II SA/Sz 898/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenie A na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: odrzucić skargę. UZASADNIENIE Stowarzyszenie A (stowarzyszenie zwykłe, dalej również jako: "strona skarżąca", "stowarzyszenie"), wystąpiło ze skargą na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2022 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Skarga została podpisana przez Z. O. - wiceprzewodniczącego stowarzyszenia. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego II Wydziału Sąd kierując korespondencję na adres wskazany w skardze wezwał Stowarzyszenie do nadesłania dokumentu potwierdzającego wpis stowarzyszenia do ewidencji stowarzyszeń zwykłych, zakreślając termin i wskazując na rygor odrzucenia skargi. W zakreślonym terminie stowarzyszenie dostarczyło kserokopię informacji z dnia 22 lutego 2022 r. wytworzonej przez Prezydenta Miasta S. o dokonaniu wpisu stowarzyszenia do ewidencji stowarzyszeń zwykłych w tym dniu pod numerem 20. W wykonaniu zarządzenia z dnia 3 marca 2023 r., pismem z dnia 10 marca 2023 r. Sąd pouczył stronę skarżącą o treści art. 41a ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. z 2020 r. poz. 2261) i wezwał członków stowarzyszenia zwykłego Stowarzyszenie A, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania do: - dostarczenia Sądowi aktualnego regulaminu działalności i listę członków; - pełnomocnictwa do reprezentowania przed sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi udzielonego Z. O. jako przedstawicielowi, przy założeniu, że jest przedstawicielem (z wpisu w ewidencji stowarzyszeń prowadzonej przez organ nadzoru wynika, że przedstawicielem jest R. M.) bądź w wypadku przeciwnym - uzupełnienia braku formalnego skargi, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi (stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a.) poprzez podpisanie skargi z dnia 1 września 2022 r. przez wszystkich pozostałych członków stowarzyszenia zwykłego albo nadesłanie podpisanej skargi przez wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego. W odpowiedzi na wezwanie, pismem zatytułowanym "pismo procesowe skarżącego" z dnia 20 marca 2023 r., w zakreślonym terminie Z. O. poinformował, że w związku z brakiem możliwości wywiązania się z nałożonych na reprezentowane przez niego stowarzyszenie obowiązków wnosi o zawieszenie postępowania na okres do dnia 31 maja 2023 roku, względnie o przedłużenie wyznaczonego 7 dniowego terminu na uzupełnienie wskazanych braków do dnia 1 czerwca 2023 roku. Autor pisma wskazał, że w wyznaczonym terminie stowarzyszenie nie ma możliwości przedstawienia wymaganych przez Sąd dokumentów, bowiem przewodniczący przebywa obecnie w [...] a tylko on je posiada. Przewodniczący wróci z [...] pod dniu 20 maja b.r., i dopiero wtedy będzie możliwe zwołanie zebrania wszystkich członków stowarzyszenia w celu uzyskania ich podpisów. Do dnia dzisiejszego Stowarzyszenie A nie uzupełniło ww. braków formalnych skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 – dalej: "p.p.s.a."), skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Wymagania formalne pisma, w tym skargi, określone zostały w art. 46 p.p.s.a. Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W myśl art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, sąd wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku skargi zastosowanie znajduje art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Zgodnie art. 41a ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. z 2020 r. poz. 2261 ze zm., dalej: "p.s.") stowarzyszenie zwykłe reprezentuje przedstawiciel reprezentujący stowarzyszenie zwykłe albo zarząd. W myśl art. 41a ust. 2 p.s. podejmowanie przez przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie zwykłe albo zarząd czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu wymaga uprzedniej zgody wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego oraz udzielenia przez nich pełnomocnictwa do dokonania tych czynności. W świetle tego przepisu stowarzyszeniu zwykłemu przysługuje zdolność sądowa jako organizacji społecznej, jednak legitymację procesową, a zatem zdolność do czynności procesowych posiadają jedynie wszyscy członkowie tego stowarzyszenia. Natomiast przedstawiciel (lub zarząd) wskazany w regulaminie może reprezentować stowarzyszenie zwykłe, jeżeli pozostali członkowie stowarzyszenia upoważnią go do tego w należytej formie prawnej. W orzecznictwie podkreśla się także, że właściwym dokumentem, z którego wynika upoważnienie do udzielenia pełnomocnictwa procesowego przez stowarzyszenie zwykłe, jest dokument podpisany przez wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego. Źródłem takiego upoważnienia nie można natomiast uznać regulaminu, jako dokumentu statuującego tylko powstanie stowarzyszenia zwykłego (por. wyroki NSA z dnia 29 października 2019 r. sygn. akt II OSK 3742/18, z dnia 12 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 1157/17, z dnia 13 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 2525/12 czy z dnia 14 maja 2014 r. sygn. akt II OSK 2966/12, dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, jak i pozostałe powołane orzeczenia). Z powyższego wynika zatem, że dla swej skuteczności pismo procesowe w imieniu stowarzyszenia zwykłego wymaga albo podpisania przez wszystkich członków stowarzyszenia, albo też wykazania się przez wnoszącego je przedstawiciela pełnomocnictwem do tej czynności, udzielonym przez pozostałych członków (por. postanowienie NSA z dnia 14 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OZ 356/16). Tymczasem skarga z dnia 1 września 2022 r. została podpisana wyłącznie przez Z. O.. Pomimo skierowanego do stowarzyszenia wezwania nie wykazano, aby posiadał on umocowanie do działania jako przedstawiciel stowarzyszenia w imieniu pozostałych członków stowarzyszenia. Ponadto, jak wynika z akt sądowych, wezwanie do podpisania skargi zostało odebrane przez stronę skarżącą w dniu 13 marca 2023 r. (k. 17 akt sądowych). Zatem ustawowy termin do uzupełnienia braku formalnego skargi upłynął bezskutecznie z dniem 20 marca 2023 r. (poniedziałek), niebędącym sobotą ani dniem wolnym od pracy. Powyższe stwierdzenie wynika z faktu, że strona skarżąca pismem złożonym osobiście w dniu 20 marca 2023 r. nie uzupełniła braku formalnego skargi poprzez podpisanie skargi z dnia 1 września 2022 r. przez wszystkich pozostałych członków stowarzyszenia zwykłego albo nadesłanie podpisanej skargi przez wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego. Podkreślenia wymaga, iż termin na usunięcie braków formalnych skargi ma charakter ustawowy, a więc niedopuszczalne jest jego skrócenie lub przedłużenie przez sąd. Możliwości takie, przewidziane w art. 84 p.p.s.a., odnoszą się tylko do terminów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OZ 173/23, dostępne w CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie mógł również Sąd zawiesić postępowania, skoro nie zostało ono skutecznie wszczęte, bowiem wniesiona skarga zawierała braki formalne, których w wyznaczonym terminie nie uzupełniono. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3, w związku z art. 46 § 1 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę odrzucił.