), która została wydana na podstawie pełnego materiału dowodowego zebranego w sprawie. Z jej treści jednoznacznie wynika min., że protokoły przesłuchań świadków nie wskazują na wykonywanie ruchów monotypowych zginania prostowania nadgarstków, wielokrotnie powtarzanych w krótkich odstępach czasu, co mogłoby skutkować powstaniem obustronnego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Następnie ośrodek odniósł się do sposobu wykonywania przez skarżącą pracy na stanowisku kasjera uznając, że składał się z szeregu różnych czynności, angażujących w różnym stopniu i zakresie kończyny górne. Proces "sprzedaż i kasowanie" wiąże się z wykonywaniem czynności zmiennych, różnorodnych, nie spełniających kryterium ruchów monotypowych. Jak stwierdzono uchwycenie i przesunięcie skanowanego towaru wymaga raczej usztywnienia stawu nadgarstkowego i generuje ruch w obrębie przedramienia, stawu łokciowego oraz barkowego. Również wpisywanie kodu ważonego produktu na monitorze kasy łączy się z zablokowaniem stawu nadgarstka ograniczającym jego zgięcie i prostowanie. Wskazano też, że natężenie pracy było zmienne w zależności od intensywności ruchu. Odnośnie oceny orzeczenia lekarskiego w postępowaniu przed sądem administracyjnym w judykaturze przyjmuje się, że orzeczenie to (w tym również wydane przez podmioty specjalistyczne) podlega ocenie Sądu, jak każdy dowód. Jednocześnie trzeba wyjaśnić, że ze względu na brak odpowiedniej wiedzy nie może być ono kontrolowane pod względem medycznym. Jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 24 lipca 2009 r. o sygn. akt II OSK 559/09, sąd administracyjny może mieć podstawy do weryfikacji orzeczenia lekarskiego (a co za tym idzie podjętej na jego podstawie decyzji administracyjnej) wyłącznie w sytuacji, jeśli orzeczenie jest niejasne, budzi zastrzeżenia i nie zawiera wyczerpującego uzasadnienia podmiotu wydającego orzeczenie co do podstaw rozstrzygnięcia, czyli jest niezrozumiałe dla organu, strony i sądu. Zdaniem Sądu, w kontrolowanej sprawie nie zaistniały tego typu wątpliwości, zaś orzeczenie lekarskie jednostki orzeczniczej I stopnia jest wiążące, konkretne oraz zawiera logiczne i przekonujące wnioski, odnoszące się do istotnych okoliczności sprawy. Zdaniem Sądu należy zgodzić się z organami, że powyższa argumentacja w przekonujący sposób uzasadnia brak istnienia związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy rozpoznanymi u skarżącej zmianami chorobowymi, a sposobem wykonywania pracy. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził narażenia zawodowego, które mogłoby spowodować chorobę zawodową wymienioną w skierowaniu na badania w związku z podejrzeniem choroby zawodowej - obustronnego zespołu cieśni nadgarstka. Jak zasadnie wskazano, skarżąca wykonywała różnorodne czynności na swoich stanowiskach pracy, a wykonywanie pracy kasjera nie wiązało się z monotypią ruchów. Zasadnie organ uznał też, że jest związany stanowiskiem jednostki orzeczniczej, które w swej treści jest spójne i nie jest sprzeczne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Stąd słusznie uznano orzeczenie lekarskie i stanowiska uzupełniające wydane przez upoważnioną do tego jednostkę orzeczniczą za dowód w sprawie, czyniąc wynikające z nich okoliczności podstawą swoich ustaleń faktycznych. Odnosząc się do zarzutów skargi, że skarżąca wiele lat pracowała w narażeniu zawodowym, przy działaniu czynników szkodliwych dla zdrowia wyjaśnić należy, że fakt wykonywania przez wiele lat pracy kasjera - sprzedawcy związanej z obciążeniem kończyn górnych pozostają bez wpływu na ocenę legalności decyzji objętej skargą. Jak już wcześniej wskazano sama okoliczność wykonywania pracy w narażeniu zawodowym, czy też zachorowania w okresie pracy nawet na chorobę objętą wykazem, nie jest jeszcze równoznaczna z powstaniem choroby zawodowej, gdyż ustawodawca wymaga rozpoznania takiej choroby przez jednostkę orzeczniczą, która potwierdzi istnienie związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy warunkami pracy, a stanem zdrowia badanego. W świetle powyższego zaznaczyć należy, że skoro w orzeczeniu lekarskim i opiniach uzupełniających stwierdzono brak podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej, to ani organ ani sąd nie mógł stwierdzić, że sposób wykonywania pracy mógł być przyczyną rozpoznania u skarżącej zespołu cieśni nadgarstka. Stanowisko wyspecjalizowanych organów wskazywało, że nie wystąpił związek przyczyno – skutkowy pomiędzy sposobem wykonywania pracy, a schorzeniem skarżącej z powodu braku monotypowego charakteru podejmowanych przez skarżącą czynności. Odnosząc się do zarzutów skarżącej jakoby nie została skierowana na badania do jednostki orzeczniczej II stopnia, Sąd stwierdza, że zgodnie z treścią § 7 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych to pracownik lub były pracownik, badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Z akt niniejszej sprawy nie wynika, żeby skarżąca skorzystała z takiego uprawnienia. Zgodnie natomiast z treścią § 8 ust. 2 cyt. rozporządzenia jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. W realiach kontrolowanej sprawy organ zwrócił się o dodatkowe opinie od jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia czym wyczerpał swój obowiązek, gdyż na skutek tego materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji. Organy nie dysponowały bowiem żadnymi przeciwdowodami, które mogłyby podważyć orzeczenie jednostki pierwszego stopnia wraz z opiniami uzupełniającymi, nie miały więc podstaw do przyjęcia, że brak wysokiego prawdopodobieństwa związku przyczynowego choroby skarżącej z narażeniem zawodowym może nasuwać jakiekolwiek wątpliwości ( por. wyrok WSA w Krakowie z 28 września 2020 r., sygn. akt III SA/Kr 247/20). Podsumowując, organy w ramach posiadanych kompetencji i zebranego materiału dowodowego, w szczególności najistotniejszych w tym zakresie orzeczeń lekarskich nie miały podstaw do stwierdzenia u skarżącej istnienia wymienionych we wstępie chorób zawodowych, co szczegółowo wyjaśniono w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. W sprawie nie doszło więc do naruszenia przepisów postępowania art. 7, art. 75 § 1 i 77 § 1 k.p.a. Sąd nie stwierdził również by organy dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.