II SA/Gd 580/24

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Wojciech Wycichowski Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Pazdykiewicz po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2024 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi L z siedzibą w J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 3 kwietnia 2024 r., nr SKO Gd/4250/23 w przedmiocie kary pieniężnej za umieszczenie tablic reklamowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Gdańskiego Zarządu Dróg i Zieleni w Gdańsku z dnia 29 czerwca 2023 r., nr GZDiZ.NP.701.25.10.2023.MNG/PG-D, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz skarżącej L z siedzibą w J. kwotę 4127 zł (cztery tysiące sto dwadzieścia siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Skarga L. Spółki z o. o. sp. k. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 3 kwietnia 2024 r., nr SKO Gd/4250/23, wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Dyrektor Gdańskiego Zarządu Dróg i Zieleni w Gdańsku decyzją z dnia 10 maja 2023 r., nr GZDiZ.NP.701.25.8.2023.MNG/PG-D, wydaną na podstawie art. 37d ust. 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2022 r., poz. 503) – zwanej dalej u.p.z.p., wymierzył skarżącej Spółce karę pieniężną w wysokości 16 968 zł za umieszczenie w dniach od 16 grudnia 2020 r. do dnia 14 stycznia 2021 r. pięciu tablic reklamowych o łącznej powierzchni służącej ekspozycji reklamy wynoszącej 49 m2, przy ul. R. [...] w G. na działce nr [...], obręb [...], niezgodnych z przepisami uchwały Rady Miasta Gdańska z dnia 22 lutego 2018 r., nr XLVIII/1465/18 w sprawie ustalenia zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych z jakich mogą być wykonane na terenie Miasta Gdańska (Dz. Urz. Woj. Pom. nr 2018, poz. 1034 z dnia 19 marca 2018 r.). Uzasadniając wydaną decyzję, organ wskazał, że decyzją z dnia 15 grudnia 2020 r., nr GZDiZ-PU-70-938(7)-2020-JR/AS, wymierzono Spółce karę pieniężną w kwocie 33 818,40 zł za umieszczenie w dniach od 16 października 2020 r. do 15 grudnia 2020 r. przedmiotowych pięciu tablic służących ekspozycji reklam niezgodnie z przepisami powołanej wyżej uchwały krajobrazowej a także nałożono na Spółkę obowiązek dostosowania tych pięciu tablic reklamowych do postanowień uchwały krajobrazowej Gdańska bądź ich usunięcia. Z uwagi na to, że tablice te usunięte zostały w dniu 14 stycznia 2021 r. zasadne było wydanie decyzji na podstawie art. 37d ust. 7 u.p.z.p., zgodnie z którym po wykonaniu obowiązku, określonego w decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej za umieszczenie tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego niezgodne z przepisami uchwały, dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów, o których mowa w ust. 1, albo usunięcia tablicy lub urządzenia, organ określa, w drodze decyzji, wysokość kary pieniężnej za okres od dnia wydania decyzji, o której mowa w ust. 5, odpowiednio do dnia dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów, o których mowa w ust. 1, albo usunięcia tablicy lub urządzenia Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 3 kwietnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Gdańskiego Zarządu Dróg i Zieleni w Gdańsku z dnia 10 maja 2023 r., podkreślając, że po wydaniu decyzji z dnia 15 grudnia 2020 r., objęte tą decyzją tablice reklamowe, pozostawały umieszone niezgodnie z uchwałą krajobrazową Gdańska do dnia 14 stycznia 2021 r., co uzasadniało wymierzenie kary pieniężnej za ten okres na podstawie art. 37d ust. 7 u.p.z.p. W skardze skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie: - art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy; - art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie; - art. 37d ust. 4 i 7 u.p.z.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie; W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację, przedstawione w zaskarżonej decyzji. Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył co następuje: Przeprowadzona przez Sąd, na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 135 i art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - zwanej dalej p.p.s.a., kontrola legalności wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 3 kwietnia 2024 r., jak i poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Gdańskiego Zarządu Dróg i Zieleni w Gdańsku z dnia 10 maja 2023 r. nie są zgodne z prawem. Zgodnie z treścią art. 37d u.p.z.p. podmiot, który umieścił tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe niezgodne z przepisami uchwały, o której mowa w art. 37a ust. 1, podlega karze pieniężnej (ust. 1). Jeżeli nie jest możliwe ustalenie podmiotu, o którym mowa w ust. 1, karę pieniężną wymierza się odpowiednio właścicielowi, użytkownikowi wieczystemu lub posiadaczowi samoistnemu nieruchomości lub obiektu budowlanego, na których umieszczono tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe (ust. 2). Karę pieniężną wymierza, w drodze decyzji, wójt (burmistrz, prezydent miasta) (ust. 3). Karę pieniężną wymierza się od dnia, w którym organ wszczął postępowanie w sprawie, do dnia dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów, o których mowa w ust. 1, albo usunięcia tablicy lub urządzenia (ust. 4). W przypadku, gdy w dniu wydania decyzji, o której mowa w ust. 3, tablica reklamowa lub urządzenie reklamowe nie są zgodne z przepisami, o których mowa w ust. 1, w decyzji tej określa się: 1) wysokość kary pieniężnej za okres od dnia wszczęcia postępowania w sprawie do dnia wydania decyzji, oraz 2) obowiązek dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów, o których mowa w ust. 1, albo usunięcia tablicy lub urządzenia (ust. 5). Decyzja, o której mowa w ust. 5, podlega natychmiastowemu wykonaniu w części dotyczącej obowiązku, o którym mowa w ust. 5 pkt 2 (ust. 6). Z kolei, zgodnie z treścią, stanowiącego podstawę prawną kontrolowanych w niniejszej sprawie decyzji, przepisu art. 37d ust. 7 u.p.z.p., po wykonaniu obowiązku, o którym mowa w ust. 5 pkt 2, organ określa, w drodze decyzji, wysokość kary pieniężnej za okres od dnia wydania decyzji, o której mowa w ust. 5, odpowiednio do dnia dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów, o których mowa w ust. 1, albo usunięcia tablicy lub urządzenia. Z powołanej regulacji wynika, że wobec podmiotu, który umieścił tablice reklamową lub urządzenie reklamowe niezgodnie z przepisami uchwały krajobrazowej wydawana jest decyzja wymierzająca karę pieniężną z tego tytułu za okres od dnia wszczęcia przez organ postępowania w sprawie do dnia dostosowania tablicy reklamowej bądź urządzenia reklamowego do przepisów uchwały krajobrazowej lub ich usunięcia a w sytuacji, gdy w dniu wydawania decyzji przez organ tablica reklamowa bądź urządzenie reklamowe nadal jest umieszczone niezgodnie z uchwałą krajobrazową, do dnia wydania tej decyzji. Przy czym, jak wynika z treści art. 37d ust. 5 u.p.z.p., w tej sytuacji w decyzji wymierzającej karę pieniężną nakłada się również obowiązek natychmiastowego dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów uchwały krajobrazowej albo ich usunięcia. Następnie, po wykonaniu przez zobowiązanego tego obowiązku organ uprawniony jest na podstawie art. 37d ust. 7 u.p.z.p. do wydania kolejnej decyzji wymierzającej karę pieniężną tym razem za umieszczenie tablicy reklamowej bądź urządzenia reklamowego od dnia wydania pierwszej decyzji wymierzającej karę pieniężną do dnia dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów uchwały krajobrazowej lub ich usunięcia. Tym samym, decyzja wydawana na podstawie art. 37d ust. 7 u.p.z.p. jest ściśle związana i zależna od decyzji wydawanej na podstawie art. 37d ust. 1 i 5 u.p.z.p. Decyzja ta określa bowiem i wskazuje datę, od której należy liczyć wysokość kary wymierzanej na podstawie art. 37d ust. 7 u.p.z.p. w odniesieniu do konkretnych tablic i urządzeń reklamowych, usytuowanych niezgodnie z uchwałą krajobrazową. Niewątpliwie decyzja wydawana na podstawie art. 37d ust. 7 u.p.z.p. jest konsekwencją decyzji wydawanej na podstawie art. 37d ust. 5 (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 167/23, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mocą kontrolowanych w niniejszej sprawie decyzji, wydanych na podstawie art. 37d ust. 7 u.p.z.p., wymierzono skarżącej Spółce karę pieniężną w wysokości 16 968 zł za umieszczenie w dniach od 16 grudnia 2020 r. do dnia 14 stycznia 2021 r. pięciu tablic reklamowych o łącznej powierzchni służącej ekspozycji reklamy wynoszącej 49 m2, przy ul. R. [...] w G. na działce nr [...], obręb [...], jako niezgodnych z przepisami uchwały krajobrazowej Miasta Gdańska. Z akt sprawy wynika, że postępowanie w trybie art. 37d ust. 7 u.p.z.p. w stosunku do przedmiotowych pięciu tablic reklamowych zostało wszczęte po uprzednim wydaniu przez organ I instancji decyzji z dnia 15 grudnia 2020 r., wymierzającej skarżącej Spółce karę pieniężną za ich niezgodne z uchwałą krajobrazową umieszczenie w dniach od 16 października 2020 r. do 15 grudnia 2020 r. a także