I GZ 11/25

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2024 r., sygn. akt V SPP/Wa 309/23 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi M. B. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia 23 stycznia 2018 r., nr DPP9.853.2.2018.SG w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w postanowieniu w sprawie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 lipca 2024 r., sygn. akt V SPP/Wa 309/23, po rozpoznaniu zażalenia M. B. ("skarżący") na postanowienie tego Sądu z dnia 15 maja 2024 r., w sprawie z jego skargi na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej ("organ") z dnia 23 stycznia 2018 r., w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w postanowieniu w sprawie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną, odrzucił zażalenie. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji podniósł, że ustawodawca nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej jako: p.p.s.a.), w tym po rozpoznaniu sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie przyznania, cofnięcia, odmowy przyznania prawa pomocy albo umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy, o jakim mowa w art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. Także żaden przepis szczególny nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na tego rodzaju postanowienia. Sąd I instancji wyjaśnił, że w niniejszej sprawie, na skutek rozpoznania sprzeciwu od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 1 lutego 2024 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 maja 2024 r., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie referendarza sądowego. Skarżący, składając zażalenie na powyższe postanowienie Sądu, pomimo prawidłowego pouczenia o braku środka zaskarżenia, wniósł je na orzeczenie, od którego nie służy żaden środek odwoławczy. W konsekwencji, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowieniem z dnia 9 lipca 2024 r., sygn. akt V SPP/Wa 309/23, odrzucił zażalenie Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, domagając się jego zmiany i przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Istota niniejszej sprawy sprowadza się do oceny dopuszczalności wniesienia środka odwoławczego od postanowienia Sądu I instancji o utrzymaniu w mocy postanowienia referendarza sądowego. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy, które to czynności przykładowo zostały wymienione w § 2 ww. przepisu. Z kolei zgodnie z art. 259 § 1 p.p.s.a. od postanowienia referendarza stronie przysługuje sprzeciw do właściwego sądu administracyjnego, który orzeka jako sąd drugiej instancji na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 2 i 3 p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego w wyniku rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia referendarza sądowego nie przysługuje żaden środek odwoławczy do Naczelnego Sądu Administracyjnego, ponieważ ani art. 194 § 1 p.p.s.a., ani żaden inny przepis szczególny ustawy nie przewiduje możliwości zaskarżenia tego orzeczenia zażaleniem. W niniejszej sprawie wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy został rozpoznany – zgodnie z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. – przez referendarza sądowego. Skarżący nie zgodził się z tym postanowieniem, składając od niego sprzeciw. Sprzeciw ten został następnie rozpoznany przez WSA, który wydając postanowienie z 15 maja 2024 r. orzekał jako Sąd drugiej instancji i stosował odpowiednio przepisy o zażaleniu. Tym samym wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał dwukrotnemu merytorycznemu rozpoznaniu – przez referendarza i przez WSA. Ustawodawca nie przewidział w takiej sytuacji uprawnienia do złożenia zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem WSA prawidłowo uznał, że zażalenie skarżącego było niedopuszczalne i z tego powodu podlegało odrzuceniu na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Z przepisów tych wynika bowiem, że wojewódzki sąd administracyjny ma obowiązek odrzucenia na posiedzeniu niejawnym zażalenia wniesionego po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnego, jak również zażalenia, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. O braku możliwości wniesienia środka zaskarżenia, skarżący został prawidłowo pouczony przy piśmie Sądu z dnia 16 maja 2024 r. (vide: karta nr 66 akt sądowych), doręczającym odpis postanowienia z dnia 15 maja 2024 r. Zasadnie zatem Sąd I instancji, postanowieniem zaskarżonym na obecnym etapie postępowania, odrzucił zażalenie skarżącego z uwagi na jego niedopuszczalność. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.