nakładającej na Spółkę obowiązek dostosowania tych tablic reklamowych do postanowień uchwały krajobrazowej Gdańska bądź ich usunięcia. Bezsporne przy tym jest, że decyzja z dnia 15 grudnia 2020 r. utrzymana została w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 4 kwietnia 2022 r. a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 421/22, oddalił skargę wniesioną na tą decyzją. Jednakże, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2024 r., sygn. akt II OSK 266/23, uchylił zarówno powyższy wyrok, jak i decyzję Kolegium z dnia 4 kwietnia 2022 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia 15 grudnia 2020 r. NSA wskazał przy tym, że w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2023 r., sygn. akt P 20/19 (OTK-A 2023, poz. 102), za niezgodny z Konstytucją RP należy uznać obowiązek dostosowania do zakazów określonych w uchwale krajobrazowej lub obowiązek usunięcia istniejących w dniu wejścia w życie uchwały krajobrazowej tablic reklamowych i urządzeń reklamowych wzniesionych na podstawie zgody budowlanej, bez zapewnienia ustawowych podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania za wspominane dostosowanie lub usunięcie tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego. Tym samym, do czasu wprowadzenia regulacji ustawowych dotyczących podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania za wspomniane dostosowanie lub usunięcie tablic reklamowych lub urządzeń reklamowych wzniesionych legalnie przed wejściem w życie danej uchwały krajobrazowej, nie jest możliwe nałożenie kary administracyjnej oraz obowiązku usunięcia tych reklam lub urządzeń. Ponieważ zaś Spółka w toku postępowania twierdziła, że objęte przedmiotem postępowania reklamy zostały umieszczone przed wejściem w życie uchwały krajobrazowej Gdańska i zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami, twierdzenie to powinno zostać zweryfikowane. W razie bowiem ewentualnego ustalenia przez organ, że twierdzenie to jest prawdziwe postępowanie w sprawie nałożenia na Spółkę kary administracyjnej oraz obowiązku usunięcia spornych tablic reklamowych może okazać się bezprzedmiotowe z uwagi na brak podstawy prawnej do nałożenia na Spółkę tych sankcji administracyjnych. Z powyższego wynika zatem, że podstawowa decyzja, na podstawie której nałożono na skarżącą Spółkę karę pieniężną i obowiązek dostosowania lub usunięcia przedmiotowych tablic reklamowych w trybie art. 37d ust. 1 i 5 u.p.z.p. została wyeliminowana z obrotu prawnego. W konsekwencji tego a także z tych samych względów nie jest również możliwe pozostawanie w obrocie prawnym kontrolowanych w niniejszej sprawie decyzji, wydanych na podstawie art. 37d ust. 7 u.p.z.p. W świetle przedstawionej przez NSA w przywołanym powyżej wyroku argumentacji, zasadność wydania wobec przedmiotowych reklam decyzji w trybie art. 37d ust. 1 i 5 u.p.z.p. wymaga bowiem ponownego rozważenia. Sąd podziela w całości poglądy i argumentację wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 kwietnia 2024 r., sygn. akt II OSK 266/23 a w szczególności przytoczone powyżej stanowisko, oparte na wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Nie ulega przy tym wątpliwości, że wskazania zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2024 r., sygn. akt II OSK 266/23, muszą również odnosić się do niniejszej sprawy, jako że dotyczy on tego samego przedmiotu – tych samych tablic, a tylko dalszego okresu ich umieszczenia. Z uwagi na powyższe, Sąd uznał, że kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 3 kwietnia 2024 r., jak i poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Gdańskiego Zarządu Dróg i Zieleni w Gdańsku z dnia 10 maja 2023 r. wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł o ich uchyleniu. Ponownie rozpatrując sprawę, orzekające w sprawie organy związane będą oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. W ocenie Sądu, w aktualnej sytuacji – po uchyleniu obu decyzji dotyczących przedmiotowych tablic, organy powinny przeprowadzić jedno łączne postępowanie dotyczące całego okresu umieszczenia tychże tablic. Gdyby jednak okazało się to niemożliwe, to rozstrzygnięcie podjęte przez orzekające organy w odniesieniu do niniejszej sprawy powinno być całkowicie spójne z rozstrzygnięciem, które zostanie podjęte w sprawie objętej rozstrzygnięciami kontrolowanymi przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II OSK 266/23. Zgodnie bowiem z treścią art. 8 § 2 k.p.a. organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.